مطالعهای تازه که نتایج آن در مجله تخصصی RMD Open منتشر شده، نشان میدهد که ممکن است بین میکروبهای ساکن در دهان و ابتلا به آرتروز دردناک دست ارتباط وجود داشته باشد. این یافته که بر اساس دادههای مطالعه بزرگ «شیانگ یا» در چین به دست آمده، دریچه جدیدی را به روی درک بهتر این بیماری شایع و ناتوانکننده میگشاید.
به گزارش سینا پرس، آرتروز دست که بیش از ۱۴۲ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد، تاکنون بیشتر با افزایش سن و ساییدگی مفاصل شناخته میشد. اما پژوهش جدید نشان میدهد که «تریکوکوکوس» (Trichococcus)، سردهای از باکتریهای دهان، در افراد مبتلا به آرتروز علامتدار (همراه با درد و تخریب مفصل در عکسبرداری) به میزان قابلتوجهی بیشتر از افراد سالم یافت میشود.
نکته قابلتوجه آنکه افزایش میزان این باکتری خاص با شدت بیشتر بیماری مرتبط بود؛ به طوری که افراد دارای سطوح بالاتر تریکوکوکوس در بزاق، تعداد مفاصل درگیر بیشتر، نمرات درد بالاتر و تخریب آشکارتر در عکسبرداری را نشان دادند.
این الگوی «پاسخ به دوز»، احتمال تصادفی بودن ارتباط را کاهش میدهد، هرچند به گفته محققان، اثبات رابطه علت و معلولی نیازمند تحقیقات آیندهنگر با دوره پیگیری طولانیتر است.
گسیختگی ارتباط میکروبی دهان و روده در بیماران آرتروزی
شاید مهمترین یافته این پژوهش، بررسی همزمان میکروبهای دهان و روده در زیرگروهی ۵۶۳ نفری باشد. در افراد بدون آرتروز، شبکه پیچیدهای از ارتباطات بین باکتریهای دهان و روده مشاهده شد؛ به گونهای که تغییر در جمعیت میکروبی هر یک از این دو ناحیه، با تغییرات در ناحیه دیگر همراه بود. اما در افراد مبتلا به آرتروز، این شبکه ارتباطی به میزان قابلتوجهی کاهش یافت و هر گروه باکتریایی استقلال بیشتری از دیگران نشان داد.
به گفته محققان، این گسیختگی در ارتباط دهان-روده، که پیشتر در برخی بیماریهای التهابی دیگر نیز مشاهده شده، میتواند نشانهای از اختلال سیستمیک در تنظیم میکروبیوم بدن باشد. همچنین همپوشانی این یافتهها با تحقیقات پیشین همین تیم درباره نقش میکروبهای روده در آرتروز دست، فرضیه وجود یک مسیر مشترک دهانی-رودهای-مفصلی را تقویت میکند.
محدودیتها و چشمانداز آینده
نویسندگان مقاله تأکید کردهاند که این مطالعه از نوع مشاهداتی و مقطعی است و نمیتواند ثابت کند که تغییرات باکتریایی علت آرتروز هستند یا پیامد آن. از دیگر محدودیتها میتوان به حجم نسبتاً کوچک گروه آرتروز (۵۲ نفر)، انجام مطالعه در یک منطقه روستایی چین (که تعمیمپذیری نتایج را محدود میکند) و استفاده از روش توالییابی ژنتیکی اشاره کرد که با وجود شناسایی انواع باکتریها، توانایی محدودی در تعیین عملکرد دقیق آنها دارد.
با وجود این محدودیتها، یافتههای این مطالعه مسیر پژوهشی تازهای را پیش روی محققان قرار میدهد. همانطور که محققان اشاره کردهاند، اگر اثر انگشت باکتریایی در بزاق بخشی از داستان آرتروز باشد، ممکن است روزی به شناسایی زودهنگام این بیماری کمک کند، هرچند این هدف همچنان فاصله زیادی دارد.
منبع: StudyFinds