پژوهشگران کرهجنوبی موفق به ساخت نسل جدیدی از لنزهای تماسی شدهاند که میتوانند خراشهای سطحی خود را تنها در مدت یک ساعت و با استفاده از نور معمولی فرابنفش (UV) ترمیم کنند؛ دستاوردی که میتواند دوام لنزها را افزایش داده، هزینه تعویض آنها را کاهش دهد و خطر عفونتهای چشمی را کم کند.
به گزارش سیناپرس، محققان دانشگاه دانکوک کرهجنوبی در مطالعهای که نتایج آن در نشریه ACS Applied Polymer Materials منتشر شده است، نوعی هیدروژل نوآورانه طراحی کردهاند که از پیوندهای شیمیایی ویژه گوگردی موسوم به «دیسولفید» بهره میبرد. این پیوندها پس از ایجاد خراش، در معرض نور فرابنفش دوباره به یکدیگر متصل شده و ساختار آسیبدیده لنز را ترمیم میکنند.
لنزهای تماسی نرم که امروزه بیشترین کاربرد را دارند، در اثر استفاده روزانه، پلک زدن و شستوشوی مداوم بهتدریج دچار خراشهای ریز میشوند. این خراشها علاوه بر کاهش کیفیت دید و ایجاد خیرگی، محیط مناسبی برای تجمع پروتئینها و میکروبها فراهم میکنند و میتوانند خطر عفونت و آسیبهای چشمی را افزایش دهند.
پژوهشگران برای ساخت این لنز، پیوندهای دیسولفیدی را با یک پلیمر متاکریلات ترکیب کردند تا در صورت ایجاد آسیب، زنجیرههای مولکولی شکستهشده دوباره به هم متصل شوند. همچنین پلیمر دیگری به ساختار لنز افزوده شد تا مقاومت آن در برابر خراش و آلودگیهای میکروبی افزایش یابد.
نتایج آزمایشها نشان داد این لنز پس از یک ساعت قرار گرفتن در معرض نور فرابنفش، توانست حدود ۹۰ درصد از استحکام اولیه خود را بازیابی کند؛ در حالی که لنزهای معمولی فاقد این قابلیت هیچ نشانهای از ترمیم خراشها نشان ندادند.
محققان همچنین اعلام کردند: لنز جدید از نظر حفظ رطوبت عملکردی مشابه لنزهای نرم رایج دارد و در برابر ایجاد خراش نیز مقاومتر است؛ بنابراین احتمال آسیبدیدگی آن از ابتدا نیز کمتر خواهد بود.
به گفته پژوهشگران، یکی از مزیتهای مهم این فناوری آن است که میتوان در آینده از دستگاههای استاندارد ضدعفونیکننده لنز که با نور فرابنفش کار میکنند، علاوه بر ضدعفونی، برای ترمیم خراشهای سطحی لنز نیز استفاده کرد.
با وجود نتایج امیدوارکننده، این فناوری هنوز در مرحله تحقیقات آزمایشگاهی قرار دارد و پیش از ورود به بازار باید آزمایشهای ایمنی و کارآزماییهای بیشتری را پشت سر بگذارد تا اطمینان حاصل شود استفاده از آن برای چشم انسان کاملاً بیخطر است.
پژوهشگران معتقدند: این فناوری میتواند مسیر تولید نسل جدیدی از لنزهای تماسی بادوام، مقاوم و هوشمند را هموار کند؛ لنزهایی که عمر طولانیتری دارند و ضمن افزایش راحتی کاربران، خطر عوارض ناشی از خراشهای ریز را نیز کاهش میدهند.
مترجم:امیرحسین فتایی