نگهداری صحیح داروها، علاوه بر توجه به تاریخ انقضا، نیازمند رعایت شرایطی مانند دما، رطوبت و نور است؛ موضوعی که نقش مهمی در حفظ کیفیت، ایمنی و اثربخشی داروها دارد.
متخصص شیمی دارویی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به اهمیت نگهداری اصولی داروها، گفت: بسیاری از افراد تنها به تاریخ انقضای دارو توجه میکنند، در حالی که حفظ کیفیت و اثربخشی دارو تا پایان تاریخ انقضا، منوط به رعایت شرایط نگهداری توصیهشده از سوی شرکت سازنده است که روی بستهبندی یا بروشور دارو درج میشود.
زهرا رضایی با بیان اینکه داروها فرآوردههایی حساس هستند، افزود: گرما، رطوبت و نور از مهمترین عواملی هستند که میتوانند موجب کاهش پایداری دارو، تخریب مواد مؤثره و کاهش اثربخشی درمان شوند و بسیاری از این تغییرات نیز با چشم قابل مشاهده نیستند.
این عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی با اشاره به یکی از اشتباهات رایج در فصل گرما، اظهار کرد: نگهداری دارو در داخل خودرو، بهویژه در روزهای گرم سال، میتواند کیفیت بسیاری از داروها را تحت تأثیر قرار دهد؛ زیرا دمای داخل خودروی پارکشده بهسرعت افزایش مییابد و در صورت قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید، احتمال تخریب دارو بیشتر میشود.
رضایی ادامه داد: برخی داروها مانند انسولین، واکسنها، فرآوردههای بیولوژیک، برخی قلمهای تزریقی، قطرههای چشمی و تعدادی از داروهای مایع، نسبت به افزایش دما حساستر هستند و باید مطابق دستور شرکت سازنده، در دمای یخچال بین ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند.
وی افزود: آشپزخانه و حمام نیز به دلیل گرما و رطوبت بالا، محل مناسبی برای نگهداری داروها نیستند. در اغلب موارد، داروها باید در محیطی خشک، در دمای اتاق و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شوند؛ مگر اینکه روی بستهبندی یا بروشور دارو شرایط دیگری ذکر شده باشد.
این متخصص شیمی دارویی همچنین خارج کردن قرصها از بستهبندی اصلی و نگهداری آنها در یک جعبه مشترک را از دیگر اشتباهات رایج دانست و گفت: این کار علاوه بر افزایش احتمال اشتباه در مصرف، میتواند دارو را در معرض رطوبت، نور و هوا قرار داده و پایداری آن را کاهش دهد.
رضایی با اشاره به اهمیت رعایت اصول نگهداری دارو در سفرهای تابستانی، خاطرنشان کرد: داروها نباید برای مدت طولانی در صندوق عقب خودرو یا محیطهای گرم باقی بمانند و در صورت نیاز، استفاده از کیفهای مخصوص نگهداری داروهای حساس به دما میتواند به حفظ کیفیت آنها کمک کند.
وی تأکید کرد: دارویی که در شرایط نامناسب نگهداری شود، ممکن است اثربخشی درمانی مورد انتظار را نداشته باشد و در برخی موارد، فرآوردههای حاصل از تخریب آن نیز برای مصرف مناسب نباشند.
به گزارش سینا پرس به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز در روز جمعه نوزدهم تیرماه، این عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان توصیه کرد: مطالعه شرایط نگهداری درجشده روی بستهبندی دارو، رعایت توصیههای داروساز و مشورت با داروساز در صورت وجود هرگونه ابهام، از مهمترین راهکارها برای حفظ کیفیت دارو و افزایش اثربخشی درمان است.