نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد: کیفیت هوای برخی سلفهای دانشگاهی میتواند سلامت دانشجویان و کارکنان را به خطر بیندازد. محققان با اندازهگیری آلایندههای هوا در دو سلف دانشگاهی دریافتند غلظت ذرات معلق، دمای محیط و در برخی ساعات میزان دیاکسیدکربن از حدود استاندارد فراتر رفته و با بروز علائمی مانند سردرد، سرگیجه، سرفه و کاهش تمرکز در افراد همراه بوده است.
به گزارش سیناپرس، در این تحقیق، پژوهشگران به مدت چندین روز و روزانه هشت ساعت، شاخصهایی مانند ذرات معلق قابل استنشاق (PM10)، دیاکسیدکربن (CO₂)، دمای محیط، رطوبت و میزان باکتریها و قارچهای موجود در هوا را اندازهگیری کردند. همچنین بیش از ۱۲۰ دانشجو و کارمند درباره شرایط محیط و علائم جسمی خود پرسشنامه تکمیل کردند.
نتایج بررسیها نشان داد: در هر دو سلف، غلظت ذرات معلق PM10 و دمای محیط از حدود مجاز استانداردهای کیفیت هوای داخل ساختمان فراتر رفته است.
در سلف بزرگتر، علاوه بر گرمای زیاد، میزان دیاکسیدکربن در ساعات شلوغ ناهار، بهویژه بین ساعت ۱۲ تا ۱۴، از حد مجاز عبور کرد. به گفته محققان، تجمع افراد در فضای بسته باعث افزایش CO₂ شده و باز ماندن درها نیز ورود هوای گرم بیرون را تشدید کرده است.
در سلف کوچکتر، علاوه بر غلظت بالاتر ذرات معلق، تعداد باکتریهای موجود در هوا نیز در نزدیکی محل آمادهسازی غذا از حد استاندارد بیشتر بود؛ شرایطی که به دلیل گرما و رطوبت محیط آشپزخانه، احتمال رشد میکروارگانیسمها را افزایش میدهد.
سردرد، سرگیجه و افت تمرکز؛ شکایت مشترک دانشجویان
پرسشنامههای تکمیلشده نشان داد علائم گزارششده توسط دانشجویان و کارکنان با نتایج اندازهگیری کیفیت هوا همخوانی دارد.در سلف بزرگ، افراد بیشتر از سرگیجه، سرفه و احساس سنگینی سر شکایت داشتند؛ علائمی که میتواند با افزایش دیاکسیدکربن و دمای محیط مرتبط باشد.
در سلف کوچک نیز کاهش تمرکز، سردرد و خوابآلودگی از شایعترین مشکلات گزارششده بود؛ نشانههایی که پژوهشگران آن را با غلظت بالاتر ذرات معلق و آلودگی میکروبی هوا مرتبط میدانند.
ارزیابی نهایی پژوهشگران نشان داد: هر دو سلف در طبقه «خطر متوسط» از نظر کیفیت هوا قرار میگیرند.
همچنین محاسبات مربوط به خطرات غیرسرطانی ناشی از استنشاق ذرات معلق نشان داد وضعیت سلف کوچکتر، بر اساس دستورالعملهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، بیش از سه برابر آستانه قابلقبول خطر است؛ موضوعی که ضرورت اصلاح شرایط تهویه و کاهش آلودگی هوا را دوچندان میکند.
محققان تأکید میکنند: بسیاری از مشکلات شناساییشده با اقدامات ساده قابل رفع است. از جمله این راهکارها میتوان به بهبود عملکرد سیستم تهویه و سرمایش، بسته نگه داشتن درهای آشپزخانه و ورودی در ساعات اوج مراجعه، نظافت منظم محیط، استفاده از پادری برای جلوگیری از ورود گردوغبار و کنترل دما و رطوبت اشاره کرد.
اگرچه این پژوهش تنها در دو سلف دانشگاهی انجام شده و نتایج آن قابل تعمیم به همه مراکز آموزشی نیست، اما یافتهها اهمیت پایش مستمر کیفیت هوای فضاهای عمومی و بسته را یادآور میشود؛ موضوعی که میتواند بر سلامت، تمرکز، عملکرد تحصیلی و بهرهوری روزانه دانشجویان و کارکنان تأثیرگذار باشد.