نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد: استفاده از یک سامانه دیجیتال مدیتیشن مبتنی بر بازخورد امواج مغزی (EEG) میتواند به کاهش علائم افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب در سالمندان مبتلا به افسردگی کمک کند. محققان همچنین از بهبود نسبی عملکرد شناختی این افراد پس از شش هفته استفاده از این فناوری خبر دادند.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران Capital Medical University در مطالعهای که نتایج آن در مجله Journal of Psychiatric Research منتشر شده است، اثربخشی سامانه دیجیتال FocusZen Mindfulness Stress Reduction System را در درمان سالمندان مبتلا به افسردگی خفیف تا متوسط بررسی کردند.
افسردگی در سالمندان یکی از شایعترین اختلالات روانی است که علاوه بر کاهش کیفیت زندگی، میتواند خطر زوال شناختی، انزوای اجتماعی و مشکلات جسمی را نیز افزایش دهد. از همین رو، یافتن روشهای درمانی ساده، کمهزینه و در دسترس، یکی از اولویتهای پژوهشگران حوزه سلامت روان به شمار میرود.
در این کارآزمایی بالینی، ۵۴ سالمند مبتلا به افسردگی خفیف تا متوسط بهصورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند.گروه نخست به مدت شش هفته هر روز از سامانه دیجیتال مدیتیشن FocusZen استفاده کردند؛ سامانهای که با بهرهگیری از ثبت امواج مغزی (EEG)، بازخورد لحظهای از وضعیت ذهنی فرد ارائه میدهد و تمرینهای ذهنآگاهی را متناسب با آن تنظیم میکند.
در مقابل، گروه کنترل تنها آموزشهای عمومی درباره حفظ سلامت دریافت کردند.
کاهش افسردگی، اضطراب و بیخوابی
نتایج مطالعه نشان داد افرادی که از سامانه مدیتیشن دیجیتال استفاده کردند، در مقایسه با گروه کنترل، کاهش قابلتوجهی در علائم افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب داشتند.علاوه بر این، ارزیابیهای شناختی نیز نشان داد حافظه، تمرکز و برخی تواناییهای ذهنی این افراد نسبت به قبل بهبود یافته است.
همچنین نرخ پاسخ به درمان و بهبودی کامل در گروه دریافتکننده مداخله دیجیتال، بیشتر از گروه کنترل گزارش شد.
پژوهشگران با بررسی امواج مغزی شرکتکنندگان دریافتند پس از پایان دوره درمان، فعالیت برخی امواج مغزی در بخش پیشانی مغز، بهویژه امواج تتا و آلفا، افزایش یافته است.
با این حال، محققان تأکید میکنند هنوز مشخص نیست این تغییرات دقیقاً چه نقشی در بهبود علائم افسردگی دارند و برای روشن شدن سازوکار آن، مطالعات بیشتری لازم است.
آیا این روش جایگزین دارو میشود؟
به گفته پژوهشگران، این فناوری میتواند بهعنوان یک روش مکمل در کنار درمانهای رایج مانند دارودرمانی و رواندرمانی مورد استفاده قرار گیرد، اما هنوز شواهد کافی برای جایگزینی آن با درمانهای استاندارد وجود ندارد.
از سوی دیگر، این مطالعه تنها روی ۵۴ نفر انجام شده و مدت پیگیری آن نیز شش هفته بوده است؛ بنابراین برای تأیید اثربخشی بلندمدت این روش، انجام پژوهشهای بزرگتر ضروری است.
نتایج این پژوهش نشان میدهد:مدیتیشن دیجیتال مبتنی بر بازخورد امواج مغزی میتواند به کاهش علائم افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب در سالمندان مبتلا به افسردگی کمک کرده و تا حدی عملکرد شناختی آنها را بهبود ببخشد. با این حال، متخصصان تأکید دارند این فناوری هنوز در مراحل بررسی علمی قرار دارد و نباید بدون نظر پزشک، جایگزین درمانهای اثباتشده افسردگی شود.
مترجم:سروش ساده