عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا با تشریح ماهیت فیبرومهای رحمی گفت: همه فیبرومها تهدیدی برای باروری نیستند، اما تودههایی که به حفره رحم نزدیک شده یا فضای لانهگزینی جنین را اشغال میکنند، میتوانند احتمال بارداری موفق را کاهش داده و خطر سقط را افزایش دهند.
دکتر آتوسا کریمی، جراح و فلوشیپ درمان ناباروری، عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا، درباره ماهیت فیبرومهای رحمی به خبرنگار سیناپرس گفت: فیبروم در واقع حاصل تغییراتی در بافت عضلانی رحم است. در این وضعیت، بخشهایی از عضله رحم دچار رشد و تراکم بیشتر شده و تودههایی را تشکیل میدهند که با نام فیبروم، میوم یا تودههای فیبروئیدی شناخته میشوند. این تودهها در اغلب موارد خوشخیم هستند.
وی افزود: تاثیر فیبروم بر باروری به محل قرارگیری و اندازه آن بستگی دارد. هرچه فیبروم به لایه داخلی رحم یا اندومتر نزدیکتر باشد، احتمال بروز علائم و ایجاد اختلال در باروری بیشتر خواهد بود.
ارتباط فیبروم با ناباروری و سقط جنین
این متخصص زنان و ناباروری ادامه داد: اگر فیبروم به سمت داخل حفره رحم رشد کند و فضای لانهگزینی جنین را اشغال کند، شانس استقرار موفق جنین کاهش مییابد. همچنین اگر جنین روی ناحیهای از اندومتر لانهگزینی کند که درست زیر آن فیبروم قرار دارد، ممکن است روند لانهگزینی بهخوبی انجام نشود یا بارداری به سقط منجر شود.
کریمی تاکید کرد: البته همه فیبرومها نگرانکننده نیستند. بسیاری از آنها فاصله زیادی با محل لانهگزینی جنین دارند و رشدشان به سمت خارج رحم است؛ بنابراین معمولا تاثیری بر باروری ندارند.
کدام فیبرومها نیاز به پیگیری دارند؟
وی اظهارکرد: فیبرومهایی که به سطح خارجی رحم نزدیک هستند و اندازه کوچکی دارند، معمولا مشکل خاصی ایجاد نمیکنند و تنها با سونوگرافیهای دورهای هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار تحت پایش قرار میگیرند.
عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا افزود: اگر در پیگیریهای متوالی مشخص شود اندازه فیبروم افزایش یافته یا علائمی مانند درد لگنی و خونریزیهای شدید ماهانه ایجاد کرده است، باید درمان مدنظر قرار گیرد.
به گفته وی، فیبرومهای بزرگتر از چهار سانتیمتر که به سمت داخل حفره رحم رشد میکنند، علاوه بر خونریزیهای شدید و دفع لخته، ممکن است با ناباروری یا سقط جنین همراه باشند.
فیبروم در چه سنی شایعتر است؟
کریمی با اشاره به سن بروز این عارضه گفت: فیبرومها در سنین باروری زنان مشاهده میشوند، اما هرچه به سالهای پایانی دوران باروری نزدیک میشویم، احتمال مشاهده آنها بیشتر میشود. بسیاری از این تودهها ممکن است از سالها قبل وجود داشته باشند اما بهتدریج بزرگ شوند.
علائم ناشی از فیبرومهای بزرگ
وی اظهار کرد: برخی فیبرومها در صورت بزرگ شدن یا تعدد، باعث بزرگ شدن رحم و ایجاد احساس سنگینی در لگن میشوند. همچنین ممکن است جهت رشد آنها به سمت مثانه باشد و علائم ادراری مانند تکرر ادرار یا احساس تخلیه ناقص مثانه ایجاد کند.
این متخصص زنان و ناباروری ادامه داد: در برخی موارد، فیبرومها روی حالبها فشار وارد میکنند و مانع عبور طبیعی ادرار از کلیه به مثانه میشوند که میتواند به دردهای کلیوی منجر شود.
کریمی افزود: اگر رشد فیبروم به سمت پشت رحم باشد، ممکن است بر رودهها فشار وارد کرده و علائمی مانند یبوست یا درد هنگام اجابت مزاج ایجاد کند. این مشکلات بیشتر در فیبرومهای بزرگ هفت تا ۱۰ سانتیمتری مشاهده میشود.
چه زمانی درمان ضروری است؟
وی خاطرنشان کرد: فیبرومهای متعدد یا بزرگ که اندازه آنها از هفت تا هشت سانتیمتر فراتر رفته و علائم قابلتوجهی ایجاد میکنند، معمولا نیازمند درمان هستند.
عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا گفت: در زنانی که هنوز فرزندی ندارند، تلاش میشود تا حد امکان از دستکاری رحم جلوگیری شود و تنها فیبرومهایی برداشته شوند که مستقیما فضای لانهگزینی جنین را اشغال کردهاند.
کریمی افزود: در مقابل، در زنانی که فرزندآوری خود را کامل کردهاند و به سنین نزدیک یائسگی رسیدهاند، ممکن است از درمانهای دارویی برای کنترل علائم و کوچک شدن نسبی فیبرومها استفاده شود؛ چرا که پس از یائسگی، با کوچک شدن رحم، اندازه فیبرومها نیز کاهش مییابد.
وی در پایان تصریح کرد: اگر فیبرومها موجب انسداد ادراری، علائم شدید گوارشی یا مشکلات جدی دیگر شوند، درمانهای جراحی ضرورت پیدا میکند.
خبرنگار: فرزانه صدقی