عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا با بیان اینکه فیبرومهای رحمی معمولا خودبهخود از بین نمیروند، گفت: کنترل وزن، تغذیه سالم و حفظ تعادل هورمونی میتواند از رشد این تودهها جلوگیری کند، اما درمان فیبرومهای علامتدار و بزرگ بسته به شرایط بیمار از دارودرمانی تا جراحی و روشهای مداخلهای متغیر است.
دکتر آتوسا کریمی، جراح و فلوشیپ درمان ناباروری درباره نقش سبک زندگی در کنترل فیبرومهای رحمی به خبرنگار سیناپرس گفت: فیبرومها معمولاً از بین نمیروند، زیرا تغییرات بافتی ایجادشده در عضله رحم هستند.
عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا افزود: با این حال تغذیه سالم، کنترل وزن و فعالیت بدنی مناسب میتواند به حفظ تعادل هورمونی بدن کمک کند و احتمال رشد بیش از حد فیبرومها را کاهش دهد.
کریمی ادامه داد: اضافهوزن و چاقی ممکن است باعث افزایش برخی هورمونها شود که زمینه رشد بیشتر فیبرومها را فراهم میکنند؛ بنابراین حفظ وزن مناسب میتواند در کنترل روند بیماری موثر باشد.
کدام فیبرومها نیاز به درمان ندارند؟
این متخصص زنان و ناباروری گفت: بسیاری از فیبرومها کوچک هستند و در محلهایی قرار دارند که هیچ علامتی ایجاد نمیکنند؛ نه موجب خونریزی غیرطبیعی میشوند، نه روی مثانه و روده فشار وارد میکنند و نه با حفره رحم ارتباط دارند.
وی افزود: در چنین شرایطی تنها انجام سونوگرافی هر شش تا ۱۲ ماه برای اطمینان از ثابت ماندن اندازه فیبروم کافی است.
درمان دارویی و مداخلات غیرجراحی
کریمی اظهار کرد: زمانی که فیبرومها بزرگ، متعدد و علامتدار باشند و موجب خونریزی شدید، کمخونی، احساس فشار در لگن، مشکلات ادراری یا علائم گوارشی شوند، درمان ضرورت پیدا میکند.
وی افزود: در این شرایط بنابر سن بیمار، اندازه فیبروم و شدت علائم، میتوان از درمان دارویی استفاده کرد. این روش بیشتر برای زنانی مناسب است که به سن یائسگی نزدیک شدهاند و میتوان با کنترل علائم، بیمار را تا زمان یائسگی همراهی کرد.
عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا ادامه داد: یکی دیگر از روشهای درمانی، استفاده از تکنیکهای پیشرفته رادیولوژی مداخلهای است. در این روش، با تزریق مواد مخصوص به عروق تغذیهکننده فیبروم، خونرسانی به توده کاهش یافته و بهتدریج اندازه آن کوچک میشود.
چه زمانی جراحی لازم است؟
وی گفت: برخی فیبرومها بسیار بزرگ هستند و گاهی اندازه رحم را به حد یک بارداری چهار تا پنج ماهه میرسانند. در چنین مواردی معمولا جراحی بهترین گزینه درمانی است.
کریمی تاکید کرد: فیبرومهایی که داخل حفره رحم قرار دارند و مانع لانهگزینی جنین میشوند، باید حتما برداشته شوند.
هیستروسکوپی؛ درمان بدون برش شکم
این متخصص زنان و ناباروری افزود: اگر فیبروم کاملا داخل حفره رحم قرار داشته و اندازه آن کمتر از سه تا چهار سانتیمتر باشد، میتوان آن را با روش هیستروسکوپی خارج کرد.
وی توضیح داد: در این روش، زیر بیهوشی دوربین وارد رحم میشود و جراح با مشاهده مستقیم، فیبروم را خارج میکند. این تکنیک نیازی به برش شکم ندارد و مشابه جراحیهای آندوسکوپیک انجام میشود.
لاپاراسکوپی یا جراحی باز؟
کریمی ادامه داد: فیبرومهای بزرگتر یا تودههایی که خارج از حفره رحم قرار دارند، معمولا از طریق لاپاراسکوپی یا جراحی باز برداشته میشوند.
وی افزود: در لاپاراسکوپی، دوربین از طریق شکم وارد شده و فیبروم خارج میشود، اما در مواردی که فیبروم بسیار بزرگ باشد یا چسبندگیهای گسترده وجود داشته باشد، ممکن است جراحی باز یا لاپاراتومی ضرورت پیدا کند.
اولویت پزشکان؛ حفظ رحم
عضو هیات علمی پژوهشگاه ابنسینا با اشاره به رویکرد جراحان زنان در درمان فیبروم گفت: در اغلب موارد تلاش میشود رحم حفظ شود و تنها فیبروم برداشته شود.
وی خاطرنشان کرد: تنها در موارد نادر که فیبروم بسیار بزرگ باشد یا خونریزی حین عمل قابل کنترل نباشد، ممکن است نیاز به خارج کردن رحم وجود داشته باشد.
کریمی در پایان تاکید کرد: خوشبختانه امروزه جراحان زنان توانمند بسیاری در کشور فعالیت میکنند و با بهرهگیری از روشهای نوین بهویژه لاپاراسکوپی، امکان برداشتن فیبرومها و حفظ رحم در بسیاری از بیماران فراهم شده است.
خبرنگار: فرزانه صدقی