شاید تصور نکنید گروه خونی ارتباط زیادی با سلامت شما داشته باشد، اما پژوهشهای علمی نشان میدهد؛ این ویژگی ژنتیکی میتواند بر خطر برخی بیماریها اثر بگذارد.بر اساس یک مطالعه، میان گروه خونی و خطر سکته مغزی ارتباط قابلتوجهی وجود دارد.
به گزارش سیناپرس، نتایج این تحقیق نشان میدهد: افرادی که دارای یکی از زیرگروههای خاص گروه خونی A هستند، بیشتر در معرض سکته مغزی پیش از ۶۰ سالگی قرار دارند.این پژوهش که در سال ۲۰۲۲ منتشر شد، درک دانشمندان را از تأثیر تفاوتهای ژنتیکی بر سلامت انسان عمیقتر کرده است.
مارک گلادوین، پزشک و پژوهشگر دانشگاه مریلند، هنگام انتشار نتایج گفت:این یافته مهم و غیرمنتظره، دانستههای فعلی ما را درباره عوامل خطر غیرقابلتغییر سکته مغزی – از جمله گروه خونی – گسترش میدهد.
گروههای خونی اصلی شامل A، B، AB و O هستند که بر اساس وجود نشانگرهای شیمیایی خاصی به نام آنتیژن روی سطح گلبولهای قرمز خون تعیین میشوند.حتی درون این گروههای اصلی نیز تفاوتهای ژنتیکی ظریفی وجود دارد.
پژوهشگران دادههای ۴۸ مطالعه ژنتیکی را بررسی کردند؛ این دادهها شامل حدود ۱۷ هزار بیمار سکته مغزی و نزدیک به ۶۰۰ هزار فرد سالم بود. همه شرکتکنندگان بین ۱۸ تا ۵۹ سال سن داشتند.
نتایج نشان داد: میان ژن مسئول زیرگروه خونی A1 و سکته مغزی زودرس ارتباط مشخصی وجود دارد.
استیون کیتنر متخصص مغز و اعصاب و نویسنده ارشد تحقیق، گفت:تعداد سکتههای مغزی در سنین پایین رو به افزایش است.این بیماران بیشتر در معرض مرگ ناشی از سکته قرار دارند و بازماندگان نیز ممکن است دههها با ناتوانی زندگی کنند. با این حال، هنوز تحقیقات کمی درباره علت سکتههای زودرس انجام شده است.
دانشمندان در بررسی ژنوم انسان، دو ناحیه مرتبط با افزایش خطر سکته زودرس پیدا کردند که یکی از آنها دقیقاً در محل ژنهای تعیینکننده گروه خونی قرار داشت.
تحلیل دقیقتر نشان داد: افرادی که ژن مرتبط با گروه خونی A را دارند، نسبت به سایر گروههای خونی حدود ۱۶ درصد بیشتر در معرض سکته مغزی پیش از ۶۰ سالگی هستند.
در مقابل، افرادی با ژن گروه خونی O1 حدود ۱۲ درصد کمتر در معرض این خطر قرار داشتند.با این حال، پژوهشگران تأکید کردند افزایش خطر در افراد دارای گروه خونی A نسبتاً کم است و دلیلی برای نگرانی بیش از حد یا انجام غربالگریهای ویژه وجود ندارد.
کیتنر توضیح داد:هنوز دقیقاً نمیدانیم چرا گروه خونی A خطر سکته را افزایش میدهد، اما احتمالاً این موضوع به عوامل انعقاد خون، پلاکتها، سلولهای پوشاننده رگها و پروتئینهای موجود در جریان خون مربوط میشود؛ عواملی که همگی در تشکیل لخته نقش دارند.
با وجود اینکه این نتایج ممکن است نگرانکننده به نظر برسند، پژوهشگران میگویند باید آنها را در چارچوب واقعی بررسی کرد.در آمریکا سالانه حدود ۸۰۰ هزار نفر دچار سکته مغزی میشوند و بیشتر این موارد در افراد بالای ۶۵ سال رخ میدهد. خطر سکته نیز پس از ۵۵ سالگی تقریباً هر دهه دو برابر میشود.
همچنین بیشتر شرکتکنندگان این تحقیق از آمریکای شمالی، اروپا، ژاپن، پاکستان و استرالیا بودند و تنها ۳۵ درصد آنها ریشه غیراروپایی داشتند؛ بنابراین مطالعات گستردهتر روی جمعیتهای متنوعتر هنوز لازم است.
یکی دیگر از یافتههای مهم پژوهش این بود که ارتباط گروه خونی A با سکته، در افراد بالای ۶۰ سال تقریباً از بین میرود.این موضوع نشان میدهد سکتههای زودرس احتمالاً مکانیسم متفاوتی نسبت به سکتههای دوران سالمندی دارند.
به گفته پژوهشگران، سکته در افراد جوان کمتر به دلیل تجمع چربی در دیواره رگها (آترواسکلروز) رخ میدهد و بیشتر با اختلالات مرتبط با تشکیل لخته خون در ارتباط است.
این مطالعه همچنین نشان داد :افراد دارای گروه خونی B فارغ از سن آنها، حدود ۱۱ درصد بیشتر از سایرین در معرض سکته مغزی قرار دارند.
پژوهشهای قبلی نیز نشان داده بودند بخشی از ژنوم مرتبط با گروه خونی، موسوم به «ABO locus»، با رسوب کلسیم در عروق کرونری و افزایش خطر حمله قلبی ارتباط دارد.علاوه بر این، گروههای خونی A و B پیشتر با افزایش خفیف خطر لخته شدن خون در سیاهرگها نیز مرتبط شناخته شده بودند.
این تحقیق در نشریه علمی Neurology Journal منتشر شده است.