افراد پس از تجربه بحرانها، ممکن است نتوانند به زندگی عادی خود برگردند و حتی با وجود تلاش برای رهایی از پیامدهای آن، خود را در حصاری از بی انگیزگی و ناامیدی ببینند.
به گزارش سینا پرس، در یادداشتی از سیده مرضیه فرید، دکتری روانشناسی سلامت و روانشناس گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز که در اختیار رسانهها قرار گرفته، به موضوع بحرانها و چگونگی غلبه کردن بر اثرات منفی آنها پرداخته است. در این یادداشت آمده است:
پس از پایان بحران، بسیاری از افراد حتی با وجود بازگشت به زندگی روزمره، دچار بیانگیزگی عمیق میشوند. این حالت با احساس پوچی، عدم علاقه به کار و فعالیتهای قبلی، خستگی مداوم و از دست دادن حس هدفمندی همراه است. مغز که مدتها در شرایط تنش شدید و بقا قرار داشته، پس از بحران وارد یک مرحله از بی انگیزشی میشود.
این پدیده در میان کارمندان نیز قابل مشاهده است و میتواند بر عملکرد شغلی، خلاقیت و رضایت حرفهای تأثیر منفی بگذارد.
فردی که قبلاً با اشتیاق تحقیق و تدریس میکرد، حالا ساعتها پشت میز مینشیند اما قادر به شروع هیچ کاری نیست و احساس میکند «هیچ چیز ارزش تلاش ندارد.»
یا افرادی که پیش از بحران علاقه زیادی به پروژههای کاری و پیشرفت شغلی داشت، اکنون حتی از شرکت در جلسات تیم اجتناب میکند و انگیزهای برای انجام وظایف روزانه پیدا نمیکند.
راهکارهای روانشناختی عملی:
1. کارهای معمول روزانه خود را دوباره شروع کنید: شروع با کارهای کوچک و قابل انجام در محیط کار و خانه. حتی اگر انگیزه وجود نداشته باشد، انجام فعالیتهای ساده مانند مرتب کردن میز کار، پاسخ به چند ایمیل یا پیادهروی کوتاه میتواند چرخه بیانگیزگی را بشکند.
۲. تعریف اهداف کوچک و معنادار به جای تمرکز بر اهداف بزرگ پیش از بحران، اهداف کوتاهمدت و واقعبینانه تعریف کنید. مثلاً تکمیل یک بخش کوچک از پروژه یا کمک به همدیگر در طول روز.
۳. حفظ ارتباط اجتماعی و حمایت متقابل، انزوا بیانگیزگی را تشدید میکند. گفتگو با همکاران، شرکت در جلسات گروهی و به اشتراک گذاشتن تجربیات به صورت کنترلشده میتواند حس تعلق و انگیزه را بازگرداند.
۴. مراقبت از جسم و برنامه منظم خواب کافی، تغذیه مناسب، ورزش سبک و قرار گرفتن در معرض نور طبیعی، پایههای مهم بازگشت انگیزه هستند.
اگر بیانگیزگی ادامه یافت و بر عملکرد کاری یا کیفیت زندگی تأثیر جدی گذاشت، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک متخصص جهت بررسی در صورت طولانی شدن مشکل توصیه میشود. پردازش تجربیات و دریافت حمایت حرفهای میتواند به تسریع بهبود کمک کند.
این حالت گذرا است و با صبر، اقدامات کوچک اما مداوم و حمایت محیط اجتماعی، بسیاری از افراد موفق به بازسازی انگیزه و معنای زندگی حرفهای خود میشوند.