گزارش ها نشان میدهد؛ حدود ۴۰ درصد از بزرگسالان در سراسر جهان به عارضهای به نام Osteopenia (کاهش تراکم مواد معدنی استخوان) مبتلا هستند؛ وضعیتی خاموش که اغلب بدون علامت پیشرفت میکند و میتواند به شکستگیهای جدی منجر شود.
به گزارش سیناپرس، به گفته متخصصان، استئوپنی معمولاً هیچ نشانه مشخصی ندارد و بسیاری از افراد تنها پس از بروز شکستگی یا انجام آزمایشهای تخصصی از آن آگاه میشوند. این موضوع باعث شده است که این عارضه به یک چالش مهم اما کمتر شناختهشده در حوزه سلامت عمومی تبدیل شود.
چرا تراکم استخوان کاهش مییابد؟
استخوان بافتی زنده است که بهطور مداوم در فرآیندی به نام بازسازی یا نوسازی استخوان است. در این فرآیند، استخوانهای قدیمی تخریب و استخوان جدید جایگزین میشود.
در دوران جوانی، این چرخه در تعادل است، اما پس از رسیدن به اوج تراکم استخوان (معمولاً در دهه سوم زندگی)، روند تخریب بهتدریج بر ساخت پیشی میگیرد و باعث کاهش تراکم استخوان میشود.
عوامل خطر؛ از افزایش سن تا سبک زندگی
افزایش سن مهمترین عامل خطر است، اما عوامل دیگری نیز نقش دارند، از جمله:
- کاهش هورمون استروژن پس از یائسگی
- کمبود کلسیم و ویتامین D
- کمتحرکی
- مصرف سیگار و الکل
- برخی بیماریها مانند «بیماری کرون» و «بیماری سلیاک»
- مصرف طولانیمدت داروهای استروئیدی
بر اساس آمارها، از هر دو زن بالای ۵۰ سال، یک نفر دچار شکستگی ناشی از شکنندگی استخوان میشود.
به گزارش سیناپرس، تشخیص این عارضه معمولاً با استفاده از اسکن DXA scan انجام میشود. نتیجه این آزمایش بهصورت «T-score» گزارش میشود:
- بین ۱- تا ۲.۵- : استئوپنی
- کمتر از ۲.۵- : Osteoporosis (پوکی استخوان)
آیا کاهش تراکم مواد معدنی استخوان قابل پیشگیری است؟
خبر خوب این است که استئوپنی لزوماً به پوکی استخوان تبدیل نمیشود و میتوان با اقدامات مناسب از پیشرفت آن جلوگیری کرد. متخصصان توصیه میکنند:
- انجام ورزشهای تحمل وزن مانند پیادهروی، دویدن و رقص
- تمرینات قدرتی برای تقویت عضلات و استخوانها
- تمریناتی مانند تای چی برای کاهش خطر زمینخوردن
- دریافت کافی کلسیم و ویتامین D از طریق رژیم غذایی یا مکملها
- ترک سیگار و کاهش مصرف الکل
همچنین پزشکان معتقدند، همه بیماران نیاز به دارودرمانی ندارند. پزشکان معمولاً با ارزیابی ریسک شکستگی در ۱۰ سال آینده تصمیمگیری میکنند. در موارد پرخطر، داروهایی برای کاهش تخریب استخوان تجویز میشود.
یک هشدار جدی اما قابل کنترل
کارشناسان تأکید میکنند استئوپنی نباید صرفاً مرحله خفیف پوکی استخوان تلقی شود، بلکه یک هشدار مهم برای مداخله زودهنگام است.
در نهایت، سلامت استخوانها نتیجه سبک زندگی در طول سالهای زندگی است. تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و توجه به تغییرات هورمونی میتواند نقش کلیدی در حفظ استحکام استخوانها و پیشگیری از مشکلات جدی در آینده داشته باشد.
مترم:ندا جوادهراتی