پژوهشگران دانشکده پزشکی «ایکان» در سیستم سلامت مونت ساینای آمریکا در مطالعهای جدید نشان دادهاند که قرار گرفتن در معرض فلزات رایج محیطی در اوایل زندگی، میتواند بر رشد مغز و سلامت رفتاری کودکان در سالهای بعد تأثیر بگذارد.
این تحقیق که در نشریه علمی Science Advances منتشر شده، برای نخستینبار از دندانهای شیری بهعنوان یک «ثبت زیستی» از دوران جنینی و نوزادی استفاده کرده است.
به گزارش سیناپرس، در این پژوهش، دندانهای شیری که بهطور طبیعی از کودکان جدا شده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. دندانها مانند حلقههای درخت، در طول رشد خود لایههایی را ثبت میکنند و میتوانند اطلاعات دقیقی از میزان مواجهه با مواد مختلف در دوران بارداری و ماههای اولیه زندگی ارائه دهند.
پژوهشگران با استفاده از این روش، میزان مواجهه با ترکیبی از ۹ فلز مختلف را از سهماهه دوم بارداری تا پایان سال اول زندگی کودک بازسازی کردند. سپس این دادهها با اسکنهای مغزی و ارزیابیهای رفتاری که سالها بعد انجام شده بود، مقایسه شد.
نتایج نشان داد دو بازه زمانی بسیار حساس در اوایل زندگی وجود دارد: هفتههای ۴ تا ۸ پس از تولد و هفتههای ۳۲ تا ۴۲ پس از تولد. در این دورهها، قرار گرفتن بیشتر در معرض ترکیب فلزات با افزایش مشکلات رفتاری مانند اضطراب، اختلال توجه و مشکلات خلقی در سالهای بعد مرتبط بود.
همچنین تصویربرداری مغزی نشان داد کودکانی که در این دورههای حساس مواجهه بیشتری با فلزات داشتهاند، تفاوتهایی در ساختار و نحوه ارتباط بخشهای مختلف مغز خود نشان دادهاند.
به گفته پژوهشگران، فلزاتی مانند منگنز، روی، منیزیم و سرب که در آب، غذا و محیط زندگی یافت میشوند، میتوانند در این تغییرات نقش داشته باشند. با این حال، تأکید شده است که تنها یک عامل خاص تعیینکننده آینده رفتاری کودک نیست، بلکه زمانبندی مواجهه با این مواد اهمیت زیادی دارد.
محققان میگویند این یافتهها نشان میدهد که حفاظت از زنان باردار و نوزادان در برابر آلودگیهای محیطی باید بهطور هدفمند در دورههای حساس رشد مغز انجام شود. بهبود کیفیت آب آشامیدنی، کنترل منابع آلودگی و کاهش تماس با فلزات مضر از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش این خطر کمک کند.
این پژوهش همچنین مسیر جدیدی را در حوزه «سلامت محیطی دقیق» باز میکند؛ حوزهای که تلاش دارد مشخص کند کدام بازههای زمانی رشد، بیشترین حساسیت را نسبت به عوامل محیطی دارند.
در نهایت، محققان امیدوارند مطالعات آینده بتواند دامنه وسیعتری از مواد شیمیایی را بررسی کرده و به تدوین سیاستهایی برای محافظت بهتر از رشد مغز کودکان کمک کند.
مترجم: ندا جوادهراتی