در سالهای اخیر، ابزارهای پوشیدنی و حسگرهای سلامت از ساعتهای هوشمند گرفته تا حلقههای پایش خواب و دستگاههای سنجش قند خون دسترسی بیسابقهای به دادههای زیستی فراهم کردهاند. اکنون فناوری گامی فراتر گذاشته و به سراغ منبعی نامرئی اما سرشار از اطلاعات رفته است: نفس انسان.
به گزارش سیناپرس، امروزه برخی آزمایشهای خانگی مانند Trio-Smart breath test و FoodMarble AIRE به کاربران امکان میدهند گازهای موجود در بازدم خود را اندازهگیری کنند. این گازها میتوانند تصویری از وضعیت سلامت بدن، بهویژه عملکرد دستگاه گوارش، ارائه دهند.
به گفته Ali Rezaie، متخصص گوارش در مرکز پزشکی Cedars-Sinai لسآنجلس، مولکولهای موجود در بازدم میتوانند اطلاعاتی درباره میکروبهای ساکن روده منتقل کنند؛ میکروبهایی که نقش مهمی در هضم غذا و سلامت کلی بدن دارند. با این حال، او نسبت به ادعاهای رایج درباره استفاده از این آزمایشها برای تعیین رژیم غذایی مناسب هشدار میدهد و میگوید این روشها هنوز نمیتوانند پاسخهای قطعی درباره تحمل غذایی ارائه دهند.
کاربرد بالینی و محدودیتهای خانگی
آزمایشهای تنفسی در محیطهای بالینی پیشتر برای تشخیص برخی اختلالات گوارشی مانند رشد بیشازحد باکتری در روده کوچک مورد استفاده قرار گرفتهاند. در این روش، پزشکان با اندازهگیری گازهایی مانند هیدروژن و متان در بازدم، به ارزیابی وضعیت روده میپردازند.
فرآیند این آزمایشها اما ساده نیست: بیماران باید رژیم غذایی خاصی را رعایت کرده، ناشتا باشند و طی چند ساعت بهطور مکرر در دستگاههای مخصوص بدمند. به گفته رضائی، اجرای دقیق این فرآیند در خانه دشوار است و دستگاههای خانگی ممکن است دقت کمتری نسبت به تجهیزات آزمایشگاهی داشته باشند.
نقش میکروبها در تولید گاز
روده انسان میزبان مجموعهای پیچیده از باکتریها، قارچها و سایر میکروارگانیسمهاست که به هضم غذا، تقویت دیواره روده و تولید ترکیبات مفید کمک میکنند. به گفته Andrew Kau از دانشگاه واشینگتن در سنتلوئیس، این میکروبها تأثیرات گستردهای بر سلامت انسان دارند. با این حال، در شرایطی مانند SIBO، این تعادل به هم میخورد و افزایش بیشازحد باکتریها منجر به تولید گاز زیاد در روده میشود، پدیدهای که میتواند از طریق آزمایشهای تنفسی شناسایی شود.
«اثر انگشت» میکروبی در نفس
تحقیقات جدید نشان میدهد؛ بازدم انسان حاوی صدها ترکیب شیمیایی موسوم به «ترکیبات آلی فرار» است که میتوانند مانند یک امضای شیمیایی، وضعیت بدن را بازتاب دهند. Audrey John، متخصص بیماریهای عفونی کودکان، این ترکیبات را به عطر تشبیه میکند که در هوا پخش میشود.
در مطالعهای که نتایج آن در نشریه Cell Metabolism منتشر شده، پژوهشگران نشان دادند این ترکیبات میتوانند بهطور مستقیم با نوع میکروبهای روده مرتبط باشند. برای نمونه، در بررسی کودکان، الگوهای خاصی از این ترکیبات با بیماری Asthma مرتبط تشخیص داده شد.
آیندهای امیدوارکننده، اما دور از دسترس فوری
با وجود این یافتهها، کارشناسان تأکید میکنند: فناوری تحلیل بازدم هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و برای استفاده گسترده بالینی نیازمند مطالعات بزرگتر و دقیقتر است.
با این حال، چشمانداز این فناوری امیدوارکننده است. پژوهشگران در حال بررسی امکان استفاده از آن برای تشخیص زودهنگام بیماریهای خطرناکی مانند عفونتهای شدید در نوزادان هستند—گامی که میتواند به مداخلات سریعتر و نجات جان بیماران منجر شود.
در مجموع، اگرچه «تحلیل نفس» هنوز جایگزین روشهای تشخیصی سنتی نشده، اما بهعنوان ابزاری نوظهور، میتواند در آینده نقش مهمی در پزشکی شخصی و تشخیص زودهنگام بیماریها ایفا کند.
مترجم: مهگل غفاری