پژوهشگران دانشگاه بریتیش کلمبیا (UBC) با استفاده از نانوذرات، یک محلول شستوشوی طبیعی و تجزیهپذیر ساختهاند که میتواند تا ۹۶ درصد باقیمانده آفتکشها را از سطح میوه پاک کند و همچنین سرعت قهوهای شدن و کاهش رطوبت را کم کند. این نوآوری میتواند به معنای میوههایی ایمنتر باشد—از جمله سیب و انگور—که برای مدت بیشتری تازه و ترد باقی میمانند. نتایج این تحقیق در نشریه ACS Nano منتشر شده است.
به گزارش سیناپرس، دکتر تیانشی یانگ، نویسنده ارشد این پژوهش و استادیار دانشکده زمین و سیستمهای غذایی UBC میگوید: «هدف ما ایجاد یک محلول شستوشوی ساده، ایمن و مقرونبهصرفه بود که هم ایمنی غذایی را افزایش دهد و هم کیفیت میوه را حفظ کند. مردم نباید بین خوردن میوه تازه و نگرانی از مواد باقیمانده روی آن یکی را انتخاب کنند.»
شستوشویی گیاهی و ایمن برای پاکسازی آفتکشها
اگرچه میزان مجاز آفتکشها در میوه و سبزی تنظیم شده است، اما معمولاً مقدار کمی از آن روی محصول باقی میماند. این موضوع بهویژه برای افرادی که زیاد میوه مصرف میکنند—مثلاً کودکان علاقهمند به توتها—میتواند مشکلساز باشد. انگیزه آغاز این پژوهش نیز علاقه زیاد پسر دکتر یانگ به بلوبری تازه بوده است.
محلول جدید با استفاده از ذرات بسیار ریز نشاسته (مادهای که در ذرت و سیبزمینی وجود دارد) ساخته شده و با آهن و اسید تانیگ پوشش داده شده است. اسید تانیگ ترکیبی گیاهی است که طعم خشک چای را ایجاد میکند. ترکیب آهن و این اسید ساختاری اسفنجمانند و چسبنده میسازد که میتواند به مولکولهای آفتکش بچسبد و آنها را از سطح میوه جدا کند.
در آزمایشها، پژوهشگران سه نوع آفتکش متداول را با غلظت واقعی روی سیب اعمال کردند. محلول توانست بین ۸۶ تا ۹۶ درصد این مواد را حذف کند، در حالی که شستوشو با آب معمولی، جوششیرین یا نشاسته خالص معمولاً کمتر از نیمی از آفتکشها را پاک میکند.
پوششی خوراکی که ماندگاری میوه را افزایش میدهد
پس از شستوشو، میوه یک بار دیگر در محلول فرو برده میشود تا لایهای بسیار نازک، خوراکی و تجزیهپذیر روی آن تشکیل شود.
• سیبهای برشخورده با این پوشش خیلی دیرتر قهوهای شدند و طی دو روز در یخچال رطوبت کمتری از دست دادند.
• انگور کامل نیز تا ۱۵ روز در دمای اتاق تازه و پرآب باقی ماند، در حالی که نمونههای معمولی چروکیده شدند.
به گفته دکتر یانگ، «این لایه مانند یک پوست دومِ قابلتنفس عمل میکند.» اندازهگیریها نشان داد میزان اسیدیته و قندهای محلول در میوههای پوششدادهشده نیز بیشتر حفظ میشود. این پوشش حتی اثر ضدمیکروبی دارد و میتواند رشد باکتریهای مضر را کاهش دهد.
بر پایه برآوردهای پژوهش، مقدار آهنی که هنگام شستوشوی یک سیب متوسط وارد بدن میشود، بهمراتب کمتر از حد مجاز روزانه اعلامشده توسط نهادهای غذایی آمریکای شمالی است.
از خط تولید صنعتی تا سینک آشپزخانه
مواد اولیه این محلول ارزان هستند و با آب ترکیب میشوند؛ بنابراین امکان تولید در مقیاس صنعتی وجود دارد. پژوهشگران اکنون روی بهینهسازی و آزمایش آن برای استفاده در مراکز بستهبندی میوه کار میکنند.
برآوردهای اولیه نشان میدهد افزودن این فرآیند، حدود سه سنت به هزینه آمادهسازی هر سیب اضافه میکند—رقمی مشابه پوششهای تجاری فعلی، اما با مزیت اضافهِ حذف آفتکش و افزایش ماندگاری.
تیم پژوهش حتی یک نسخه خانگی را هم قابل تصور میداند: اسپری یا قرصی که در آب حل شود و میوه با آن شسته شود. البته هنوز نیاز به آزمونهای بیشتر، بررسیهای مقرراتی و آزمایش روی میوههای گوناگون وجود دارد.
دکتر یانگ میگوید: «امید ما این است که مردم بتوانند با خیال راحت میوه بخرند—بدانند که ایمنتر است، مدت بیشتری تازه میماند و دورریز کمتری ایجاد میکند.»