حمله پانیک یک موج ناگهانی از ترس شدید است که در عرض چند دقیقه به اوج میرسد؛ بدن به گونهای واکنش نشان میدهد که انگار در خطر مرگ قرار دارد، حتی اگر خطر واقعی کمتر باشد.
به گزارش سیناپرس، حمله پانیک با ترسیدن معمولی فرق دارد. در ترس معمولی، با رفع خطر آرام میشویم اما در پانیک، بدن در حالت آمادهباش شدید میماند و خود این حالت، ترسناکتر از خود حادثه است.
*علائم حمله پانیک
علائم جسمی:
-تپش قلب شدید (انگار قلب دارد از سینه بیرون میزند)
-تنگی نفس (احساس خفگی، نمیتواند نفس بکشد)
-لرزش شدید بدن
-عرق سرد روی پیشانی و کف دستها
-درد قفسه سینه (که گاهی با سکته اشتباه میشود)
-حالت تهوع
-سرگیجه و سبکی سر (احساس غش کردن)
-کرختی یا سوزن سوزن شدن دستها و پاها
-گرگرفتگی یا لرز ناگهانی
علائم ذهنی و روانی:
-ترس از مرگ قریبالوقوع («دارم میمیرم»)
-ترس از دیوانه شدن («کنترلم را از دست میدهم»)
-احساس غیرواقعی بودن محیط (انگار در خواب است)
-احساس جدایی از بدن خود
-ناتوانی در تمرکز و گیجی
نکته مهم: اگر کسی برای اولین بار این علائم را تجربه میکند، ممکن است فکر کند دارد سکته میکند یا میمیرد. این خودش ترس را بیشتر میکند.
چه کار کنیم؟
۱. در ابتدا به خودتان آرام باشید. اگر میخواهید به کسی کمک کنید، ابتدا چند نفس عمیق بکشد. آرامش شما به او منتقل میشود.
۲. با او حرف بزنید؛ اما درست و بگویید:
-من کنار تو هستم، تنها نیستی.
-این یک حمله پانیکه، خطرناک نیست، میگذره.
-با هم نفس میکشیم، ببین من چطور میکنم.
-تو زندهای، نفس میکشی، خوب میشی.
نگویید:
-«آرام باش» (این جمله معمولا عکسالعمل معکوس دارد)
-«هیچی نشده» (او احساس میکند تو درکش نمیکنی)
-«چرا انقدر ضعیفی؟»
-«ببین بقیه نمیترسن، تو هم نترس»
۳. تنفس را تنظیم کند (مهمترین کار)
حمله پانیک معمولا با تنفس سریع و سطحی همراه است که خودش علائم را بدتر میکند.
تکنیک ۴-۴-۶:
دستتان را روی شکم فرد پنیک شده بگذارید و بگویید: «با من نفس بکش»
۴ ثانیه دم از بینی،۴ ثانیه نگه دار، ۶ ثانیه بازدم آرام از دهان
چند بار این کار را تکرار کنید تا فرد آرامتر شود.
۴. او را به زمین متصل کند (تکنیک لنگر انداختن):
و از او بخواهید:
-پاهایش را روی زمین فشار دهد.
-دستش را روی سینهاش بگذارد و ضربان قلب را حس کند.
-به یک نقطه ثابت نگاه کند و روی آن تمرکز کند.
۵. آب خنک بدهید: اگر آب میتواند قورت دهد، کمی آب خنک به او بدهید. آب به تنظیم سیستم عصبی کمک میکند.
۶. تا پایان حمله کنارش بمانید: حمله پانیک معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول میکشد. تا آرام شدن کامل، کنار فرد بمانید و مدام با او حرف بزنید.
* چه کارهایی نکنیم؟
-سیلی نزنید :این کار اشتباه است و میتواند شوک او را بدتر کند.
-مجبورش نکنید ایستاده بماند؛ اگر فرد سرگیجه دارد، بنشانیدش یا بخوابانیدش.
-داد نزنید و حتی برای اینکه به هوش بیاید.
-حرکت ناگهانی ندهید.
-تنهایش نگذارید؛ حتی برای چند دقیقه.
چه موقع باید کمک حرفهای گرفت؟
اگر فرد:
-حملات پانیک مکرر دارد.
-از ترس حمله بعدی، از خانه بیرون نمیرود یا در اتاق تنها نمیماند.
-افکار خودکشی دارد.
-به شدت دچار بیخوابی شده است.
*دکترپروانه صفایی مقدم، متخصصروانشناسی بالینی و عضو سازمان نظام روانشناسی