باستانشناسی دیجیتال و کشف پایتخت گمشده مایاها
تصور کنید زیر پای ما، درست در جایی که سالها از آن عبور کردهایم، کلانشهری عظیم با هزاران خانه و معبد در خوابی عمیق فرورفته باشد. امروز علم ثابت کرد که نقشه جهان هنوز کامل نیست.
به گزارش خبرگزاری سیناپرس، در دنیای مدرن امروزی برای کندن زمین، دیگر نیازی به بیل و کلنگ نیست؛ امروزه هوش مصنوعی و لیزرهای پیشرفته، زمین را مانند یک صفحه شیشهای میبینند. کشف اخیر در قلب جنگلهای مکزیک، تمام معادلات تاریخ را بههمریخته است.
برای قرنها، باستانشناسان تصور میکردند که تمام نقاط مهم تمدنهای باستانی را کشف کردهاند، اما سال ۲۰۲۶ با یک شوک بزرگ آغاز شد. درحالیکه ما به دنبال حیات در سیارات دیگر بودیم، تکنولوژی “لیدار” (LiDAR) چیزی را در نزدیکی خودمان پیدا کرد که هر بینندهای را متعجب میکند. شهری پنهان، عظیم و پیچیده که برای هزار سال زیرپوشش گیاهی متراکم از چشم بشر دورمانده بود. این تنها یک کشف ساده نیست.
افسانهای که رنگ واقعیت به خود گرفت
همه چیز از یک اسکن ساده هوایی شروع شد. تیمی از پژوهشگران بینالمللی با استفاده از پیشرفتهترین حسگرهای نوری منطقهای را بررسی کردند که تا پیشازاین تنها یک “سبزی بیپایان” به نظر میرسید. اما زمانی که دادههای دیجیتال پردازش شدند، درختان کنار رفتند و ساختارهای هندسی خیرهکنندهای نمایان شدند. این شهر که حالا باستانشناسان آن را به دلیل نزدیکی به تالابهای محلی، نامی نمادین دادهاند، دارای میادین عظیم، اهرام بلند و سیستمهای آبرسانی است که مهندسی امروز را به چالش میکشد.
چشمان لیزری که از دیوارها عبور میکنند
تکنولوژی بهکاررفته در این کشف، همان جادویی است که خودروهای خودران برای مسیریابی از آن استفاده میکنند. لیزرهایی که از هواپیما به سمت زمین پرتاب میشوند، از میان منافذ ریز برگها عبور کرده و به سطح سخت زمین برخورد میکنند. یک نقشه سهبعدی دقیق از پستی و بلندیهایی که چشم انسان هرگز قادر به دیدنشان نیست. این بار، این تکنولوژی نه برای رانندگی، بلکه برای تونل زدن به دل تاریخ استفاده شد و نشان داد که زیر این جنگلهای وحشی، خیابانهایی منظم و محلههایی پرجمعیت قرار داشته است.
پازل گمشدهای در قلب تمدن مایا
نکته شگفتانگیز در مورد این شهر گمشده، مقیاس وسیع آن است. تحلیلهای اولیه نشان میدهد این منطقه پایتخت سیاسی یا مذهبی یکی از قبایل قدرتمند بوده که ناگهان و به شکلی اسرارآمیز خالی از سکنه شده است. چرا ساکنان این شهر عظیم، خانههای مجلل و معابد باشکوه خود را رها کردهاند؟ آیا یک اپیدمی ناشناخته آنها را از پا درآورده یا تغییرات اقلیمی آنها را مجبور به فرار کرده است؟ این سوالاتی است که حالا ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است.
تکنولوژی در خدمت کشف اسرار باستان
در سال ۲۰۲۶، مرز میان “باستانشناسی” و “علم داده” از بین رفته است. محققان اکنون از الگوریتم های یادگیری ماشین استفاده میکنند تا الگوهای ساختوساز باستانی را شناسایی کنند. این هوش مصنوعی بود که به باستانشناسان هشدار داد برآمدگیهای نامنظم زمین در این منطقه، تپه طبیعی نیستند، بلکه بقایای اهرامی هستند که فرسایش زمان آنها را استتار کرده است. این کشف ثابت میکند که هنوز هزاران راز در نقاط کور زمین وجود دارد که منتظر یک جرقه کلیک خور از سوی علم هستند.
