اواخر اردیبهشت سال جاری بود که یکی از اعضای هیأت نمایندگی اتاق تهران سهم ایران از گردش مالی ۱۹۰۰ میلیارد دلاری صنعت نساجی در جهان را، ۰.۵۸ درصد اعلام کرد. اهمیت موضوع تا آنجا پیش میرود که بر اساس آمار منتشر شده در وبگاه یونیفرم مارکت، صنعت لباس ۱.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را به خود اختصاص داده است.
مهدی نوروز: صنعتی که پس از آسیبهای واردشده به دلیل همهگیری کووید-۱۹ مدتی دچار شوک و آسیب شد اما اکنون به سرعت خود را بازسازی کرده و رونق گرفته است، به نحوی که میزان خرید لباس در کشورهای جهان نسبت به دو دهه گذشته ۶۰ درصد بیشتر شده است. در این مطلب، نگاهی به وضعیت بازار پوشاک در سال ۲۰۲۴ و سالهای آینده و همچنین چالشهای صنعت مد و لباس خواهیم داشت.
آمار برجسته صنعت پوشاک چه میگویند؟
به گزارش خبرگزاری سینا، بازار پوشاک در سال ۲۰۲۴ با ارزشی معادل ۱.۷۹ تریلیون دلار تخمین زده شده و ۱.۶۳ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را تشکیل میدهد. این بازار در سال ۲۰۲۰ و به دنبال همهگیری کووید-۱۹ با کاهش ۱۱.۴۶ درصدی نسبت به سال قبل مواجه شد. این تنها سال در دهه گذشته بود که صنعت پوشاک روند نزولی را تجربه کرد.
هم اکنون درآمد بازار پوشاک در ایالات متحده به ۳۵۸.۷۰ میلیارد دلار میرسد و از نیروی کار جهانی به تعداد ۳.۶۲ میلیارد نفر، حدود ۴۳۰ میلیون نفر در تولید پوشاک و منسوجات فعالیت میکنند. ایالات متحده با درآمد ۳۵۱.۳۵ میلیارد دلار، چین ۳۱۳.۸۲ میلیارد دلار و هند ۱۰۱.۳۹ میلیارد دلار بزرگترین بازارهای پوشاک در جهان هستند؛ به نحوی که یک خانواده معمولی در ایالات متحده به طور متوسط ۱۶۲ دلار در ماه برای پوشاک هزینه میکند. پیشبینی میشود که این بازار بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۸ با نرخ رشد ترکیبی سالانه (CAGR) 2.81 درصد رشد کند.
تعداد لباسهای تولیدشده در هر سال
تخمین زده میشود که بیش از ۱۰۰ میلیارد لباس هر سال تولید میشود. این مقدار معادل ۱۲.۵ تکه لباس برای هر فرد در جهان است. از سال ۲۰۰۰ به این سو تعداد سالانۀ لباسهای تولیدشده دو برابر شده است و برای اولین بار در سال ۲۰۱۴ از مرز ۱۰۰ میلیارد گذشت.
تا سال ۲۰۳۰، پیشبینی میشود مصرف جهانی پوشاک ۶۳٪ افزایش یابد، از ۷۰ میلیون تن امروز به ۱۰۵ میلیون تن برسد. تا سال ۲۰۵۰، این مقدار احتمالاً سه برابر مقدار امروز خواهد شد و فروش کلی لباس به ۱۶۰ میلیون تن میرسد. بر این اساس یک فرد معمولی در جهان ۷۰ تا ۱۵۰ تکه لباس دارد. افراد در اروپا لباسهای بیشتری نسبت به سایر مناطق جهان دارند. بر پایۀ همین آمار هنگکنگ بزرگترین مصرفکننده پوشاک است، با میانگین ۱۱۷.۳ تکه لباس به ازای هر نفر. این تنها منطقهای است که میانگین مصرف بالای ۱۰۰ تکه لباس دارد. هلند با میانگین ۹۷.۴ تکه به ازای هر نفر در رتبه دوم قرار دارد.
بیشتر بخوانید:
سهم ۲۴۰ میلیون دلاری صنایع دستی ایران بازار ۵۰ میلیارد دلاری
رکود تورمی اعداد در بازار نشر و کتاب
وضعیت در ایران چگونه است؟
آمارهای گردش مالی صنعت پوشاک در ایران ضد و نقیض است و حتی با آمارهای ارائه شده در عرصۀ جهانی نیز در برخی موارد دچار تناقض میشود با این حال شاید معتبرترین منبع ایران نتیجهگیری بهتر در مورد وضعیت صنعت پوشاک در ایران، آمار منتشر شده از سوی اتاق بازرگانی باشد. بر پایۀ آماری که در روزهای پایانی اسفند ۱۴۰۲ از سوی اتاق تهران منتشر شده، در حال حاضر صنعت پوشاک و نساجی ایران حدود ۱۴ میلیارد دلار گردش مالی دارد که تقریبا ۹ میلیارد دلار آن خاص پوشاک است.
این آمارها همچنین نشان میدهند در ایران به طور سالیانه حدود ۷۰۰ میلیون دلار واردات پارچه و حدود ۷۰۰ میلیون دلار نیز صادرات انجام شده است که ۴۰۰ میلیون دلار آن، سهم فرش ماشینی و ۱۷۰ میلیون دلار نیز صنعت سهم نساجی و پوشاک بوده است.
به نوشتۀ وبگاه اتاق بازرگانی تهران در حال حاضر بخش بزرگی از پوشاک ایران از ترکیه قاچاق میشود که دلیل آن نیز نبودن توان رقابت محصولات ایرانی با برندهای ترکیهای است. این عدم توان رقابت در میان محصولات ایرانی به مشکلاتی باز میگردد که اکثر صنایع ایران از جمله صنعت نساجی و پوشاک به آن مبتلا هستند. از جمله این مشکلات میتوان به فرسودگی، ماشین آلات و پایین بودن بهرهوری، قاچاق و عدم سرمایهگذاری کافی اشاره کرد که هر کدام به نحوی در پس رفت یا عقب ماندگی صنایع پوشاک ایران و ناچیز شدن سهم آن از بازار جهانی نقش داشتهاند.