سبک زندگی و استرس بر وزن تاثیر می گذارد

دکتر نوروزی  دو هفته پیش  114 کیلو بودید.

نوروزی -در این مدت 3 کیلو کاهش وزن داشتم یعنی حدودا در یک هفته 1.5 کیلو وزن کم کردم که طبق برنامه ای است که داشتیم.

 دو هفته پیش در خدمت شما بودیم و قرار بود در یک مسیر 5 الی 6 هفته شما 10 کیلو کاهش وزن داشته باشید.

نوروزی -تقریبا هفته ای 1.5 کیلو مد نظر بود که در حال حاضر منطبق با هدف پیش رفته است، البته در طول این دو هفته  به طور ناخواسته غذای کمتری خورده ام.

چطور ٣کیلو کاهش وزن داشته اید؟

نوروزی-در حقیقت با کالری شماری ،اگر بدن من بخواهد در همین وضعیتی که قرار دارد بماند چقدر کالری نیاز دارد و بعد اگر بخواهم هفته ای ١.۵ کیلو کاهش وزن داشته باشم باید چه تعداد کالری کمتر مصرف کنم و بعد زندگی روزمره  خود را انجام میدهم و غذای روزمره خود را میخورم و کالری مصرفى خود را در حدى که براى لاغری نیاز است نگه میدارم. به این معنی که برنامه غذایى ویژه ای ندارم همان طور که در روز اول گفتم با مدل هاى برنامه غذایی که افراد از پزشکان تغذیه دریافت می کنند تفاوت دارد چند نفر درخواست کردند که برنامه غذایی خودم را در اختیارشان قرار دهم اما متخصصان تغذیه باید برنامه غذایی برای این افراد تجویز کنند.

بعضی افراد نقد کرده بودند که جناب دکتر نوروزی راجع به علوم مختلف صحبت می کنند. حالا راجع به لاغری هم صحبت میکنید؟

نوروزی-من میتوانم راجع به زندگی خود نظر دهم و این تجربه ى شخصى من است. نکته حائز اهمیت این است که باید بدانیم که من در مقام، شخصى که کار ژورنالیستی انجام می دهد و مروج علم است، مجبور هستم حجم عظیمى از داده ها را در اطراف خود بررسى کنم و بتوانم از بین این ها صحیح و غلط را از هم تشخیص دهم. این بدان معنی نیست که من متخصص این کار هستم بلکه به این معناست که حجمی از داده هایی که تعدادی متخصص و پژوهشگر در ضمینه هایی که مورد علاقه ى من هستند را میشناسنم و می توانم از بین اینها درست و غلط را تشخیص دهم.

مهمانی که شما در برنامه امروز دعوت کرده اید متخصص تغذیه نیستند بلکه روانشناس هستند.

نوروزی-بله، زیرا به روان شناسی بسیار اعتقاد و علاقه دارم. این علم از مدل های استفهام انکاری است.

استفهام انکاری به چه معناست؟

نوروزی-با تمام علاقه و ارادتی که به روانپزشکی و علم روانشناسی دارم این را می دانم که شرایط روحی روانی و شرایط ذهنی افراد میتواند بر زندگی انها تاثیر بگذارد قاعدتا در مرحله اول کاهش وزن این بوده است که شخص به متخصص تغذیه مراجعه می کند و بعد آن متخصص برنامه غذایی بر اساس فیزیک و مدل شخص به فرد می دهد و به طور معمول نتیجه مطلوب هم حاصل می شود و بعد پس از ٣ الی ۴ ماه بعد از اتمام رژیم غذایی و رسیدن به شرایط ایده آل وزن افزایش پیدا می کند آیا این قضیه جنبه روانی دارد ؟

دارینی – همانطور که به درستی اشاره کردید در روند لاغری و کاهش وزن به این قضیه به صورت یک پکیج نگاه می کنیم که یک سری مواد غذایی از تغذیه شما حذف و یک سری فعالیت بدنی اضافه می شود اما چه اتفاقی رخ می دهد که افراد بعد از رسیدن به وزن ایده ال این تمایل را دارند که به همان ولع خوردن و تغذیه ى سابق برگردند؟

در مطالب علمی بیان شده است که در حوزه ى روانشناسی اختلالاتی وجود دارد که اختلالات خوردن تلقی می شود. فردی که ولع به خوردن دارد مثلا در شرایط اضطراب ، استرس و.. شروع به خوردن می کند.

کسانی که افسرده میشوند هم دچار اختلالات خوردن می شوند؟

دارینی-افرادی که افسرده می شوند دو واکنش مختلف دارند گاهی دچار پرخوری عصبی و گاهی دچار بی اشتهایی روانى می شوند دقیقا مانند حالتی که در خواب ایجاد می شود. یعنی دچار پرخوابى و یا کم خوابی می شوند در این  حالت بعضی افراد هستند که بعد از افسردگی دچار چاقی شده و برخی از افراد دچار چاقی هستند و به این دلیل دچار افسردگی می شوند. اینها می توانند رابطه هاى متفاوت داشته باشند به طور مثال اقای دکتر نوروزی می خواهد کاهش وزن داشته باشد و قصد دارد در مدت 1 هفته حدودا ١.۵ کیلو وزن کم کند .اقای دکتر ایا شما دچار اضطراب و یا استرس روزمره هستید؟

نوروزی-اضطراب ندارم اما استرس روزمره ام بسیار زیاد است.

دارینی-یکی از مواردی که باعث میشود شما تمایل به خوردن داشته باشید استرس هایی است که در زندگی تجربه می کنید و قابل انکار نیست. اولین چیزی که برای خوردن انتخاب میکنید چیست؟

نوروزی-بستگی به خوراکی های در دسترس دارد مثل آجیل و خشکبار که معمولا در دسترس من قرار دارد.

دارینی-برای روند لاغری وتثبیت آن اولین مسئله اى که وجود دارد این است که آیا انگیزه ای برای لاغری دارید یا نه و این انگیزه به چه میزان است؟

نوروزی-انگیزه بسیاری دارم که مهمترین دلیل آن یافتن لباس مد نظرم است و دلیل بعدی این است که در گذشته حجم زیادی طبیعت گردی داشتم و در حال حاضر اینکار به دلیل اضافه وزن دشوار است که باعث خستگی و نفس نفس زدن من می شود.

دارینی – آیا دلیل اول فقط لباس مورد نظر است؟ خب شما می توانید از خیاط و یا بوتیک هایی که لباس هاى سایز بزرگ دارند استفاده کنید چرا تمایل به رژیم دارید؟

نوروزی- این سبک لباس ها مورد پسند من نیست. بیشتر خوش لباسی مد نظر است.

دارینی-بله همینطور است واقعا نوع پوشش افراد بر اعتماد به نفس انها تاثیر می گذارد. ایا شما به دنبال اعتماد به نفس هستید؟

 عده ى زیادی از بینندگانی که به برنامه پیامک می دهند این سؤال را مطرح می کنند که چاق شدن هیچ علت خاصی ندارد و بعضا معتقدند که ما با خوردن اب و یا هوا هم چاق می شویم. این مسئله جنبه روانی دارد و در ذهن ما شکل می گیرد. ایا چنین مسئله ای وجود دارد که افراد با نخوردن چاق شوند؟

دارینی-بدن ما دارای یک میکروارگانیسم به نام میکروبیوم است که در روده زندگی می کند و مواد غذایی را به دو دسته باکتری های مفید و مضر تقسیم بندی می کند در واقع قسمتی از این موضوع روانی است که اگر شخص دچار افسردگی است و یا علاقه زیادی به فست فود دارد و یا به طور مکرر از غذاهای آماده استفاده می کند ناخوداگاه به لحاظ فیزیولوژیک بدن خود را به سمتی هدایت کرده که این باکتری بر علیه بدن شخص عمل می کند. زمانی که بدن بر روی سیکل مقاومت قرار می گیرد در واقع ذهن شخص مقاومت می کند. اگر بخواهیم از لحاظ فیزیولوژی و روانی هر دو را باهم ترکیب کنیم زمانی که می خواهیم بخوابیم هورمون خواب داریم و ملاتونین وقتی در بدن کم می شود دیگر نمی توانیم بخوابیم و کم خواب می شویم. در مورد  لاغری و چاقی نیز به همین صورت است هنگامی که بدن وارد مقاوت می شود روح به هم می ریزد و ناراحتی بوجود می آورد. مهم ترین عامل این ناراحتی ناشی از روند لاغری است که کند است و این سوال بوجود می آید که چرا هیچی نمی خورند ولی چاق می شوند. از دو زاویه به این مبحث نگاه می کنیم عده ای چاق هستند و این ادعا را دارند که با خوردن آب نیز چاق می شوند وعده ای دیگر با وجود این که لاغرهستند و دچار اختلالی هستند که با تصویر بدن خود مشکل دارند ابتدا باید موضوع مشخص شود که راجع به کدام دسته صحبت می کنیم.

عده ای که با ظاهر خود مشکل دارند که اختلالی به نام انورکسیا دارند.

دارینی-آقای دکتر وزن ایده آل شما چقدر است؟

نوروزی-باکاهش ٣٠کیلو به وزن ایده آل میرسم ولی در حال حاضر دوست دارم ٢٠کیلو وزن کم کنم.

دارینی-برای مثال -حتی کاهش 30 و یا 40 کیلو گرم هم شمارا راضی نمی کند و شما همچنان به کم خوری ادامه می دهید حتی عده ای هستند که صبح تا شب خودرا با یک قطعه بیسکوییت سر می کنند و همچنان با دیدن تصویر خود در آینه احساس می کنند که تناسب اندام ندارند و یا به صورت بیمارگون دائما به وزن کشی خود می پردازند و وزن خودرا لحظه به لحظه چک می کنند.

اما عده ای دیگر از لحاظ مقاومت بدنی و فیزیولوژی مغز و کارکرد مغزانگار به گونه ای فریز شده اند و اینها در حقیقت چیزی نمی خورند اما لاغر هم نمی شوند و این افراد باید  سبک زندگی خودرا تغییر دهند.

اولین نکته ای که به این افراد  گوشزد می شود این است که احتیاجی به لاغری نیست و بر عکس آنچه که تصور می کنند مدتی باید موضوع لاغری را رها کنند. زیرا وسواس فکری آنهارا به سمتی می برد که ناخود آگاه بدن در برابر آنچه که میخواهند به دست بیاورند مقاومت می کند و اما در مورد کسانی که می گویند چیز زیادی نمی خورند باید گفت اینها کنترل تکانه ندارند.

آقای دکتر شما تا چه حد میتوانید دربرابر خوردن غذای خوشمزه مثلا همبرگر مقاومت کنید؟

نوروزی-واقعا کار سختی است.

دارینی-گفتید در طی این دو هفته بصورت تصادفی چیزی نخوردید و اگر همین امشب به یک برگر خوب دعوت شوید رد میکنید؟

نوروزی-خیر.

دارینی-باید به این افراد گفت که برای کاهش وزن خود باید کنترل تکانه یاد بگیرند.

واقعا کار سختی است من با یک دوستی که بیش از اندازه اضافه وزن دارد و قند و زانو درد و مشکل در پمپاژ قلب و خون رسانی به بدن داشت صحبت می کردم، پیشنهاد دادم که وزن خودرا کاهش دهد و در پاسخ به من گفت برای کسی که میل به خوردن دارد این یک شعار تلقی می شود و ما می دانیم که در عمل نیز همینطور است همه ی ما در زندگی روزمره دچار رفتار تکانه ای  یا مقاومت کم یا صبر حوصله می شویم و این اجتناب ناپذیر است. زیرا شما دنبال اتفاقاتی هستید که واسطه های شیمیایی نشاط آور در مغز تولید کند و یکی از چیز هایی که باعث شادی می شود غذا خوردن است و انسان مغز خود را به این عمل عادت داده است بنابراین طبیعتا مقاومت مقداری سخت است.

دارینی-شما از نگاه فردی با وزن نرمال صحبت می کنید باید این پرسش نیز مطرح شود، کسی که دچار اضافه وزن است و یکی از لذت هایش غذا خوردن است، زمانی که غذا میخورد بعد از آن اضطراب دارد یا خیر؟

اختلال دیگری تحت عنوان بولینیا است که فرد بعد از خوردن غذا استفراغ می کند. در هفته ممکن است بین 20 تا 40 بار مورد حمله های غذا خوردن شود. نمیجوند و میخورد و بعد غذا را عمدا بالا میاورد یا از مسهل ها بصورت افراطی استفاده می کند.

ما باید از این افراد بپرسیم که، مثلا آقای دکتر به عنوان یک کیس فردی است که غذا را دوست دارد و در حالت خوشحالی یا ناراحتی غذا میخورد، آیا بعد خوردن غذا دچار عذاب وجدان می شوید؟

نوروزی-در حال حاضر که شروع به وزن کم کردن کرده ام، زمانی که زیاد می خورم نگرانی دارم و دچار عذاب وجدان می شوم.

دارینی-دقیقا، کسی که عاشق غذاست، می خورد که اضطرابش کم شود، ولی بعد دچار عذاب وجدان می شود. این فرد داخل یک سیکل منفی افتاده و باید با روشهای روان شناختی ریشه یابی کنیم، ببینیم که ازاضطراب، استرس و یا افسردگی است. گاهی فردی که از دارو یا هورمون استفاده می کند دچار پر خوری می شود. یک اصل برای کسی که می خواهد لاغر شود کلید خود تنظیمی، روان شناختی است.

نوروزی-چه طور باید خود تنظیم شوم، آیا تمرین یا دارو و درمان دارد؟

دارینی- در گام شماره یک باید ببینیم شما انگیزه دارید اعم از اینکه می خواهید خوش تیپ تر یا خوش لباس تر و آراسته تر باشید. گام شماره دو، هدف باید درست چیده شود، هدف این است که در ماه چقدر می خواهید وزن کم کنید. گام شماره سه، چقدر آدم صبوری هستید و به صبر خود چه نمره ای می دهید. مهمترین مسئله این است که میخواهم سبک زندگی کردن را تغییر دهم. یعنی گام اول انگیزه. گام دوم هدف چینی و سوم اینکه چقدر صبور هستم. همه افراد علاقه مند هستند که سریع تر به نتیجه برسند.

کلا میخواهند یک چوب جادویی باشد و معجزه کند. به طور کلی یک فکری در افرادی که دارای اضافه وزن هستند وجود دارد. از آقای دکتر میپرسم: دوست داشتید امروز می‌گذشت فردا به اندامی که می خواستید می رسیدید؟

نوروزی -گاهی به عنوان فانتزی به آن نگاه می کنم ولی در کل بهش فکر نمی کنم.

دارینی- شما با واژه فانتزی از این اختلال فرار کردید.

من با مخاطب های زیادی صحبت می کنم که می گویند کاش یک قرصی و یا معجزه ای برای لاغری وجود داشت و اکثرا شکست های زیادی در رژیم دارند.

در تبلیغ های کمدی می بینیم که با یک کرم چربی های بدن می سوزد،ارائه دهنده این آگهی افراد را گول می زند و به همین دلیل است که مغز قضاوت درست نمی کند و با شکست مواجه می شود.

دارینی- افراد از شکست های مداوم دچار سر در گمی می شوند. چرا شکست می خورند چون هدفشان را درست انتخاب نکرده اند، عجله داشتند، پایدار نبودند و سبک زندگی شان را اصلاح نکرده اند. بحث ما ایجاد محدودیت خوردن نیست با وجود محدودیت فرد به انجام آن علاقه مند می شود. در حقیقت شخصی که می خواهد به هدف خود برسد باید سبک زندگی اش را مطابق هدف خود اصلاح کند. تکلیفی که ما به آقای دکتر برای اصلاح خودشان می دهیم در لحظه ای است که در ایشان خطا رخ می دهد.

خطا چیست؟

دارینی-منظور زمانی است که به سمت پرخوری می روند. قسمتی که برایشان تعریف شده که به چه میزان میوه، غذا، کالری مصرف کنند.

لحظه هایی است که استرس و اضطراب وتنش دارید و به سمت خوردن می روید. اگر در آن زمان بتوانید متن فکر و احساس خود را به ما بگویید رفتار خوردن شناسایی می شود. زمانی وجود دارد که در آن لحظه حواستان نیست و غذا خورده اید و دچار عذاب وجدان می شوید. باید چند لحظه تامل کنید و یک لیستی را تهیه  کنید که اینها جز سبک های درمانی است که برای اکتیو کردن قسمت منطقی مغز استفاده می شود که باید متناسب با فکری که داشتید راهکارهایی برای جلوگیری از آنها ارائه شود.

نوروزی- یعنی زمانی که کالری مجاز را استفاده کرده ام و چیزی اضافه تر از آن خوردم این کار را انجام دهم؟

دارینی-بله بنویسید که چه احساسی داشتید و به چه چیزی فکر می کردید گاهی به برنامه کاری تان فکر می کنید و بعد متوجه این می شوید که زمانی که به برنامه کاری فکر می کنید بیشتر دچار استرس می شوید و بیشتر می خورید. در نتیجه سعی می کنیم زمانی که این کار را انجام می دهید آن غذاها در دسترس نباشند. اول باید فراوانی آن را بدست آورید اگر فراوانی آن زیاد بود آنها را انتخاب می کنیم و راه کار اجرایی آن را بدست می آوریم. اینها را باید با روش کنترل تکانه آموزش دهیم، روشهای استاپ تینک نیز وجود دارد که فکر فرد را متوقف می کنیم که چگونه از خوردن پرهیز کند و یا از جایگزین استفاده کند و سبک زندگی به سمت سبک زندگی کم استرس برود.