دکتر نادر توکلی، رییس بیمارستان حضرت رسول در این خصوص گفت: بیماریهای قلبی به دو علت اهمیت زیادی دارند وباید توجه بیشتری به آنها کرد. دلیل اول میزان شیوع ودومی شانس مرگ ناگهانی بر اثر سکتههای قلبی است.بیماریهای کرونر قلب که باعث سکته قلبی وبه دنبال آن ایست قلبی میشوند جزء اورژانس های اصلی بیمارستانی محسوب میشوند. نکته مهم در این اورژانسها عامل زمان است .از زمانیکه مسأله حادث میشود یک سری علائم از خود نشان میدهد که این نشانه ها معمولا واضح هستند مانند درد قفسه سینه،احساس تنگی نفس وتعریق سرد. دسته دیگری از علائم غیر اختصاصی هستند که قطعا تشخیص این علائم سخت تر است خصوصا در افرادیکه دیابت دارند یا در سنین بالا هستند ویا به دلایلی قادر به تکلم نیستند تا مشکل خود را بیان کنند.بر همین اصل تشخیص این نشانهها وبیماری در حدی است که نیازبه مداخله پزشکی در دقیقه دارد.از این جهات در مواجهه با این بیماریها بعضا نیاز است که بر روی سه موضوع تکیه کرد.اولین نکته افزایش اطلاعات مردم در زمینه اورژانسهای پزشکی است ودومین نکته لزوم تماس با اورژانس ۱۱۵ از جانب نزدیکان بیماربوده وسومین مسأله اقداماتی است که اورژانس ۱۱۵ تا رساندن بیمار به بیمارستان باید مدنظر قرار بدهد.در هرکدام از این مراحل یک سری وظایف بر گردن اورژانس است.
ارتباط با اورژانس ۱۱۵
وی افزود:اورژانس پیش بیمارستانی همان پرسنل اورژانس ۱۱۵ هستند که نقش اساسی آنها پاسخگو بودن به بیمارانی است که نیازمند این خدمات هستند؛پزشکان وپرستاران با تجربه پرسنل فعال در این مراکز بوده که از طریق پاسخگویی به تماس های تلفنی بیماران ویا نزدیکان آنها در وهله نخست شرح حال بیمار را گرفته واقدامات اولیه را گوشزد کرده ومشخص میکنند که نیاز به اعزام آمبولانس وجود دارد یا خیر.خوشبختانه وزارت بهداشت امسال بر طبق اولویتهای خود برنامهای را تدوین کرده که براساس آن برخی از مراکز وبیمارستانهای اصلی در شهر تهران وشهرستانهای دیگر را به عنوان مراکزی برای درمان سکتههای حاد قلبی مشخص کرده است که در این مراکز تمام اقدامات مرتبط با سکته حاد قلبی انجام میشود.زمانیکه بیمار در مدت زمانی کمتر از نیم ساعت به این مراکز هدایت بشود با اقدامات فوری تحت درمان توسط تیم آمادهای که به صورت تیم بحران در این اماکن خاص وجود دارند قرار گرفته و به قسمت "کت لب" فرستاده میشود وسریعا آنژیوگرافی شده تا رگ قلبی باز شود تا از ابتلا به ایست قلبی ومرگ ناگهانی به دنبال آن در امان بماند.این اقدام اصطلاحا تحت عنوان کد" ۲۴۷" توسط وزارت بهداشت به مراکز ابلاغ شده است وبه طور مثال در شهر تهران ،مرکز قلب رجائی،مرکز قلب تهران وبیمارستان حضرت رسول مراکزی هستند که این اقدامات را ارائه میدهند واگر بیمار قلبی مراجعه کند سریعا ظرف نیم ساعت به بخش آنژیوگرافی منتقل شده تا نسبت به باز کردن رگهای قلب اقدام شود تا از آسیب دیدگی ماهیچه ، نارسایی قلبی وبه دنبال آن ایست قلبی پیشگیری شود.بنابراین هماهنگی اورژانس در بیماریهای قلبی یکی از مسائل مهم در اورژانس است واین امر ازسیاستهای اخیر وزارت بهداشت بوده است.
اولین مسأله که باید افراد مورد توجه قرار بدهند پرهیز از خوددرمانی وتجویز دارو به صورت خودسرانه به بیمار است.
پرهیز ازانجام اقدامات خودسرانه
این متخصص طب اورژانس در خصوص نقش مهم مداخلات نزدیکان بیمار در کاهش ویا افزایش آسیبهای ناشی از حملات قلبی اظهار داشت: اولین مسأله که باید افراد مورد توجه قرار بدهند پرهیز از خوددرمانی وتجویز دارو به صورت خودسرانه به بیمار است.دومین نکته تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ است واین مسأله حتی در خصوص مواردی که شکی در خصوص ابتلا فرد به حمله قلبی وجود دارد باید انجام گیرد.اقدامات دیگر در این شرایط آرام کردن محیط اطراف بیمار وهدایت بیمار به محیط ساکت وآرام در حالت نیمه نشسته است.اگر فرد النگو ویا زیور آلات به همراه دارد لازم است این وسایل را از بدن او آزاد کرد تا زمانیکه اورژانس به محیط برسد .سایر توضیحات واقدامات توسط پرستاران وپزشکان اورژانس ۱۱۵ با توجه به شرح حال بیمار به نزدیکان داده میشود ونیاز به اقدام خاصی نیست. طبیعتا در افرادیکه بیماری قلبی شناخته شده است یک سری اقدامات خاص توسط پزشک از قبل داده شده است لیکن افرادیکه بار نخست دچار چنین حالتی میشود ،توصیه این است که هیچ داروی خاصی تجویز نشود.
این نشانهها را جدی بگیرید
استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران در خصوص علائم اولیه سکتههای قلبی ولزوم آگاهی افراد به این نشانهها گفت: در افراد جوان وافرادیکه مشکلات خاص دیگری وجود ندارد نشانهها کاملا بارز است. درد قفسه سینه،تعریق،درد سوزشی یا درد فشارنده که ممکن است از قسمت فک تا قسمت بالای ناف هم منتشر شود ودر برخی موارد به دست چپ انتشار یابد ؛همراه با تعریق سرد وتنگی نفس(احساس خفگی) از علائمی است که معمولا در این شرایط احساس میشود که جزء علائم واضح بیماری هستند.یک سری علائم دیگرغیر اختصاصی هستند مانند ضعف وبیحالی که معمولا در بیمارانی که دیابت دارند ،در سنین بالا هستند ویا بیماریهای مغزی دارند وقادر به اظهار علائم نیستند ایجاد میشود؛ تشخیص این موارد برای افراد معمولی خیلی دشوار است ولازم است در این شرایط نوار قلبی گرفته شود تا مشخص شود سکته قلبی رخ داده است یا خیر.
شکایات مردمی قابل پیگیری است
وی در ادامه افزود: در برخی موارد افراد به جای تماس با اورژانس ۱۱۵ به مراکز درمانی نظیر مطبها ویا درمانگاهها مراجعه میکنند .دراین شرایط بهترین اقدام مراجعه به بیمارستان است ولی اگر فرد به درمانگاه مراجعه کند وظیفه درمانگاه پذیرش سریع بیمار وانجام نوار قلبی است واگر احتمال بیماری قلبی قطعی شد درمانگاه موظف است بیمار را به بیمارستان ارجاع کند. در غیر این صورت اگر درمانگاه از پذیرش بیمار سر باز بزند این مسأله کاملا قابل پیگیری از طریق حوزه معاونت درمان زیرمجموعه نظارت درمانگاه است در واقع هر معاونت درمانی مسئول رسیدگی به حوزه درمانگاه است ومضاف بر اینکه شماره تلفن" ۱۵۹۰" مسئول بررسی شکایات مردمی در این زمینه است.
مطالباتی که از پرسنل اورژانس میتوان داشت
مدیرمرکزحوادث و فوریتهای پزشکی دانشگاه ایران در پاسخ به این پرسش که بیماران چه مطالباتی از بخش اورژانس بیمارستانی میتوانند داشته باشند عنوان کرد: واحدی در بخش اورژانس تحت عنوان تریاژ مستقر است که در این واحد یک پرستار باتجربه مستقر است ؛این واحد اولین حلقه ارتباط بیمار با پرسنل اورژانس است.این پرستار بیمار را پذیرش کرده وبر اساس شرح حال ومعاینه ظرف مدت ۱۰ دقیقه اولیه نوار قلب بیمار را گرفته وبه رویت پزشک میرساند اگر شکی به سکته حاد قلبی شود ،کد سکته قلبی فعال شده البته درصورتیکه این کد در مرکز فعال باشد واگر هم نباشد بیمار بستری موقت شده ودر سی سی یو اقدامات لازم برای او انجام میشود.اگر نیازی به بستری در سی سی یو نباشد درمانهای دارویی مورد نیاز به بیمار تجویز میشود وجهت درمانهای تکمیلی به متخصصان قلب ارجاع داده میشود.
گفتگو:اعظم صفایی