افزایش نیاز ایرانیان به خدمات سلامت روان

عضو هیات مدیره انجمن روان پزشکان ایران روز یکشنبه در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد: طبق آمار رسمی وزارت بهداشت بر مبنای آخرین پیمایش انجام شده در مورد سلامت روان در ایران، شیوع اختلالات روانی در کشور حدود 24 درصد است.
دکتر غلامرضا حاجتی افزود: گرچه این آمار در حد میانگین جهانی و تقریبا با سایر کشورها یکسان است، اما نشان می دهد که درصد قابل توجهی از جمعیت کشور نیاز به استفاده از خدمات سلامت روان دارند. 
وی تصریح کرد که در عمل، درصد بسیار کمی از این افراد به پزشکان مراجعه می کنند که ناشی از سه علت اصلی ترس از انگ بیمار روانی بودن، اختلال بیماری انگاری و نبود آگاهی لازم بین عموم مردم و جامعه پزشکی در مورد بیماری ها و مشکلات روانی است. 

** ترس از انگ بیمار روانی بودن 
حاجتی توضیح داد: افراد نیازمند به خدمات سلامت روان تصور می کنند اگر به روان پزشک یا روان شناس بالینی مراجعه کنند، به آنها برچسب بیمار روانی زده می شود. 
وی افزود: اما امروزه مشخص شده است که بسیاری از این اختلالات ریشه در تغییرات نوروشیمیایی اعصاب مغز دارند؛ به این صورت که واسطه های شیمیایی در مغز که اعمال و رفتار انسان را تنظیم می کنند، با ایجاد اختلال در اعصاب مغز، موجب اختلالات رفتاری می شوند. 
حاجتی گفت: از آنجا که مغز تنظیم کننده اعمال و رفتار انسان است، تغییرات هورمونی در داخل مغز منجر به ایجاد اختلالات رفتاری می شود بنابراین اولین مساله ای که باید مورد توجه قرار گیرد، این است که این مشکل به عنوان یک بیماری دیده شود و در پی درمان آن برآمد. 
وی ادامه داد: بنابراین لازم است افرادی که دچار این گونه اختلالات مغزی می شوند، توجه داشته باشند که این مساله نیز مانند سایر اختلالات نوعی بیماری جسمانی است و بدون ترس از انگ بیمار روانی بودن، برای درمان به پزشکان مربوطه مراجعه کنند. 

** اختلال بیماری انگاری 
حاجتی گفت: گاهی بیمار نیازمند به مداخلات روانپزشکی، تصور می کند که بیماری جسمی خاصی دارد و با مراجعه با پزشکان مختلف و تصویربرداری ها و آزمایش های مختلف و صرف هزینه های سنگین، در نهایت به او می گویند مشکل جسمانی ندارد و باید به روانپزشک مراجعه کند. 
وی افزود: در مواردی نیز متخصصان رشته های مختلف پزشکی، بیماری روانی او را تشخیص نداده و او را به روانپزشکان ارجاع نمی دهند و به بیمار می گویند که هیچ مشکلی ندارد. در واقع نادیده گرفتن رنج بیماران، می تواند بیماری آنها را در حوزه سلامت روان تشدید کند. 
حاجتی اظهار کرد: این درحالی است که برخی بیماری ها می تواند ریشه در اختلالات مغزی و یا تفکر و نوع و محتوای تفکر داشته باشد که لازم است پزشکان این مساله را هم مدنظر داشته باشند.
وی با بیان اینکه وسواس های متعدد ناشی از محتوای برخی تفکرات، سبب گرایش افراد به انجام برخی اعمال نامعمول می شود، به طور خاص به اختلال بدریختی بدن اشاره کرد و افزود: اختلال بدریختی یکی از این موارد است که در نتیجه شیوع آن، شاهد افزایش غیرمعمول جراحی های زیبایی در کشور هستیم. 

** نبود آگاهی کافی عموم مردم و جامعه پزشکی 
عضو هیات مدیره انجمن روان پزشکان ایران نبود آگاهی کافی در مردم و جامعه پزشکی در زمینه اختلالات روانی را از دیگر علل مراجعه نکردن به روان پزشکان برشمرد و گفت: در کتاب های مرجع روان پزشکی آمده است که 50 درصد موارد افسردگی توسط پزشکان عمومی تشخیص داده نمی شود درحالی که افسردگی می تواند منشا بسیاری از بیماری های بالینی باشد. 
حاجتی با بیان این که در بسیاری موارد پس از مراجعات متعدد به پزشکان بالینی علت بیماری ها تشخیص داده نمی شود، افزود: انتظار نمی رود که همه پزشکان همه بیماری ها را تشخیص دهند و باید جامعه پزشکی نسبت به این مساله آگاهی داشته باشد و در موارد لازم بیماران را به روان پزشکان و روان شناسان ارجاع دهد. 
وی در عین حال اظهار کرد: البته طی چند دهه اخیر با اطلاع رسانی رسانه های گروهی، آگاهی مردم نسبت به بیماری ها و اختلالات روانی افزایش یافته و میزان مراجعات به پزشکان این حوزه نیز افزایش یافته است، با این حال لازم است در این زمینه تلاش های بیشتری صورت گیرد و آگاهی جامعه پزشکی نسبت به این موضوع افزایش یابد.