تغییر ترکیبات فنولی در دوره رشد زعفران
ترکیبات فنولی در اندام های مختلف گیاه زعفران به ویژه بنه، هم بستگی منفی با عملکرد اقتصادی زعفران دارد، با این وجود باعث بهبود ویژگی های کیفی این گیاه می شود. به همین جهت نیز مطالعه ای بوم در این زمینه انجام شده است که این طرح تحقیقاتی در سال های 1387 و 1388 با نمونه های گرفته شده از مزارع روستای آبرود در شهرستان تربت حیدریه انجام شده است.
یافته های این پژوهش نشان داد که سن مزرعه بر عملکرد اقتصادی زعفران، وزن تر و وزن خشک برگ ها اثر معنی داری داشتو هم چنین اثر متقابل زمان نمونه برداری و سن مزرعه بر میزان نیتروژن برگ ها معنی دار بود.
در این تحقیق رابطه عملکرد اقتصادی گیاه زعفران با میزان ترکیبات فنولی در بنه ها و ریزوسفر بدست آمد. فرایند انجام این تحقیق در مزارع سه ساله، پنج ساله و هفت ساله زعفران انجام شد. البته لازم به یادآوری است که طرح آماری مورد استفاده به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در نظر گرفته شد.
فاکتور اول، زمان نمونه برداری در 4 سطح و اندام های مورد مطالعه شامل پیاز و برگ های زعفران و از طرف دیگر مطالعه خاک اطراف پیاز زعفران بود. میزان تجمع ماده خشک، میزان نیتروژن ریزوسفر و ترکیبات فنولی بنه و برگ های زعفران با تکرارهای مختلف و با نمونه گیری های تصادفی اندازه گیری و به کمک روش های آماری رابطه این ترکیبات شیمیایی با عملکرد اقتصادی زعفران در مزارع سنین مختلف زعفران تعیین شد.
نتایج به دست آمده نشان داد که اثر زمان نمونه برداری بر میزان ترکیبات فنولی برگ های گیاه زعفران تاثیر معنی داری نداشت، اما زمان نمونه برداری اثر معنی داری بر میزان نیتروژن برگ های گیاه زعفران داشت. هم چنین محققان دریافتند که زمان نمونه برداری بر وزن تر و وزن خشک برگ های گیاه زعفران اثر معنی داری داشت.
علاوه بر این یافته های این پژوهش نشان داد که سن مزرعه بر عملکرد اقتصادی زعفران، وزن تر و وزن خشک برگ ها اثر معنی داری داشتو هم چنین اثر متقابل زمان نمونه برداری و سن مزرعه بر میزان نیتروژن برگ ها معنی دار بود.
شایان ذکر است که روابط بین میزان نیتروژن اندام های مختلف زعفران، میزان ماده خشک و ترکیبات فنولی آن کم و بیش مشابه گیاهان زراعی دیگر به وضوح ثابت شده است.
منبع: محمد حسینی، علیرضا صادقیان و فاطمه برکاتی، 1394. مطالعه روند تغییرات ترکیبات فنولی در طول دوره رشد زعفران با روش میکروفولین سیو کالتو، دو فصلنامه پژوهش های زعفران، سال سوم، شماره 2.