بررسی منشاء کانسار آهن همیرد

کانسار آهن همیرد در شمال شرق  سمنان و در مرز پهنه ساختاری البرز جنوبی و شمال ایران مرکزی قرار گرفته است. توده نفوذی نیمه آتشفشانی در این منطقه با ترکیب مونزونیت- مونزودیوریت به درون سنگ های رسوبی آهکی، آذرآواری (معادل سازند کرج با سن ائوسن میانی) نفوذ کرده است و به همین دلیل نیز کانه زایی آهن در محل تماس توده با این سنگ ها رخ داده است.

نتایج حاصل از مطالعات دماسنجی میانبارهای سیال و ایزوتوپ های پایدار اکسیژن، کربن و گوگرد کانسار آهن همیرد، آمیختگی سیال های ماگمایی و جوی را به عنوان منشاء محلول های گرمابی بیان کرده است

حضور گسترده هماتیت همراه با مقادیر فرعی مگنتیت، گوتیت، لیمونیت، پیریت، دولومیت، باریت و کلسیت از ویژگی های مهم کانی زایی در کانسار آهن همیرد است. کانی زایی به شکل رگه ای و عدسی هایی با ترکیب هماتیت و مقدار کمتر مگنتیت است.

به تازگی در پژوهشی در این زمینه و برای تعیین منشاء و ارائه مدل ژنتیکی کانسار آهن همیرد به مطالعه میانبارهای سیال و ایزوتوپ های پایدار گوگرد، کربن و اکسیژن پرداخته شده است. مطالعات سنگ نگاری نمونه های کوارتزی 5 گروه از میانبارهای سیال و نمونه باریتی 4 گروه از میانبارهای سیال را در کانسار همیرد نشان می دهند.

میانبارهای سیال نمونه های کوارتزی، تک فازی مایع، تک فازی گاز، دوفازی غنی از مایع، دوفازی غنی از گاز و سه فازی مایع- جامد- گاز هستند. میانبارهای سیال سه فازی مایع- جامد- گاز در نمونه باریتی دیده نشده است. مطالعات دماسنجی انجام شده میانبارهای سیال کوارتز و باریت (دو فازی غنی از مایع) بیشترین فراوانی همگن شدگی را در گستره دمایی 200 تا 250 و 100 تا 150 درجه سانتی گراد نشان می دهد.

نتایج حاصل از مطالعات دماسنجی میانبارهای سیال و ایزوتوپ های پایدار اکسیژن، کربن و گوگرد کانسار آهن همیرد، آمیختگی سیال های ماگمایی و جوی را به عنوان منشاء محلول های گرمابی بیان کرده است. احتمالاً کانی زایی در کانسار آهن همیرد همانند کانسارهای اسکارن آهن است.

منبع: مریم حاجی بهرامی، نادر تقی پور، قاسم قربانی،  1394. منشاء کانسار آهن همیرد، شمال شرق  سمنان: با استفاده از مطالعه میانبارهای سیال و ایزوتوپ های پایدار (S، C، O)، فصلنامه علوم زمین ، سال بیست و پنجم، شماره 97.

لینک منبع