رحلت "عمر صوفی رازی"

در سال 337ه.ق در اصفهان به خدمت ابن عمید (ابوالفضل محمدبن حسین ) وزیر معروف آل بویه به سر می برد. در سال349در دربار عضد الدوله دیلمی در اصفهان می زیست و درسال 359ه.ق شیراز به رصد پرداخت. وی منجم دربار عضدالدوله دیلمی بود و کتاب نفیس صورالکوکب رابه وی تقدیم نمود. وی دراین کتاب براساس مشاهده و رصد به تعیین موقعیت ستارگان درآسمان و صورتهای فلکی ناشی از آن پرداخته است.
والدین و انساب : ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی ، دراصل از شهر فسا استان فارس بود. اما در 291ه.ق درری چشم به جهان گشود.
اوضاع اجتماعی و شرایط زندگی : ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی در چهاردهم محرم سال 291ه.ق در شهر ری و در خانواده عمر صوفی که اهل فسای فاس بود متولد شد . در تاریخ مذکور، آل زیار بر مناطق مرکزی ایران سلطه داشتند و اندکی پس از آن برادران آل بویه چنان حکومت گرفتند که تمامی قلمرو آل زیار را از چنگ آنان خارج ساخته، و شهر مهمی چون ری به زیر سیطره حسن رکی الدوله دیلمی رفت.
تحصیلات رسمی و حرفه ای : ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی انواع علوم زمانه به ویژه نجوم و ریاضیات را درزادگاه خود ری فرا گرفت. و در اصفهان و شیراز در دربارهای ابن عمید وزیر و عضد الدوله دیلمی به تحقیق و رصد پرداخت.
فعالیتهای ضمن تحصیل : مطالعه و رصد نیز ممارست درترسیم اشکال هندسی گوناگون به ویژه شکلهای متساوی الاضلاع از امور مورد علاقه ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی بوده است.
وقایع میانسالی : ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی در سال 337ه.ق به خدمت ابن عمید (ابوالفضل محمد بن حسین ) وزیر معروف آل بویه درآمد. در سال 349ه.ق در دربار عضد الدوله دیلمی(آل بویه) در اصفهان رفت و علاوه بر آن در سال 359ه.ق در شیراز به رصد ستارگان پرداخت و تمام فعالیتهای با خود با تالیف کتابی عنوان صورالکوکب به عضد الدوله تقدیم کرد.
زمان و علت فوت : ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی در سیزدهم محرم سال 376ه.ق درری به کهولت سن درگذشت.
مشاغل و سمتهای مورد تصدی : ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی در 337ه.ق در اصفهان در دربار ابوالفضل محمد بن حسین (ابن العمید) وزیر معروف آل بویه، در 349ه.ق اصفهان و از 359ه.ق در شیراز به عنوان منجم دربار معلم نجوم درخدمت امیر عضدالدوله دیلمی بوده است.
فعالیتهای آموزشی : ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی در دربار عضد الدوله دیلمی در شیراز، به امیر عضد الدوله درس صورالکوکب (تصاویر ستارگان را می آموخت.
سایر فعالیتها و برنامه های روزمره : چنانکه از آثار ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی بر می آید تحقیق و رصد ستارگان و تدفیق درفواصل و موقعیت ستارگان . ازعلایق و مشغولیتهای عمده وی بوده است.
شاگردان : امیرعضدالدوله دیلمی مشهورترین شاه آل بویه از جمله شاگردان ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی به شمار می آید. او نزد این استاد خود که فن صورالکوکب (صورتهای فلکی ) را آموخت.
همفکران فرد : ابوالوفای بوزجانی، در زمینه تالیف آثاری پیرامون اشکال هندسی متساوی الاضلاع به وسیله یک فتحه پرگار با دانشمند معاصر خود ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی همفکر بود.
آرا و گرایشهای خاص : چنانکه ابوریحان بیرونی نگاشته است ماخذ ابوالحسین عبد الرحمن بن عمر صوفی رازی در تالیف کتاب صورالکوکب، اندازه گیری و مشاهده بوده است . وی عمر خود را در فن معرفت صورالکوکب (تصاویر نجومی و صور فلکی ) صرف کرده تاآنجاکه به همه زوایا و دقایق آن پی برده است . از این رو وی در هندسه به اشکال هندسی گوناگون توجهی خاص نمود.
منبع:راسخون