ارزیابی روان سنجی در بیماران ام اس در ایران
ارزیابی کیفیت زندگی به عنوان سنجش پیامد مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) می تواند نقشی کلیدی در شناسایی اثرات نامطلوب بیماری و تاثیر درمان های مختلف در پیشرفت بهبودی بیماران داشته باشد. از این رو مطالعه ای با هدف بررسی مختصات روان سنجی نسخه فارسی پرسش نامه زمینه یابی سلامت (SF-36) در ام اس انجام شده است.
روش بررسی این تیم پژوهشی به این ترتیب بود که در شروع کار 162 بیمار به شیوه پیاپی گزینش شده و پایایی هم سانی درونی، اعتبار سازه، همزمان، پیش بین و افتراقی SF-36 ارزیابی شد که برای نیل به آن از مقیاس شدت خستگی (FSS) و مقیاس 21 سوالی افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-21) استفاده گردید.
یافته ها حاکی از آن بودند که هم سانی درونی خرده مقیاس های SF-36 به استثنای عملکرد اجتماعی و مشکلات هیجانی مطلوب بود. تحلیل اعتبار SF-36 نشان داد که کلیه گویه های پرسش نامه از همبستگی مثبت و نیرومندی با خرده مقیاس مربوط به خود برخوردارند و هر یک از خرده مقیاس ها همبستگی معکوس و نیرومندی با سازه های خستگی، افسردگی، اضطراب و استرس داشتند مولفه جسمانی SF-36 نسبت معناداری از واریانس نمره خستگی و مولفه روانی نیز نسبت معناداری از واریانس نمرات افسردگی، اضطراب و استرس را حتی پس از کنترل عوامل مخدوش کننده جمعیت شناختی سن، جنسیت، وضعیت تاهل و تحصیلات پیش بینی کردند و در نهایت، میانگین تمامی زیر مقیاس های SF-36 در دو گروه از بیماران خسته و نابهنجار نسبت به بیماران غیر خسته و بهنجار به طور معناداری کمتر بود.
به این ترتیب می توان نتیجه گیری کرد که نسخه فارسی SF-36 اعتبار و پایایی مناسبی داشته و می تواند به منظور سنجش تاثیر پیامدهای ام اس بر روی کیفیت زندگی بیماران به کار رود.
منبع: قاسم صالح پور، سید موسی کافی، ایرج صالحی، سجاد رضائی، 1394، مختصات روان سنجی پرسش نامه زمینه یابی سلامت (SF-36) برای استفاده در مولتیپل اسکلروزیس: ارزیابی روان سنجی در بیماران ایرانی. مجله علمی پزشکی جندی شاپور، سال چهاردهم، شماره 4 (پیاپی 97).