روشی برای کنترل عفونت های بیمارستانی
بیوفیلم ها جمعیتی از سلول های باکتری هستند که با تولید پلیمر های خارج سلولی و ایجاد ماتریکس اگزو پلی ساکاریدی موجب اتصال برگشت ناپذیر باکتری ها به سطوح می شوند. ایجاد بیوفیلم باعث مقاومت باکتری نسبت به عوامل ضد میکروبی شده و می تواند به بروز مشکلات حاد در این زمینه منجر شود.
پژوهش صورت گرفته توسط متخصصان با هدف ارزیابی تشکیل بیوفیلم در برخی ایزوله های سودوموناس آئروجینوزا (13 مورد)، استافیلوکوکوس اورئوس (13 مورد)، انتروباکتر (13 مورد) و اسینتوباکتر (13 مورد) جدا شده از عفونت های انسانی بیمارستان الزهرا اصفهان انجام گرفت. جدایه ها با استفاده از آزمون های بیوشیمیایی تایید شدند و در ادامه حداقل غلظت مهار کننده (MIC) کلرهگزیدین و تاثیر آن بر روی رشد پلانکتونی و تشکیل بیوفیلم توسط این جدایه ها بررسی شد. تجزیه های آماری و رسم نمودار ها با استفاده از نرم افزار های SPSS نسخه ٢٠ و Excel انجام شد.
تحلیل داده های به دست آمده نشان می داد که همه جدایه ها (52 مورد) بیوفیلم تولید کردند. میانگین حداقل غلظت مهارکننده کلرهگزیدین برای باکتری های سودوموناس آئروژینوزا، استافیلوکوکوس اورئوس، انتروباکتر و اسینتوباکتر به ترتیب 001/ 0، 00013/ 0، 001/ 0 و 00003/ 0 گرم بر میلی لیتر بوده است.
رشد پلانکتونی باکتری سودوموناس آئروژینوزا و انتروباکتر در حضور کلرهگزیدین در 60 درصد موارد در MIC 1/4 و در 40 درصد موارد در MIC 8/1 و برای باکتری های اسینتوباکتر و استافیلوکوکوس اورئوس 40 درصد موارد در MIC 4/ 1 و 60 درصد موارد در MIC 1/8 مهار شده بود. بیوفیلم در هیچ یک از رقت های MIC و MIC2 تولید نشد، و با کاهش رقت ضدعفونی کننده قدرت تشکیل بیوفیلم به شکل معناداری افزایش پیدا کرد.
متخصصان از این داده ها نتیجه گرفته اند که استفاده از کلرهگزیدین در غلظت های مناسب (MIC) می تواند از تشکیل بیوفیلم در گونه های مختلف باکتری های عامل عفونت های بیمارستانی جلوگیری کند اما دوزهایی از کلرهگزیدین که کم تر از MIC هستند می توانند محرک تولید بیوفیلم باشند.
منبع: عزیزاله ابراهیمی کهریزسنگی، زیبا شعبان پور، سعید حبیبیان، رضا حکیمی آلنی، مجید همتی، فاطمه افلاکیان، مهدی دخت فرج، 1394، تاثیر کلرهگزیدین بر بیوفیلم برخی باکتری های بیماری زای انسانی جدا شده از عفونت های بیمارستانی. فصلنامه زیست شناسی میکروارگانیسم ها، سال چهارم، شماره 14.