درگذشت ادوارد براون خاورشناس معروف انگلیسی
ادوارد گرنوبل براون، خاورشناس معروف انگلیسی در هفتم فوریه 1862م در نیوکاسل انگلستان به دنیا آمد. وی تحصیلات خود را در رشته پزشکی در دانشگاه کمبریج به پایان رسانید اما علاقه فراوانش به ادبیات مشرق زمین باعث شد تا در هنگامه حضور در جنگ عثمانی و روسیه به عنوان پزشک، به فراگیری زبان عربی و فارسی و ترکی بپردازد. براون در 25 سالگی به ایران عزیمت نمود و نتیجه این سفر به ایران، در کتاب یک سال در میان ایرانیان تشریح گردید. براون زبان فارسی را وسیله ای برای انتقال تفکر و تمدن ایرانیان می دانست. از این رو کتابهای متعددی اعم از تالیف و تصحیح در مورد تاریخ و ادبیات این مرز و بوم از خود به یادگار گذاشت. در زمان حضور براون در ایران، یکی از موضوعات مورد توجه روز، مسئله فرقه های نوظهور در میان جامعه اسلامی بود. او ضمن آشنایى با بزرگان فرقه های بابی و بهایى، کتبی نیز در این زمینه نگاشت. براون علاوه بر تدریس، به تالیف و تصنیف درباره موضوعات ادبی و تاریخی ایرانی و اسلامی و نشر کتب از روی نسخه های دستنویس می پرداخت و در این راه تلاش فراوانی از خود نشان داد. در میان آثار او، چند مجموعه کتاب، نشان دهنده میزان علاقه و تسلط وی به زبانهای فارسی و عربی است که کتاب تاریخ ادبیات ایران در 4 جلد به عنوان اولین و کاملترین تاریخ ادبیات فارسی، تاریخ پزشکی عرب شامل چهار خطابه درباره جایگاه علم طب در میان اعراب قبل از اسلام تا چند قرن پس از آن و نیز کتاب انقلاب ایران درباره واقعه نهضت مشروطه از آن جمله اند. برخی بر این باورند که ادوارد براون، مامور سیاسی دولت انگلستان بوده و با گرفتن پول از خارجیها، قصد طرح و بزرگنمایى بابیها و بهایى ها را داشته و در راه ایجاد تفرقه میان ایرانیان تلاش می کرد. از سوی دیگر، گروهی نیز وی را مردی آزادی خواه می دانستند که به ادبیات و عرفان ایران و ایرانیان علاقه داشت و با سیاستهای ضد مصالح ایران مخالفت می کرد. ادوارد براون سالیان طولانی به تدریس زبان فارسی و عربی در دانشگاه کمبریج مشغول بود تا اینکه در هفتم ژوئیه 1926م در 54 سالگی درگذشت.
منبع:راسخون