اسحاق (ایساک) نیوتون ازجمله مشهورترین دانشمندانی است که کمابیش در همه جای دنیا شناختهشده و بیشتر دانش آموزان و دانشجویان در طول تحصیل خود با وی و نظریاتش آشنا میشوند. وی در حقیقت یک ریاضیدان، فیزیکدان و ستارهشناس انگلیسی بود که بهعنوان یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان در تمام دوران شناخته میشود.
بررسی متن نامه نیوتون نشان میدهد که گویا بازار پیشبینی تاریخ پایان جهان در آن روزگار بسیار داغ بوده و افراد متعددی، تاریخهای مختلفی را بهعنوان آخرالزمان عنوان کردهاند زیرا نیوتون در نامه خود اعتراف میکند: «باید این موضوع را ذکر کنم که این محاسبات من دلیلی برای اثبات پایان جهان نیست بلکه هدف من متوقف کردن حدس و گمانهای عجیبوغریب افراد خیالپردازی است که غالباً زمان پایان، جهان را اعلام میکنند. پیشبینیهای آنها درست نبوده و شکست خواهد خورد.»
یکی از مشهورترین آثار او با عنوان «اصول ریاضی فلسفه طبیعی» که در سال ۱۶۸۷ میلادی منتشر شد، بنیانهای اصلی قوانین حرکت و جاذبه جهانی را در دنیای علم ایجاد کرد. یک افسانه قدیمی میگوید وی به قانون جاذبه بهطور تصادفی و در پی سقوط یک سیب از درخت، پی برده است. بااینحال، به نظر میرسد که نیوتن دقیقاً به همان اندازه که با دنیای علم در ارتباط بود با خرافات آمیخته به مذهب دوران خود نیز ارتباطی قوی داشته و بهنوعی تحت تأثیر خرافات مذهبی قرن هفدهم در بین پیروان مذاهب یهودیت و مسیحت قرار داشت.
داستان از کجا شروع شد؟
در سال ۱۹۶۹ میلادی، مجموعهای از نوشتههای این دانشمند مشهور که در محلی مخفی در خانه موسوم به ارل پورتسموث (house of the Earl of Portsmouth) کشف شد، نشان میدهند که وی معتقد است که آخرالزمان دقیقاً ۱۲۶۰ سال پس از تأسیس امپراتوری مقدس روم خواهد بود و دنیا در این تاریخ به اتمام میرسد.
در نامهای که به سال ۱۷۰۴ میلادی نوشتهشده بود و در سال ۲۰۰۷ میلادی در دانشگاه اورشلیم (بیتالمقدس) به نمایش گذاشته شد، موضوع پیشگویی نیوتون در مورد پایان جهان مطرحشده و موردتوجه رسانهها قرار گرفت. در این نامه وی ادعا میکند از متون کتاب مقدس دانیال نبی برای محاسبه پایان جهان کمک گرفته است.
ریشههای مذهبی و سیاسی
نباید فراموش کرد که نیوتون پیرو آئین یهودیت بوده و پیروان این دین در طول تاریخ با فراز و نشیبهای زیادی روبهرو شده و بخش بزرگی از حیات تاریخی خود را بهعنوان قومی پراکنده و اسیر گذرانده بودند. در بیشتر روایات و نقلقولهای این مذهب، بشارت پایان رنجها و اسارت قوم یهود دادهشده و آن را مقدمهای برای پایان جهان عنوان کردهاند. به نظر میرسد مطرحشدن این مسئله از سوی دانشگاهی اسرائیلی، دارای اهدافی سیاسی و تبلیغاتی بوده و چندان جنبه علمی ندارد؛ زیرا یکی از بخشهای این نامه که تبلیغات زیادی در رابطه با آن از سوی رژیم صهیونیستی صورت گرفته، تأکید نیوتون بر شکست دشمنان قوم یهود که از آنها با عنوان ملل شرور یادشده و پایان مصائب و مشکلات آنها و همچنین برپایی یک حکومت شکوفا و جاودان از سوی آنها است.
موضوع را جدی نگیرید
ممکن است بزرگی نام نیوتون سبب شود که بسیاری از افراد دچار وحشت شده و به این موضوع باور پیدا کنند که واقعاً قرار است جهان در سال ۲۰۶۰ میلادی یعنی دقیقاً ۱۲۶۰ سال پس از امپراتوری مسیحی روم که بهعنوان امپراتوری مقدس و روم شرقی نیز شناخته میشود، پایان یابد.
به خاطر داشته باشید که این روایت مطلقاً علمی نبوده و اگرچه یکی از مشهورترین دانشمندان جهان آن را مطرح میکند، ولی به گفته خود وی، این پیشبینی متأثر از محاسبات و مطالعات علمی نبوده و تنها از برخی متون کتاب مقدس عهد عتیق و دانیال نبی الهام گرفته که خود این کتابها در طول تاریخ با تغییرات و تحریفهایی همراه بودهاند.
از سوی دیگر نباید فراموش کرد که در همان روزگار نیوتون، گروهی از دانشمندان آن روزگار با استفاده از منابع مشابه، عمر کره زمین را حدود ۵ هزار سال تخمین زده بودند که امروزه این موضوع تنها جنبه یک لطیفه تاریخی را داشته و مطالعات فیزیک، زمینشناسی و باستانشناسی بهخوبی عمر چند میلیارد ساله زمین، چند صد میلیون ساله حیات و چند میلیون ساله انسان روی کره زمین را به اثبات میرساند. از سوی دیگر این یادداشت، جنبه علمی نداشته و بیشتر نشاندهنده زوایای مذهبی و اعتقادات خرافی مردی را نشان میدهد که معمولاً از وی بهعنوان یک خردگرای دقیق یاد میشد.
وی با اطمینان در یادداشت خود میگوید که به کمک کتاب مقدس اثبات میشود جهان در سال ۲۰۶۰ پایان خواهد یافت. البته در ادامه نامه، نیوتون نشان میدهد که خودش نیز به این پیشگویی باور چندانی نداشته و میافزاید: «ممکن است این سال (سال ۲۰۶۰ میلادی) سال پایان دنیا نبوده و جهان در تاریخی بعدازاین پیشبینی به پایان برسد اما من هیچ دلیلی برای پایان جهان در تاریخی زودتر از سال ۲۰۶۰ میلادی نمیبینم.»
بررسی متن این نامه نشان میدهد که گویا بازار پیشبینی تاریخ پایان جهان در آن روزگار بسیار داغ بوده و افراد متعددی، تاریخهای مختلفی را بهعنوان آخرالزمان عنوان کردهاند زیرا نیوتون در نامه خود اعتراف میکند: «باید این موضوع را ذکر کنم که این محاسبات من دلیلی برای اثبات پایان جهان نیست بلکه هدف من متوقف کردن حدس و گمانهای عجیبوغریبی افراد خیالپردازی است که غالباً زمان پایان، جهان را اعلام میکنند. پیشبینیهای آنها درست نبوده و شکست خواهد خورد.»
گزارش: دکتر احسان محمدحسینی – باستانشناس