ابر دستگاه برخورد دهنده هادرونی The Large Hadron Collider که بزرگترین دستگاه تجزیه و درهم شکننده اتم یا atom-smasher در سراسر جهان محسوب می شود ، پس از وقفه ای ۲۷ ماهه به دلیل انجام نوسازی در جهت افزایش تولید انرژی، به تازگی کار خود را از سر گرفت .
بزرگترین دستگاه تجزیه و درهم شکننده اتم جهان به دلیل مسائل امنیتی و جلوگیری از انتشار تشعشعات مضر ، در تونلی به عمق بیست و هفت کیلومتر در مرز بین سوئیس و فرانسه ، در نزدیکی شهر ژنو قرار دارد که در آخرین آزمایش خود ، دو پرتو مخالف پروتون ها با یکدیگر برخورد کرده و انرژی حاصل از آن به سیزده تریلیون الکترون ولت electronvolts ، بالاترین حد انرژی رسیده است .
دانشمندان معتقد هستند که این دستاورد فصل تازه ای در فیزیک نوین باز کرده و زمینه درک عمیق تر جهان هستی را فراهم می کند .
رولف هوئر (Rolf Heuer) از مدیران ارشد سازمان تحقیقات هسته ای اتحادیه اروپا European Organization for Nuclear Research که به اختصار CERN گفته می شود ، در این رابطه می گوید : ” من فکر می کنم ما شاهد لحظه شگفت انگیز و بزرگی در فیزیک بوده ایم که همان برخورد اتم ها و ایجاد انرژی سیزده تریلیون الکترون ولت electronvolts است . “
تیم پژوهشی این سازمان تحقیقاتی در حال جستجو و بررسی پیدا کردن کوچک ترین واحد سازنده ماده و توضیح پدیده های دیگر فیزیک مانند ماده تاریک و فرم نامرئی از ماده بوده که بیش ۲۷ درصد کل جرم جهان را در بر گرفته است .
با برخورد ذرات در حدود سرعت نور در شتاب دهنده ۲۷ کیلومتری (واقع ۱۰۰ متر زیر CERN) این امکان وجود دارد تا سناریوی جدیدی نزدیک به شرایطی که اولین ثانیه ها پس از انفجار بزرگ رخ می دهد ، از نو ساخته شود و این مساله به فیزیکدانان کمک خواهد کرد تا به بررسی منشا جهان هستی بپردازند .
ابر دستگاه برخورد دهنده هادرونی در اوایل سال ۲۰۱۳ برای آماده سازی آن در جهت افزایش ایجاد انرژی تعطیل شد . در حال حاضر این ابر دستگاه قادر است تا در یک ثانیه یک میلیارد جفت پروتون را با هم بشکافد ، که نسبت به گذشته افزایشی دو برابر داشته است .
قابل ذکر است که این پروژه در ابتدا ، طی سال ۲۰۰۸ میلادی پس از بیست سال فعالیت ، آماده شده و مورد بهره برداری قرار گرفت . متاسفانه نه روز پس از آغاز به کار این دستگاه ، به دلیل نقص فنی و بالارفتن دمای آهن رباهای ابر رسانه به کار رفته شده در آن ، فعالیت های این مرکز متوقف شده و مجددا در سال ۲۰۰۹ آغاز به کار کرد . این دستگاه تا دو سال پیش به فعالیت خود ادامه می داد که مجددا در جهت تغییرات و نوسازی از فعالیت دست کشده تا اینکه به تازگی با تغییرات مثبت کار خود را آغاز کند.
در سال ۲۰۱۲ محققان با کمک ابر دستگاه برخورد دهنده هادرونی ، بوزون هیگز (Higgs Boson) یا ذره بنیادی اولیه فرضی را کشف کردند . در واقع بوزون هیگز ، آخرین ذره گمشده در مدل استاندارد ، فرضیه غالب فیزیک ذرات از دهه ۱۹۷۰ میلادی محسوب می شود .
کشف بوزون هیگز دو جایزه نوبل را در سال ۲۰۱۳ نصیب پروفسور پیتر هیگز (Peter Higgs) و پروفسور فرانسوا انگلرت (Francois Englert) کرد .
قابل ذکر است که آخرین دستاورد و پیشرفت این ابر دستگاه ، پژوهشگران سازمان سرن (CERN) را خوشبین کرده است .
فابیولا جیانوتی (Fabiola Gianotti) از دیگر مدیران سازمان سرن (CERN) در رابطه با ادامه فعالیت های این مرکز می گوید : ” این نقطه شروع بسیار مهمی است چرا که انرژی بالاتر به ما این امکان را می دهد تا بتوانیم به بررسی بسیاری از سوالات فیزیک ذرات بپردازیم . “
قابل توضیح است که گشودن اسرار مهم هستی حاصل سال ها جمع آوری داده و تحلیل علمی آن ها خواهد بود .