نماد سایت خبرگزاری سیناپرس

علم در 30 فروردین ماه

سی‌ام فروردین ماه هرسال مصادف است با روز علوم آزمایشگاهی و سبب نامگذاری این روز از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تقدیر از مقام شامخ حکیم احمد گرگانی (جرجانی)، طبیب و پزشک حاذق و برجسته قرون پنج و شش هجری ملقب به «حکیم جرجانی» است.

اولین ایستگاه فضایی جهان به نام سالیوت ۱ (Salyut 1) در ۱۹ آوریل سال ۱۹۷۱ توسط اتحاد جماهیر شوروی به فضا پرتاب شد و انسان برای نخستین بار، اقامت میان‌مدت در فضا را تجربه کرد.دستاوردها و تجربه‌های به دست آمده در برنامه سالیوت (Salyut program) مسیر را برای ساخت ایستگاه‌های فضایی بزرگتر مانند ایستگاه فضایی میر و ایستگاه فضایی بین المللی (ISS) هموار کرد.

طبیب زبردست گرگانی ، در سال 504 هجری رهسپار خوارزم و دربار قطب ‌الدین ‌محمد سرسلسله خوارزمشاهیان که دربارش مجمع فضلا و دانشمندان بود شد. وی در خوارزم مسئولیت بیمارستان بزرگ آن دیار را پذیرفت .حکیم سید ‌اسماعیل جرجانی در اولین سال حضورش در خوارزم تدوین کتاب عظیم خود ذخیره خوارزمشاهی را که مشتمل بر 750 هزار اصطلاح مرتبط با علم پزشکی بود به پایان برد.
جرجانی علاوه بر ذخیره خوارزمشاهی دارای آثار دیگری در زمینه علم پزشکی همچون خفی‌ علایی ، طب الملوکی ، الاغراض‌ الطبییه و یادگار نیز می باشد که بسیاری از آنان راهگشای طبیبان آن عصر و نیز مشخص‌ کننده روش پزشکان گذشته برای طبیبان فعلی می ‌باشد . از این روست که بسیاری جرجانی را در ترازوی زمان یکی از بزرگترین پزشکان آن عصر دنیا نامیده‌ اند .پزشک گرگانی که 97 سال عمر کرد بیشتر از دید مشاهدات آزمایشگاهی به تشخیص بیماریها پرداخته و از این رو علاوه بر ذکر نام او به عنوان پدر علوم آزمایشگاهی ، سالروز تولد او 30 فروردین را در ایران روز علوم آزمایشگاهی نام نهاده‌ اند.

خواجه عبداللَّه انصاری هروی بن ابی منصور که نسبش با شش واسطه به ابوایوب انصاری، صحابی پیامبر (ص) می‏ رسد، از عرفا و بزرگان صوفیه است.وی که به شیخ الاسلام معروف است، در اواخر قرن چهارم در هرات به دنیا آمد. بیشتر شهرت خواجه عبداللَّه انصاری به جهت رسالات و کتب مشهوری است که آن‏ها را نگاشته که تفسیر قرآن، کنزُالسّالکین، رساله‏ دل و جان، اُنسُ المُرید، انوارُ التَّحقیق، شَمس المجالس، منازل السائرین و مناجات فارسی از آن جمله ‏اند. خواجه عبداللَّه انصاری در سال 481 ق در 85 سالگی درگذشت.

 

دکتر عباسقلی خواجه نوری در سال 1294 ش در تهران متولد شد و پس از اتمام تحصیلات مقدماتی و دانشگاهی، در سال 1335 از دانشکده علوم دانشگاه پاریس به اخذ درجه دکترا در رشته آمار نائل گشت.وی در مشاغل پژوهشی، آموزشی و مشاوره در امور اجرایی وزارتخانه‏ های مختلف، فعالیت گسترده‏ای داشت و در سال 1345، مؤسسه آموزش عالی آمار را در تهران تأسیس کرد. دکتر خواجه نوری، بنیانگذار روش نمونه ‏گیری مبتنی بر نظریه احتمال و استنباط آماری در ایران و یکی از محققان برجسته علم آمار در کشور بود.

از استاد خواجه نوری تألیفات متعددی برجای مانده که روش ‏های مقدماتی آمار، روش تحقیق و آمار پیشرفته از آن جمله است. این استاد و پژوهشگر علم آمار در 30 فروردین 1372 در سن 78 سالگی در تهران درگذشت.

محمد تقی دانش‌پژوه متولد ۳۰ فروردین ۱۲۹۰ در آمل است. وی نویسنده، مترجم، مصحح، خاورشناس و نسخه‌پژوه ایرانی و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران، استاد دانشگاه تهران و پدر علم نسخه‌شناسی بود. این استاد برجسته در 27 آذر 1375 درگذشت.

گلن تئودور سیبورگ، در 19 آوریل 1912 متولد شد. این شیمیدان هسته‌ای آمریکایی در سال ۱۹۵۱ به علت همکاری در کشف ده عنصر فرااورانیمی و ارائه نظریه actinide concept برنده جایزه نوبل شیمی شد.وی برای نخستین بار مفهوم آکتینیدها را ارائه کرد و عنصرهای ۹۰ (توریم) تا ۱۰۳ (لورنسیم) جدول تناوبی را "اکتینیدها" نامید و آن‌ها را در ردیفی جداگانه زیر لانتانیدها طبقه‌بندی کرد. عنصر ۱۰۶ جدول تناوبی به افتخار وی سیبورگیوم نام‌گذاری شد.

سیبورگ برای نخستین بار اصطلاح جزیره پایداری را در فیزیک هسته‌ای ابداع کرد. اکثر فعالیت‌های علمی وی در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی انجام شد.

پیر کوری متولد  ۱۵ مه ۱۸۵۹ فیزیکدان فرانسوی و از پیشگامان عرصه بلورشناسی، مغناطیس و رادیو اکتیویته بود. پیر به همراه همسرش، ماریا اسکلودوسکا کوری و همکارش، هانری آنتوان بکرل، برای مطالعه پدیده تابشی موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیک 1903 شد. وی در  ۱۹ آوریل ۱۹۰۶ درگذشت.

چارلز رابرت داروین در ۱۲ فوریه  ۱۸۰۹ در انگلستان متولد شد. خاستگاه گونه‌ها یا «منشأ انواع» (۱۸۵۹) تبار انسان، انتخاب طبیعی در ارتباط با جنسیت (۱۸۷۱) از جمله آثار این زیست شناس و زمین شناس انگلیسی است. وی  ۱۹  آوریل ۱۸۸۲ درگذشت.

 

 

خروج از نسخه موبایل