به گزارش سیناپرس به نقل از جام جم آنلاین، برای بهوجود آمدن توفان به دو عامل اصلی رطوبت و عامل بالابرنده نیاز داریم. عوامل بالابرنده رطوبت میتواند تغییرات فشار در ارتفاعات مختلف اتمسفر یا موانع جغرافیایی مانند کوه باشد. به این صورت که هوای مرطوب در اثر یکی از عوامل یاد شده به ارتفاعات بالای جوی صعود کرده و با افزایش ارتفاع، دمای آن کاسته میشود تا جایی که با اشباع شدن محیط از رطوبت، ابر تشکیل شود.
در هر مرحلهای از تشکیل ابر و بارش باران، عوامل گوناگون محیطی تغییر میکنند. فشار کم در لایههای جوی بالاتر که موجب مکش هوای دارای رطوبت به بالا میشوند، عاملی برای ایجاد باد شدید روی زمین و ارتفاعات پایینتر هستند. اگر این پدیده در اطراف فرودگاهها رخ دهد، موجب بهوجود آمدن باد شدید و بعضا جانبی برای هواپیماهایی میشود که قصد برخاستن یا نشستن روی باند پرواز را دارند. در بیشتر موارد یاد شده، تکانهای خفیف تا شدید قابل پیشبینی است. در برخی موارد نیز که باد جانبی زیاد عملیات نشستن هواپیماها را دشوار میکند، قابلیت هواپیماها و خلبانان یک شرکت هواپیمایی تعیینکننده خواهد بود؛ اتفاقی که چندی پیش در فرودگاه تبریز موجب سرگردانی مسافران برخی خطوط پروازی داخلی شد. تا جایی که سرعت این باد جانبی از میزان استاندارد و از قبل تعیین شده کارخانه سازنده فراتر میرود که در این صورت یک پدیده جوی موجب بسته شدن موقت فرودگاه و منتقلشدن پروازها به مبدا یا فرودگاههای اطراف میشود.
در لایههای بالاتر اتمسفر نیز توفانهای منطقهای و توده هواهای با سرعت بالا از مهمترین عوامل تکانهای هواپیما هستند. رطوبت اشباع شده موجود در یک ابر توفانی میتواند با یخ زدن روی بدنه و موتور هواپیما، آن را تا از کار افتادن یا از دست دادن کنترل هواپیما پیش ببرد. به این معنی که آب موجود در دمای بسیار پایین تا منفی ۴۰ درجه که به دلیل نبودن هستههای تراکم که به صورت مایع در داخل ابر وجود دارند، با ورود هواپیما به ابرها، از هواپیما بهعنوان هسته تراکم استفاده کرده و در برخی موارد تمام سطوح آن را با یخزدگی شدید مواجه میکنند. این یخزدگی ضمن بالاتر بردن وزن هواپیما از مقدار قابل تحمل توسط بالها، با تغییر شکل دادن مقاطع عرضی بال هواپیما، آنها را در تولید نیروی لیفت مورد نیاز برای نگه داشتن هواپیما در آسمان با مشکل روبهرو کرده و در نهایت با افزایش بسیار زیاد قطر یخ در ورودی موتور و روی بالها، هواپیما را در حالت واماندگی قرار داده و موجب سقوط آن میشود؛ حادثه بسیار دلخراشی که برای بویینگ ۷۲۷ در ارومیه یا احتمالا برای هواپیمای تهران به یاسوج اتفاق افتاد.
البته خلبانان با رصد لحظه به لحظه رادار هواشناسی هواپیمایشان، همواره سعی در دور شدن از پدیدههای جوی خطرناک دارند. حتی اگر طبق پیشبینیهای هواشناسی از وجود چنین پدیدههایی در اطراف فرودگاه مقصد خود اطلاع کسب کنند، هیچگاه پرواز را از مبدا شروع نمیکنند. پس در این فصل از سال با گرفتن اطلاع دقیق و قبلی از بموقع انجام شدن پرواز خود مطلع شده و انتظار پرواز با کمی تکان را داشته باشید. ابدا نگران نباشید! خلبانان شما هرگز کم فروشی نمیکنند.