فکر متحرک یا سیار کردن تلفن و بکارگیری آن در مکانهای مختلف به منظور بهرهگیری بیشتر از این وسیله، از دهه ۱۹۶۰ میلادی در کشورهای اسکاندیناوی (سوئد، نروژ، دانمارک و فنلاند) پا گرفت و در اواخر آن دهه، اولین تلفن نقطه به نقطه به کار گرفته شد که نقطه پرتابی در روند مخابراتی به شمار آمد و یکی دیگر از ایدههای دیرینه انسان به تحقق پیوست. این فناوری در سال ۱۹۷۵ میلادی از سوی کشورهای اسکاندیناوی با سیستم آنالوگ به دست مصرفکننده رسید.
اولین شبکه تلفن متحرک (NMT Nordic Mobile Telephone) نیز از سوی همین کشورها راهاندازی شد. پس از آن در سال ۱۹۷۷ میلادی، کانادا اولین شبکه اطلاعات عمومی را با هدف اطلاعرسانی جهانی با استفاده از کامپیوتر، ماهواره و گیرندهها و فرستندههای ماکروویو به وجود آورد.
آمریکا هم در این رقابت عقب نماند و در سال ۱۹۸۳ میلادی بالاخره سیستم NMT Nordic Mobile Telephone را روانه بازار کرد.
کشور ژاپن سومین در جهان بود که سیستم سیار خود را با ویژگیهای دو نوع اسکاندیناوی و آمریکایی به نام HCMS عرضه کرد و سپس سیستم NTT با قابلیت اتصال به شبکه را ایجاد کرد.
هرچند نسل اول تلفنهای همراه در سال ۱۹۷۹ میلادی برای استفاده تجاری در آمریکا و ژاپن به کار گرفته شده بود. این تلفنها که از سیستم مخابرات سلولی استفاده میکردند، بعدها تکامل پیدا کردند که این تکامل منجر به پیدایش نسل دوم تلفن همراه و سیستمهای دیجیتالی شد. تکامل این سیستم نیز که امکان شنود در آن کمتر بود و افزایش تعداد مشترکان را به همراه داشت، باعث پدید آمدن نسل سوم تلفن همراه شد، به طوریکه ارتباطات سیار بینالمللی، ۲۰۰۰ دیدگاه ITU در مورد ارتباطات سیار در قرن بیست و یکم است.
انگلستان هم در سال ۱۹۸۵ میلادی با عرضه سیستم TACS بود که به این گروه پیوست و سپس ایرلند نیز این سیستم را پذیرفت. پس از این تاریخ، سیستم NMT با فرکانس ۴۵۰ مگاهرتز در کشورهای دانمارک، نروژ، سوئد و فنلاند مورد استفاده قرار گرفت و این کشورها نیز به شبکه استفادهکنندگان از این سیستم پیوستند.
هلند، لوکزامبورگ و بلژیک با تغییر جزئی، آن را پذیرفتند و در سال ۱۹۸۹ میلادی، قبرس نیز به این شبکه پیوست. در این زمان بود که کانادا سیستم AMPS آمریکا راپذیرفت.
درسال ۱۹۸۵ میلادی انستیتوی ETSI – EUROPEAN TELECOMMUNICATION STANDARD INSTITUTE متشکل از ۱۷ کشور اروپایی درصدد طراحی و ابداع یک استاندارد مشترک برای تاسیس شبکه سلولی برآمد تا این استاندارد به صورت هماهنگ، طرح تلفن سیار دیجیتال را اجرا کند، این استاندارد GSM نام گرفت. در حال حاضر، استاندارد GSM شامل سه سیستم است که عملکردهای اساسی کاملاُ یکسانی دارند ولی باند فرکانس آنها متفاوت است.
در سال ۱۹۸۶ میلادی شبکه جهانی اطلاعرسانی اینترنت، فراگیرترین شبکه اطلاعرسانی بینالملل، راهاندازی شد و در سال ۱۹۸۷ میلادی طرح باند باریک انتخاب شد و در همان تاریخ، ۱۳ کشور اروپایی یادداشت تفاهمی تحت عنوان امضا کردند، مبنی بر اینکه هر عضو متعهد شد تمام مشخصات GSM را رعایت کند.
همچنین باموافقت این ۱۳ کشور، بازار بزرگی نیز برای فعالیتهای تجاری دراین زمینه باز شد. با گسترش شبکههای اطلاعرسانی عمومی در کنار شبکههای تلفنی، نیاز به یکپارچهسازی آنها در دهه ۱۹۸۰ میلادی احساس شد و منجر به ایجاد شبکه ISDN شد. شبکه ISDN در پی تحقیقات و تلاشهای دانشمندان در زمینه فناوری دستگاههای رقمی یا دیجیتال در دهه ۱۹۶۰ میلادی به وجود آمد. در سیستم دیجیتال، ارتباط قطعات، دستگاهها و تجهیزات بر اساس دیجیت یا اعداد است و کار مکانیکی در آن بسیار کم و فاقد صدا و حرکت انجام میشود.
ISDN شبکه رقمی خدمات مجتمع در اواسط این دهه به منظور مطالعه به اتحادیه بینالمللی ارتباطات دور ارائه شد. این شبکه که تا کنون در چندین کشور راهاندازی شده است، نوعی شبکه کلیدی بستهای است که در آن، خدمات صدا و داده از طریق وسایل کلیدزنی (سوئیچینگ) ارائه میشود. این فناوری در تبادل اطلاعات با حجم بالا و کثرت تقاضا در مورد ارتباط تلفنی، کامپیوترهای مادر، پایانههای کامپیوتری و خدمات دیگری که مستلزم سازگاری با شبکههای دیگر است، قابلیت انعطاف و کارایی بیشتر و هزینه کمتری دارد.
از جمله دیگر فناوریهایی که در دهههای اخیر مورد استفاده قرار گرفته است، ویدئوکنفرانس وشبکههای چندمنظور (مولتی مدیا) است که در دهه ۱۹۷۰ توسط شرکت ATST درنیویورک عرضه شد. در این شبکهها با بهرهگیری از فناوریهای سوئیچ TDM همگام با انتقال صورت بر روی یک زوج سیم، تصویر و داده نیز منتقل میشود در امکان کنترل از راه دور فراهم میشود.
IMT-2000 یک ارتباط موبایل پیشرفته برای تهیه سرویسهای مخابراتی در مقیاس جهانی، بدون در نظر گرفتن مکان شبکه و ترمینال استفاده شده است.
با یکپارچگی سیستمهای موبایل زمینی و ماهوارهای، انواع مختلفی از دسترسی بیسیم به صورت جهانی، شامل سرویسهای موجود در شبکه مخابراتی ثابت وسرویسهایی که برای استفادهکنندگان موبایل تعیین شده است، عملی شد. این سرویس استفاده از انواع ترمینالهای موبایل را که با شبکههای زمینی یا ماهوارهای در ارتباط هستند و همچنین ترمینالهایی را که برای کاربری ثابت و یا سیار طراحی شده است، امکان پذیر میکند.
تلفن همراه سال ۱۳۷۲ و با ۲۰ سال تاخیر وارد ایران شد. تا سال ۱۹۹۱، تنها استفاده از تلفن همراه مکالمه صوتی بود و بس. تنها یک سال بعد در سال ۱۹۹۲، اولین پیامک فرستاده شد، که به تاریخ شمسی میشود این در حالی است که اولین پیامک در ایران با هشت سال تاخیر یعنی سال ۲۰۰۰ ارسال شد.
منبع: دنیای مجازی