پژوهشگران اسپانیایی با استفاده از ویتامین B12 بهعنوان کاتالیزور، نمونهای آزمایشی از باتری رویهوا ساختهاند که توانسته است ۲۵۰ چرخه شارژ و تخلیه را پشت سر بگذارد؛ دستاوردی که میتواند به توسعه باتریهای ایمنتر و سازگارتر با محیطزیست کمک کند.
به گزارش سیناپرس، دانشمندان دانشگاه کوردوبا در اسپانیا با بهرهگیری از ویتامین B12 موفق به توسعه نوعی باتری قابل شارژ رویهوا شدهاند. این فناوری از فلز روی و اکسیژن موجود در هوا برای تولید برق استفاده میکند و میتواند در آینده زمینهساز ساخت باتریهایی سبکتر، ایمنتر و کمضررتر برای محیطزیست باشد.
باتریهای رویهوا برخلاف نمونههای لیتیومیونی، برای تولید انرژی به اکسیژن محیط متکی هستند و نیازی ندارند تمام مواد واکنشدهنده را درون محفظه خود ذخیره کنند. ویژگی اصلی نمونه جدید، استفاده از ویتامین B12 یا کوبالامین بهعنوان کاتالیزور است؛ مادهای که به واسطه وجود یون کبالت در ساختار مولکولی خود، میتواند به انجام واکنشهای شیمیایی مورد نیاز برای تولید و ذخیره مجدد انرژی کمک کند.
نقش ویتامین B12 در شارژ مجدد باتری
یکی از موانع اصلی توسعه باتریهای رویهوا، دشواری شارژ مجدد آنهاست. برای بازیابی انرژی، واکنشهای شیمیایی باید در جهت معکوس انجام شوند و این فرایند به کاتالیزوری نیاز دارد که بتواند در هر دو مرحله شارژ و تخلیه عملکرد مناسبی داشته باشد.
بررسیهای پژوهشگران نشان داد ویتامین B12 قابلیت انجام این وظیفه را دارد. این ماده هنگام تخلیه باتری، واکنش تبدیل اکسیژن به آب را تسهیل میکند و در زمان شارژ مجدد، به انجام واکنش تولید اکسیژن کمک میکند.
چگونه ویتامین در ساختار باتری تثبیت شد؟
استفاده از ویتامین B12 با یک چالش فنی همراه بود؛ زیرا این ماده بهراحتی در آب حل میشود، درحالیکه باتریهای رویهوا از الکترولیتهای پایهآبی استفاده میکنند.
برای رفع این مشکل، پژوهشگران مولکولهای ویتامین را به نانولولههای کربنی تکدیواره متصل کردند. این ساختارهای نانومقیاس باعث تثبیت ویتامین در محل مورد نظر میشوند و در عین حال امکان مشارکت آن در واکنشهای شیمیایی باتری را حفظ میکنند.
نتایج آزمایشها نشان داد نمونه ساختهشده توانسته است ۲۵۰ چرخه شارژ و تخلیه را پشت سر بگذارد. البته این تعداد چرخه لزوماً به معنای حفظ کامل ظرفیت باتری در تمام مراحل نیست و میزان افت عملکرد آن در استفاده طولانیمدت همچنان به بررسی نیاز دارد.
آینده باتریهای سازگار با محیطزیست
باتریهای رویهوا به دلیل استفاده از فلز روی، که مادهای فراوان و قابلبازیافت است، از ظرفیت مناسبی برای توسعه فناوریهای ذخیرهسازی انرژی برخوردارند. همچنین استفاده از الکترولیتهای آبی و غیرقابلاشتعال میتواند خطر آتشسوزی را در مقایسه با برخی فناوریهای باتری کاهش دهد. این نوع باتریها هماکنون در وسایل کوچکی مانند سمعک نیز کاربرد دارند.
به نقل از ScienceDaily، پژوهشگران امیدوارند فناوری جدید در آینده برای ذخیرهسازی برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر، از جمله انرژی خورشیدی و بادی، مورد استفاده قرار گیرد.
با وجود نتایج امیدوارکننده، باتری مبتنی بر ویتامین B12 هنوز در مرحله آزمایشگاهی است و پیش از ورود به کاربردهای تجاری، باید از نظر دوام، ظرفیت ذخیرهسازی انرژی و هزینه تولید مورد بررسیهای بیشتری قرار گیرد.

