دانشمندان آمریکایی برای نخستین بار موفق شدند با افزودن کود آلی به خاک شبیهسازیشده ماه، سیبزمینی پرورش دهند؛ آزمایشی که نهتنها امکان رشد و تولید محصول در شرایط مشابه سطح ماه را نشان میدهد، بلکه امیدها برای تأمین غذای مأموریتهای فضایی و سکونتگاههای آینده را افزایش میدهد.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران آمریکایی در دستاوردی تازه در حوزه کشاورزی فضایی، توانستند برای نخستین بار در خاکی با ویژگیهای مشابه سطح ماه سیبزمینی کشت کنند. این موفقیت با افزودن مقادیر قابلتوجهی کود آلی به خاک شبیهسازیشده ماه به دست آمد و نشان داد که با فراهم کردن مواد مغذی موردنیاز، میتوان امکان رشد گیاهان در محیطی مشابه ماه را فراهم کرد.
به گزارش دفتر مطبوعاتی دانشگاه ایالتی اورگن، بررسیهای انجامشده نشان میدهد غدههای سیبزمینی تولیدشده در این آزمایش، از نظر ایمنی برای مصرف و همچنین ارزش غذایی، شرایط مناسبی دارند.
امریک گویر، استادیار دانشگاه ایالتی اورگن، در این باره گفت: «ما دریافتیم که افزودن مواد آلی به خاک شبیهسازیشدهی ماه، به گیاهان سیبزمینی اجازه میدهد تا چرخه زندگی کامل خود را طی کنند. این دستاورد گامی مهم در جهت ایجاد سیستمهای پشتیبانی از حیات و تولید غذا در ماه محسوب میشود؛ امری که پیششرطی برای کاوشها و مطالعات بلندمدت در ماه است.»
خاک سطح ماه که با عنوان «رگولیت» (Regolith) شناخته میشود، از قطعات سنگی و بقایای خردشده پوسته ماه تشکیل شده است. این مواد در طول میلیاردها سال و بر اثر برخورد سیارکها و دنبالهدارها با سطح ماه به وجود آمدهاند. ترکیب و ساختار رگولیت تفاوت چشمگیری با خاک زمین دارد و همین مسئله، استفاده از آن برای کشاورزی و احتمال وجود ترکیبات زیانآور در آن را به یکی از چالشهای اصلی تولید غذا در ماه تبدیل کرده است.
برای بررسی قابلیت کشاورزی این ماده، محققان دانشگاه ایالتی اورگن با حمایت ناسا، آزمایشهایی را روی نمونههای خاک شبیهسازیشده ماه انجام دادند. آنها مقادیر مختلفی از یک نوع کود آلی غنی از مواد مغذی ضروری گیاهان را با نمونههای رگولیت ترکیب کردند و سپس بذر سیبزمینی را در این بسترها کاشتند تا روند ریشهزایی، رشد و تکمیل چرخه زندگی گیاه را ارزیابی کنند.
نتایج آزمایشها نشان داد بهترین عملکرد زمانی حاصل شد که کود آلی حدود یکسوم ترکیب خاک را تشکیل میداد. در این شرایط، گیاهان توانستند با رشد مناسب، غدههای سیبزمینی تولید کنند. با این حال، هنگامی که سهم کود به ۵ تا ۱۵ درصد کاهش یافت، رشد ریشهها کند شد و میزان تولید زیستتوده یا بیومس نیز به شکل محسوسی افت کرد.
یکی از یافتههای مهم این پژوهش، نبود شواهدی از تجمع ترکیبات سمی در غدههای تولیدشده بود. همچنین بررسیها نشان داد که پرورش سیبزمینی در خاک شبیهسازیشده ماه، ارزش غذایی محصول را کاهش نداده است.
به اعتقاد پژوهشگران، کود آلی علاوه بر تأمین مواد مغذی موردنیاز گیاه، میتواند نقش محافظتی نیز داشته باشد و از جذب فلزات سنگین و عناصر سمی موجود در رگولیت توسط ریشهها جلوگیری کند.
به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، دانشمندان امیدوارند با توسعه روشهایی برای کاهش یا حذف مواد سمی از خاک ماه، بتوان بازده تولید محصولات کشاورزی را افزایش داد. چنین فناوریهایی در آینده میتوانند به ایجاد سامانههای پایدار تولید غذا در پایگاههای فضایی کمک کنند و وابستگی فضانوردان به ارسال محمولههای غذایی از زمین را کاهش دهند.

