نتایج یک پژوهش گسترده از دانشگاه هاروارد با بررسی عملکرد تحصیلی ۳٫۳ میلیون دانشآموز در بیش از ۴۶۰۰ مدرسه آمریکا نشان میدهد که ممنوعیت استفاده از گوشیهای هوشمند در مدارس میتواند معادل یک تا دو هفته یادگیری بیشتر در هر سال تحصیلی باشد.
به گزارش سیناپرس، استفاده از گوشیهای هوشمند در محیطهای آموزشی ممکن است یکی از عوامل حواسپرتی دانشآموزان و کاهش کیفیت یادگیری باشد. یافتههای یک پژوهش گسترده از دانشگاه هاروارد نشان میدهد که ممنوعیت استفاده از این ابزارها در مدارس میتواند تأثیر مثبتی بر عملکرد تحصیلی دانشآموزان داشته باشد.
پژوهشگران مرکز تحقیقات سیاستگذاری آموزشی دانشگاه هاروارد، عملکرد تحصیلی ۳٫۳ میلیون دانشآموز پایههای سوم تا دهم را در بیش از ۴۶۰۰ مدرسه از ۴۹ ایالت آمریکا بررسی کردند. این مطالعه پنج سال تحصیلی، از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶، را در بر میگیرد و از جامعترین بررسیها درباره تأثیر محدودیت استفاده از تلفن همراه در مدارس به شمار میرود.
در این پژوهش، نتایج آزمونهای سنجش پیشرفت تحصیلی دانشآموزان مدارسی که استفاده از گوشیهای هوشمند را ممنوع کرده بودند، با عملکرد تحصیلی دانشآموزان مدارسی مقایسه شد که همچنان اجازه استفاده از این دستگاهها را داشتند.
نتایج نشان داد دانشآموزانی که ملزم بودند تلفنهای همراه خود را در محفظههای قفلشونده قرار دهند، از نخستین سال اجرای این سیاست پیشرفت تحصیلی قابلتوجهی را تجربه کردند. این روند در سالهای بعد نیز ادامه یافت و میزان بهبود عملکرد آنها معادل جبران یک تا دو هفته یادگیری ازدسترفته در هر سال تحصیلی بود.
تأثیر ممنوعیت گوشی بر دانشآموزان مقاطع مختلف
یکی از یافتههای مهم این مطالعه، گستردگی آثار مثبت محدودیت استفاده از تلفن همراه بود. پژوهشگران دریافتند که این مزایا به گروه یا مقطع تحصیلی خاصی اختصاص ندارد و میان دانشآموزان پایههای مختلف تفاوت معناداری مشاهده نشده است.
همچنین وضعیت اقتصادی مدارس و سطح عملکرد تحصیلی دانشآموزان پیش از اجرای محدودیتها، تأثیر چشمگیری بر نتایج نهایی نداشتند.
بیشترین بهبود عملکرد تحصیلی در دو حوزه خواندن و ریاضی مشاهده شد. بهویژه دانشآموزانی که در ساعات حضور در مدرسه به تلفنهای هوشمند دسترسی نداشتند، در مقایسه با سایر دانشآموزان کمتر با افت مهارت خواندن مواجه شدند.
ممنوعیت کامل گوشی مؤثرتر از محدودیتهای جزئی است؟
پژوهشگران شواهد اولیهای به دست آوردهاند که نشان میدهد ممنوعیت کامل استفاده از تلفن همراه، از آغاز روز مدرسه تا پایان آن، ممکن است در مقایسه با محدودیتهای جزئی نتایج بهتری به همراه داشته باشد.
بررسیها همچنین نشان میدهد نحوه اجرای قوانین در مدارس اهمیت زیادی دارد. میزان سختگیری در اجرای ممنوعیتها و پایبندی دانشآموزان به این مقررات در مدارس مختلف یکسان نیست؛ بااینحال، بهطور کلی محدودیتهای سختگیرانهتر با نتایج تحصیلی بهتری همراه بودهاند. البته حتی سیاستهای محدودکننده سادهتر نیز بهبود نسبی عملکرد دانشآموزان را به دنبال داشتهاند.
با وجود این، پژوهشگران تأکید میکنند که هنوز نمیتوان درباره تأثیر ممنوعیت گوشی بر تمام جنبههای زندگی دانشآموزان اظهارنظر قطعی کرد.
تأثیر ممنوعیت موبایل بر سلامت روان دانشآموزان
پژوهشگران مرکز تحقیقات سیاستگذاری آموزشی دانشگاه هاروارد پیشنهاد کردهاند که مدارس در کنار بررسی پیشرفت تحصیلی، شاخصهای دیگری مانند میزان مشارکت دانشآموزان در فعالیتهای فوقبرنامه و وضعیت سلامت روان آنها را نیز ارزیابی کنند.
به اعتقاد آنها، بررسی میزان اضطراب و افسردگی و همچنین تعاملات اجتماعی دانشآموزان میتواند ابعاد دیگری از تأثیر محدودیت استفاده از تلفن همراه را مشخص کند.
این بررسیها در نهایت نشان خواهند داد که آیا دور نگه داشتن گوشیهای هوشمند از محیط آموزشی، علاوه بر بهبود عملکرد تحصیلی، میتواند به تقویت روابط اجتماعی و ارتقای سلامت روان کودکان و نوجوانان نیز کمک کند یا خیر.
به نقل از زومیت، این مطالعه در قالب یک گزارش پژوهشی در وبسایت مرکز تحقیقات سیاستگذاری آموزشی دانشگاه هاروارد منتشر شده است.

