پژوهشگران با بررسی هسته‌های یخی استخراج‌شده از گرینلند، کانادا و مناطق قطبی دریافتند که یک معدن مس در ایالت مونتانا آمریکا، در اوایل قرن بیستم، سالانه هزاران تن آرسنیک و سرب وارد جو می‌کرده است؛ آلاینده‌هایی که تا بیش از چهار هزار کیلومتر دورتر منتقل شده و بخش گسترده‌ای از آمریکای شمالی را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
به گزارش سیناپرس، نتایج پژوهشی تازه نشان می‌دهد که مجتمع معدنی آناکوندا (Anaconda) در نزدیکی شهر بیوت در ایالت مونتانا، در فاصله سال‌های ۱۸۸۶ تا ۱۹۱۸ میلادی، یکی از منابع مهم انتشار فلزات سنگین در آمریکای شمالی بوده است.
گروهی از پژوهشگران به سرپرستی جو مک‌کانل و ناتان چلمان از مؤسسه تحقیقات بیابان آمریکا (DRI)، با تحلیل ۱۰ هسته یخی از گرینلند، شمال کانادا و قطب شمال روسیه، توانستند گستره آلودگی ناشی از فعالیت این معدن را بازسازی کنند.
یافته‌ها نشان می‌دهد که در دوره اوج آلودگی، غلظت آرسنیک و سایر فلزات سنگین در نمونه‌های یخی حدود ۱۵ برابر بیشتر از سطح پیش از انقلاب صنعتی بوده است.
انتشار سالانه هزاران تن آرسنیک و سرب
پژوهشگران با ترکیب داده‌های حاصل از بررسی هسته‌های یخی، مدل‌سازی جوی و اسناد تاریخی معدن، برآورد کردند که مجتمع آناکوندا در سال‌های اوج فعالیت خود، سالانه حدود ۱۱ هزار تن آرسنیک و چهار هزار و ۴۰۰ تن سرب وارد جو می‌کرده است.
ذرات آلاینده پس از انتشار، به کمک جریان‌های جوی در مسافت‌های طولانی جابه‌جا می‌شدند و حتی به گرینلند، در فاصله بیش از چهار هزار کیلومتری معدن، می‌رسیدند. این ذرات سپس همراه بارش برف و باران روی زمین می‌نشستند و بخشی از آن‌ها در لایه‌های یخ قطبی باقی می‌ماندند.
به گفته جو مک‌کانل، دشوار است تصور کنیم که تنها یک منبع آلاینده بتواند چنین گستره وسیعی از آمریکای شمالی و مناطق قطبی را تحت تأثیر قرار دهد.
میلیون‌ها نفر در معرض آلودگی فلزات سنگین
برآوردهای این مطالعه بر اساس داده‌های سرشماری آمریکا و کانادا در سال‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۱۱ نشان می‌دهد که حدود ۵۰ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در آمریکا و ۶۰۰ هزار نفر در کانادا در معرض سطوحی از آرسنیک قرار داشته‌اند که با افزایش خطر سرطان ریه و دیگر بیماری‌های جدی مرتبط است.
وضعیت در مناطق نزدیک معدن وخیم‌تر بود. ساکنان بخش‌هایی از مونتانا، وایومینگ و آیداهو برای نزدیک به ۳۰ سال در معرض غلظت‌هایی از آرسنیک قرار داشتند که با آستانه‌های توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت برابری می‌کرد یا از آن فراتر می‌رفت.
این پژوهش همچنین نشان داد که حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در آمریکا و کانادا، از جمله تمام ساکنان مونتانا و وایومینگ، در معرض سطوح بالای سرب قرار گرفته بودند. چنین مواجهه‌ای می‌تواند با آسیب‌های شناختی و کاهش توانایی‌های ذهنی، از جمله افت برآوردی ۲.۶ واحدی ضریب هوشی، ارتباط داشته باشد.
پژوهش‌های حوزه سلامت عمومی تأکید می‌کنند که هیچ سطحی از مواجهه با سرب و آرسنیک را نمی‌توان کاملاً بی‌خطر دانست.
فناوری مهار آلودگی با ۱۰ سال تأخیر به کار گرفته شد
ذوب سنگ معدن مس یکی از منابع مهم انتشار آرسنیک در جو است. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، افزایش تقاضا برای مس، به‌ویژه در پی گسترش شبکه‌های برق و کاربردهای نظامی، فعالیت صنایع ذوب مس را به‌شدت افزایش داد.
با این حال، بخش مهمی از آلودگی ناشی از فعالیت آناکوندا می‌توانست با استفاده زودتر از فناوری‌های کنترل آلاینده‌ها کاهش یابد.
بر اساس این مطالعه، میزان انتشار آرسنیک پس از سال ۱۹۱۹ به‌طور چشمگیری کاهش پیدا کرد. یکی از عوامل اصلی این کاهش، نصب رسوب‌دهنده‌های الکترواستاتیک در کارخانه ذوب آناکوندا بود؛ تجهیزاتی که با جذب ذرات معلق از دود خروجی، انتشار فلزات سنگین را حدود ۶۵ درصد کاهش دادند.
نکته قابل توجه این است که فناوری مذکور از سال ۱۹۰۸ به ثبت اختراع رسیده بود و برخی کارخانه‌های ذوب در غرب آمریکا و کانادا پیش‌تر از آن استفاده می‌کردند؛ اما مجتمع آناکوندا نصب این تجهیزات را حدود یک دهه به تأخیر انداخت.
در آن دوره، مقررات ایالت مونتانا نصب سامانه‌های کنترل آلودگی را عمدتاً زمانی الزامی می‌کرد که استفاده از آن‌ها برای واحد آلاینده صرفه اقتصادی داشته باشد.
پژوهشگران برآورد کرده‌اند که اگر این تجهیزات ۱۰ سال زودتر در مجتمع آناکوندا نصب می‌شدند، امکان جلوگیری از انتشار حدود ۶۰ هزار تن آرسنیک و ۲۴ هزار تن سرب به محیط زیست وجود داشت.
میراث آلودگی که به نسل‌های بعد رسیده است
به گفته مک‌کانل، آثار این آلودگی صرفاً به جمعیت ساکن در اوایل قرن بیستم محدود نمی‌شود. بسیاری از والدین و پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌های مردم امروز آمریکا در معرض این فلزات سنگین قرار داشته‌اند و پیامدهای سلامت چنین مواجهه‌ای می‌تواند فراتر از همان نسل باقی بماند.
این مطالعه که در مجله علمی Nature Sustainability منتشر شده است، بار دیگر نشان می‌دهد که آلودگی صنعتی می‌تواند بسیار فراتر از مرزهای جغرافیایی و زمانی گسترش یابد؛ به‌گونه‌ای که پیامدهای تصمیم‌های صنعتی و تأخیر در اجرای فناوری‌های کنترل آلودگی، حتی دهه‌ها بعد نیز در محیط زیست و سلامت نسل‌های بعدی قابل ردیابی باشد.