نوشیدن آب در ساعات ابتدایی صبح، علاوه بر جبران کم‌آبی بدن پس از خواب شبانه، می‌تواند به کاهش غلظت مواد تشکیل‌دهنده سنگ کلیه در ادرار کمک کند. متخصصان تأکید می‌کنند که حفظ آب‌رسانی مناسب در طول روز، یکی از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از تشکیل سنگ‌های کلیوی است.
به گزارش سیناپرس،سنگ کلیه زمانی شکل می‌گیرد که برخی مواد موجود در ادرار، از جمله کلسیم، اگزالات و اسید اوریک، به غلظتی برسند که امکان تشکیل بلورهای کوچک را فراهم کند. این بلورها ممکن است به‌تدریج به هم متصل شوند و سنگ‌های کلیوی را به وجود آورند.
یکی از عوامل مؤثر در این فرایند، کم‌آبی بدن است. هنگامی که دریافت مایعات کاهش می‌یابد، کلیه‌ها برای حفظ آب، حجم کمتری ادرار تولید می‌کنند. در نتیجه، مواد معدنی و ترکیباتی که در تشکیل سنگ نقش دارند، در حجم کمتری از مایع تجمع پیدا می‌کنند و احتمال بلوری‌شدن آن‌ها افزایش می‌یابد.
پراسانا سوریاکوماران، متخصص کلیه و مجاری ادراری، توضیح می‌دهد که بدن در طول خواب چندین ساعت بدون دریافت مایعات باقی می‌ماند و ممکن است صبح هنگام با کمبود نسبی آب مواجه باشد. در چنین شرایطی، نوشیدن آب پس از بیدار شدن می‌تواند به جبران مایعات و رقیق‌تر شدن ادرار کمک کند.
نوشیدن آب در ابتدای روز به‌تنهایی تضمین‌کننده پیشگیری از سنگ کلیه نیست، اما می‌تواند شروع مناسبی برای تأمین مایعات مورد نیاز بدن باشد. نکته مهم، تداوم مصرف آب در ساعات مختلف روز است؛ زیرا فاصله طولانی میان نوشیدن مایعات می‌تواند دوباره غلظت ادرار را افزایش دهد.
افرادی که سابقه ابتلا به سنگ کلیه دارند، ممکن است بیش از دیگران به برنامه منظم آب‌رسانی نیاز داشته باشند. البته میزان مایعات مورد نیاز به شرایط جسمی، میزان فعالیت، آب‌وهوا و وضعیت سلامت هر فرد بستگی دارد.
نمک زیاد در وعده صبحانه؛ عاملی برای افزایش خطر سنگ کلیه
ترکیب غذایی صبحانه نیز می‌تواند در سلامت کلیه‌ها نقش داشته باشد. مصرف مداوم مواد غذایی پرنمک، از جمله سوسیس، گوشت‌های فرآوری‌شده و برخی غذاهای آماده، ممکن است دفع کلسیم از طریق ادرار را افزایش دهد.
افزایش کلسیم ادرار یکی از عوامل خطر تشکیل سنگ‌های کلسیمی کلیه است. به همین دلیل، محدودکردن نمک و انتخاب مواد غذایی تازه به‌جای محصولات فرآوری‌شده می‌تواند بخشی از راهبرد تغذیه‌ای برای کاهش خطر سنگ کلیه باشد.
میوه‌ها و سبزیجات؛ راهی برای افزایش دریافت مایعات
برخی مواد غذایی نیز می‌توانند در تأمین آب مورد نیاز بدن مؤثر باشند. هندوانه، خیار، پرتقال و توت‌فرنگی از جمله میوه‌ها و سبزیجاتی هستند که مقدار زیادی آب دارند.
گنجاندن این مواد غذایی در وعده صبحانه یا میان‌وعده‌ها می‌تواند به دریافت مایعات کمک کند؛ با این حال، جایگزین‌کردن کامل نوشیدن آب با مصرف میوه و سبزی توصیه نمی‌شود.
چرا حذف کلسیم از رژیم غذایی اشتباه است؟
برخلاف تصور رایج، حذف مواد غذایی حاوی کلسیم لزوماً به پیشگیری از سنگ کلیه کمک نمی‌کند. دریافت کلسیم کافی از منابع غذایی می‌تواند خطر تشکیل برخی انواع سنگ کلیه را کاهش دهد.
کلسیم موجود در مواد غذایی در دستگاه گوارش به اگزالات متصل می‌شود و جذب آن را محدود می‌کند. در نتیجه، مقدار کمتری اگزالات وارد جریان خون و سپس ادرار می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند احتمال تشکیل سنگ‌های کلسیم اگزالات را کاهش دهد.
شیر، ماست و پنیر از منابع غذایی کلسیم هستند. محصولات گیاهی غنی‌شده با کلسیم نیز می‌توانند در تأمین این ماده معدنی نقش داشته باشند. نیاز روزانه بیشتر بزرگسالان به کلسیم، بسته به سن و جنسیت، حدود هزار تا هزار و ۲۰۰ میلی‌گرم است.
پیشگیری از سنگ کلیه با چند تغییر ساده در سبک زندگی
حفظ دریافت کافی مایعات، کاهش مصرف نمک، استفاده از منابع غذایی مناسب کلسیم و گنجاندن میوه‌ها و سبزیجات در رژیم غذایی، از اقداماتی هستند که می‌توانند به کاهش خطر تشکیل سنگ کلیه کمک کنند.
با این حال، افرادی که سابقه سنگ کلیه دارند یا به بیماری‌های کلیوی و قلبی مبتلا هستند، باید درباره میزان مناسب مصرف مایعات با پزشک مشورت کنند؛ زیرا نیاز آب‌رسانی در همه افراد یکسان نیست.
در نهایت، نوشیدن آب پس از بیدار شدن عادت ساده‌ای است که می‌تواند به حفظ تعادل مایعات بدن کمک کند؛ اما آنچه در پیشگیری از سنگ کلیه اهمیت بیشتری دارد، تداوم این عادت در سراسر روز است.