نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد: باور به ارواح، طلسم، پیشگویی و نیروهای جادویی حتی در میان افرادی که به علم و تفکر عقلانی اهمیت می‌دهند، همچنان وجود دارد؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد کاهش نفوذ نهادهای مذهبی لزوماً به معنای کنار گذاشتن باورهای ماورایی نیست.
به گزارش سیناپرس، جامعه‌شناسان با بررسی دیدگاه‌های یک هزار و ۸۱۲ بزرگسال آمریکایی دریافتند افرادی که از یک سو به علم و عقلانیت اعتماد دارند و از سوی دیگر در تفسیر مسائل معنوی به استقلال فکری معتقدند، ممکن است باور بیشتری به پدیده‌های جادویی داشته باشند.
این پژوهش بر اساس داده‌های پیمایش دین دانشگاه بیلور در سال ۲۰۲۵ انجام شد و سه دسته باور شامل معجزه، جادو و خرافات روزمره را بررسی کرد. باور به ارواح، نفرین، ارتباط با مردگان، پیشگویی آینده و حلول ارواح در اشیا در گروه باورهای جادویی قرار گرفت.
علم‌گرایی لزوماً باورهای ماورایی را از بین نمی‌برد
نتایج نشان داد افرادی که امتیاز بالاتری در شاخص «عقل‌گرایی سکولار» داشتند، کمتر به معجزه اعتقاد نشان می‌دادند، اما باور آنها به جادو و خرافات بیشتر بود.
نکته مهم این بود که این ارتباط عمدتاً در میان افرادی مشاهده شد که همچنان پیوندهای مذهبی خود را حفظ کرده بودند. این رابطه در میان افراد بی‌اعتقاد، فاقد وابستگی مذهبی یا کسانی که هرگز در مراسم مذهبی شرکت نمی‌کردند، به‌وضوح دیده نشد.
بر اساس یافته‌های پژوهش، حدود ۴۰ درصد از افراد خدا‌باوری که رویکرد عقل‌گرایی سکولار داشتند، به باورهای جادویی گرایش نشان دادند؛ در حالی که این میزان در میان افراد مخالف چنین رویکردی حدود ۱۹ درصد بود.
پژوهشگران احتمال می‌دهند استقلال در تفسیر باورهای معنوی، یکی از عوامل توضیح‌دهنده این تفاوت باشد. برای مثال، ممکن است یک نهاد مذهبی برخی باورهای ماورایی را بپذیرد و برخی دیگر مانند پیشگویی یا ارتباط با ارواح را رد کند؛ اما افراد مستقل در قضاوت‌های معنوی می‌توانند فراتر از این چارچوب‌ها باورهای خود را شکل دهند.
با این حال، محققان تأکید می‌کنند این مطالعه رابطه علت و معلولی میان علم‌گرایی و باور به جادو را اثبات نمی‌کند و نتایج آن نیز به جامعه بزرگسالان آمریکا محدود است.این پژوهش در نشریه علمی Social Forces منتشر شده است.