نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد: روند گسترش یخچالهای طبیعی که میتوانست نشانه آغاز عصر یخبندان بعدی باشد، حدود دو هزار سال پیش شروع شده بود؛ اما گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی، بهویژه افزایش دمای تابستانها از دهه ۱۹۶۰ میلادی، این روند را معکوس کرده است.
به گزارش سیناپرس، پژوهشگران با بررسی کلاهک یخی بارنز در قطب شمال کانادا و بازسازی تاریخچه تغییرات آن، دریافتند که این توده یخی حدود دو هزار سال پیش وارد مرحله گسترش شده بود؛ روندی که میتوانست آغاز یک دوره یخبندان جدید باشد. بااینحال، افزایش دما در دهههای اخیر مانع تداوم این فرایند شده است.
این مطالعه که در مجله علمی Science منتشر شده، بر بررسی صفحه یخی لورنتاید متمرکز است؛ توده یخی عظیمی که در دوره پلیستوسن بخش گستردهای از شمال ایالات متحده و کانادا را پوشانده بود. کلاهک یخی بارنز، بازمانده کوچکی از این سامانه یخی باستانی است که به پژوهشگران امکان میدهد تغییرات اقلیمی گذشته را بررسی کنند.
محققان برای تعیین زمان پیشروی و عقبنشینی یخها، از دو روش تاریخگذاری مبتنی بر ایزوتوپهای بریلیم-۱۰ و کربن-۱۴ استفاده کردند. با بررسی سنگها و بقایای گیاهی مدفونشده زیر یخ، آنها توانستند مراحل تغییر اندازه این کلاهک یخی را بازسازی کنند.
یافتهها نشان میدهد پس از دورهای طولانی از کوچکشدن، این توده یخی حدود دو هزار سال پیش دوباره شروع به گسترش کرد. بااینحال، از حدود دهه ۱۹۶۰ میلادی، افزایش دمای تابستانها روند رشد آن را متوقف و تراز جرمی یخ را منفی کرد؛ به این معنا که میزان ذوب یخ در فصل گرم از مقدار یخ تشکیلشده در زمستان بیشتر شد.
به گفته پژوهشگران، افزایش دمای تابستان در دهههای اخیر تقریباً بهطور کامل کاهش جرم کلاهک یخی بارنز را توضیح میدهد. آنها این روند را در چارچوب گرمایش جهانی ناشی از افزایش انتشار گازهای گلخانهای، بهویژه از زمان انقلاب صنعتی، ارزیابی میکنند.
مدلهای اقلیمی نیز نشان میدهند که در صورت تداوم شرایط کنونی، بقایای صفحه یخی لورنتاید ممکن است در نهایت بهطور کامل ناپدید شوند؛ رخدادی که به معنای از بین رفتن یکی از آخرین بازماندههای آن سامانه یخی باستانی خواهد بود.

