کشف دو فسیل ۲۳۷ میلیون‌ساله در چین، از دوزیستی زره‌پوش پرده برداشته است که احتمالاً برخلاف دوزیستان امروزی، تمام عمر خود را در آب شور دریا سپری می‌کرده است.
به گزارش سیناپرس، دانشمندان با بررسی دو فسیل متعلق به گونه‌ای باستانی به نام Gerrothorax maritimus، شواهدی یافته‌اند که نشان می‌دهد این جانور احتمالاً در محیط دریایی زندگی می‌کرده است؛ یافته‌ای کم‌سابقه که می‌تواند درک دانشمندان از سازگاری دوزیستان اولیه با محیط‌های مختلف را تغییر دهد.نتایج این پژوهش به سرپرستی لیپین دیائو و همکارانش در نشریه Nature Ecology & Evolution منتشر شده است. فسیل‌ها را کشاورزان محلی در شهرستان گوانلینگ، در استان گوئیژو چین، کشف کردند؛ منطقه‌ای که حدود ۲۳۷ میلیون سال پیش، در دوره تریاس پسین، زیر آب دریا قرار داشت.
شواهدی از زندگی در آب شور
دوزیستان امروزی معمولاً برای زندگی در آب شور مناسب نیستند؛ زیرا پوست نفوذپذیر آن‌ها در تبادل آب و گازها نقش دارد و در برابر شوری بالای آب دریا با محدودیت‌هایی روبه‌روست.اما فسیل‌های تازه کشف‌شده ویژگی‌های متفاوتی دارند. بدن این جانور پهن و سنگین بوده و صفحات سخت و زره‌مانندی سطح آن را پوشانده بودند. اندام‌های نسبتاً ضعیف و ساختار بدنی آن نیز احتمال حرکت آسان روی خشکی را کاهش می‌داد.
یکی از فسیل‌ها در امتداد خط میانی بدن، دست‌کم ۷۳٫۷ سانتی‌متر طول دارد؛ هرچند بخشی از استخوان‌های دم آن حفظ نشده است.پژوهشگران احتمال دادند که این جانور نه‌تنها در محیط دریایی زندگی می‌کرده، بلکه شاید هرگز برای زندگی به خشکی بازنگشته باشد.
چرا دانشمندان معتقدند این جانور دریازی بوده است؟
یکی از شواهد مهم، وضعیت حفظ‌شدگی فسیل‌هاست. هر دو اسکلت تقریباً کامل باقی مانده‌اند و حتی استخوان‌های انگشتان نیز حفظ شده‌اند.به گفته پژوهشگران، اگر لاشه این جانور پس از مرگ بیش از ۳۰ کیلومتر در دریا جابه‌جا شده بود، احتمالاً بخش‌هایی از اندام‌های آن، به‌ویژه دست‌وپاها، از بین می‌رفت. بنابراین، حفظ‌شدگی فسیل‌ها این احتمال را تقویت می‌کند که جانور در نزدیکی محل دفن‌شدن خود زندگی می‌کرده است.
شواهد شیمیایی نیز این فرضیه را تقویت کرد. پژوهشگران نسبت دو ایزوتوپ استرانسیم، یعنی استرانسیم ۸۷ و استرانسیم ۸۶، را در استخوان‌های این جانور بررسی کردند.
نسبت این ایزوتوپ‌ها در محیط‌های خشکی می‌تواند با توجه به نوع سنگ‌های محلی متفاوت باشد، اما آب اقیانوس‌ها نسبت نسبتاً یکنواختی دارد. بررسی‌ها نشان داد ترکیب استرانسیم موجود در استخوان‌های فسیل‌شده با آب دریای دوره تریاس سازگار است، نه با سنگ‌های محل کشف فسیل.این نتیجه احتمال می‌دهد که جانور در طول زندگی خود از آب دریا استفاده می‌کرده است.
دوزیستی با بدنی متفاوت از گونه‌های امروزی
به گفته ریوسوکه موتانی، دیرینه‌شناس دانشگاه کالیفرنیا در دیویس و از نویسندگان پژوهش، این کشف در منطقه‌ای انجام شده که پیش‌تر بیشتر به دلیل فسیل خزندگان دریایی و ماهی‌های باستانی شناخته می‌شد.
وجود این دوزیست در چنین محیطی، پرسش‌های تازه‌ای درباره تنوع جانوران آن دوران و مسیرهای تکاملی آن‌ها مطرح می‌کند.
پژوهشگران همچنین اشاره می‌کنند که زره سخت بدن این جانور ممکن است مانع جذب آب از طریق پوست شده باشد. اگر پوست آن مانند پوست دوزیستان امروزی نفوذپذیر بوده باشد، احتمالاً برای تأمین آب مورد نیاز خود به نوشیدن آب و جذب آن از دستگاه گوارش وابسته بوده است؛ موضوعی که هنوز به بررسی بیشتر نیاز دارد.
این کشف شواهدی کم‌سابقه از احتمال زندگی کاملاً دریایی یک دوزیست باستانی ارائه می‌دهد. بااین‌حال، هرچند وضعیت فسیل‌ها و شواهد ایزوتوپی از این فرضیه پشتیبانی می‌کنند، نمی‌توان با قطعیت گفت که این جانور در تمام طول عمر خود هرگز به خشکی نرفته است.