کشفیات تازه باستان‌شناسان در حاشیه بغداد، پنجره‌ای تازه به تمدن کهن بین‌النهرین گشوده است. شناسایی بقایای معماری مربوط به دوران حمورابی در تل محمد، نه تنها ارزش تاریخی این محوطه را تأیید می‌کند، بلکه زمینه برنامه‌ریزی برای حفاظت و تبدیل آن به پارک باستان‌شناسی را فراهم ساخته است.
به گزارش سیناپرس، بابل باستان یکی از مهم‌ترین مراکز تمدنی بین‌النهرین بود که در کنار رود فرات قرار داشت و در هزاره دوم پیش از میلاد به اوج قدرت رسید. این شهر به‌عنوان پایتخت امپراتوری بابلی، کانون تجارت، دین و حکومت بود. حمورابی یکی از مشهورترین پادشاهان این دوران به شمار می‌رود که از حدود ۱۷۹۲ تا ۱۷۵۰ پیش از میلاد بر بابل فرمان راند و با فتوحات نظامی و سازماندهی اداری، قلمرو وسیعی را یکپارچه ساخت.
لوح حمورابی که امروزه در موزه لوور نگهداری می‌شود، نخستین مجموعه قوانین مدون شناخته‌شده در جهان است. این سنگ‌نوشته بزرگ شامل نزدیک به ۲۸۲ ماده قانونی است که موضوعاتی چون حقوق مدنی، جزایی، تجاری و خانوادگی را پوشش می‌دهد و اصل معروف «چشم در برابر چشم» را نیز در بر دارد. این مجموعه نشان‌دهنده تلاش نظام‌مند برای برقراری عدالت در جامعه بابلی است.
به تازگی باستان‌شناسان عراقی و ایتالیایی بقایای معماری مربوط به دوران پادشاهی حمورابی را در محوطه تل محمد (Tell Muhammad) در بغداد یافته‌اند. هیئت دولتی آثار باستانی عراق روز گذشته این خبر را اعلام کرده و هم‌زمان طرح‌های ایجاد یک پارک باستان‌شناسی در این مکان را رونمایی نمود.
علی عبید شلغم، رئیس اداره کل آثار باستانی و میراث فرهنگی در وزارت فرهنگ، گردشگری و آثار عراق ، این یافته‌ها را در مراسم رونمایی از سقف حفاظتی پیش‌بینی‌شده برای پارک فوق معرفی کرده و افزود که این اکتشافات با همکاری هیئتی از دانشگاه کاتانیا (University of Catania) ایتالیا به سرپرستی باستان‌شناس مشهوری چون نیکولا لانری (Nicola Laneri) صورت گرفته است.
علی عبید شلغم اظهار داشت که هیئت دولتی، آثار تازه کشف‌شده را به موزه عراق در بغداد منتقل خواهد کرد تا در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گیرد. وی تعداد قطعات یافت‌شده یا ماهیت دقیق آن‌ها را اعلام نکرد.
وی همچنین گفت که علی الدخیلی، وزیر گردشگری و آثار باستانی، به باستان شناسان این کشور دستور داده است هیئت‌های خارجی را برای همکاری با کارشناسان عراقی دعوت کند. هدف از این اقدام، تلفیق تخصص بومی و بین‌المللی برای آشکار ساختن گنجینه‌ها، جزئیات معماری و اسرار تمدن موجود در چنین محوطه‌هایی است.
رئیس اداره کل آثار باستانی و میراث فرهنگی عراق تأکید کرد که هیئت دولتی قصد دارد ارزش تاریخی بغداد و سایر استان‌ها را که میراثی هزاران‌ساله دارند، برجسته سازد. وی افزود: برنامه‌های ویژه ای با هدف تحقق این موضوع در حال اجراست و عزم و تلاش خستگی‌ناپذیر وزیر برای همکاری با همه نهادهای بین‌المللی به‌منظور احیای گردشگری در بغداد و استان‌ها وجود دارد.
تل محمد که در حاشیه جنوب‌شرقی بغداد واقع شده، عمدتاً سکونتگاهی مربوط به دوره بابل قدیم بوده است. سرهای گرز یافت‌شده در میانه قرن نوزدهم در این محل، کتیبه‌ای با عبارت «کاخ حمورابی» دارند. باستان‌شناسان عراقی بین سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۵ این محوطه را کاوش کردند و در سال ۲۰۲۲ تیم لانری از یافتن دیواری به ضخامت حدود شش متر و دروازه‌ای عظیم خبر داد که لانری آن را به دوران حمورابی مرتبط دانست.
این محوطه در فاصله کوتاهی از تل حرمل (Tell Harmal) قرار دارد که کاوش‌های دهه ۱۹۴۰ در آنجا الواح گلی مربوط به ریاضیات، هندسه و امور اداری را آشکار ساخت که موضوعات بسیار جالبی از جمله اصول هندسی‌ای را در بر داشت که پژوهشگران بعداً آن‌ها را قرن‌ها پیش از فیثاغورس (Pythagoras)، ریاضیدان یونانی، تاریخ‌گذاری کردند.