پژوهشگران دریافته‌اند: میکروب‌های موجود در پسماند یک معدن قدیمی اورانیوم در استرالیا ممکن است فلزات سمی و عناصر پرتوزا را به لایه‌های سطحی خاک منتقل کنند؛ فرایندی که در صورت تأیید، می‌تواند با انتقال این مواد از طریق آب باران، خطر آلودگی محیط‌زیست را افزایش دهد.
به گزارش سیناپرس، معدن «مانت پینتر» (Mount Painter) در ایالت استرالیای جنوبی قرار دارد. بخشی از سنگ‌های استخراج‌شده از این منطقه در سال ۱۹۴۴ برای استفاده در پروژه منهتن به آمریکا فرستاده شد؛ پروژه‌ای که به ساخت نخستین بمب‌های اتمی انجامید. فعالیت معدن در سال ۱۹۶۵ متوقف شد و محدوده آن بعدها بخشی از منطقه حفاظت‌شده طبیعی «آرکارولا» شد.
پسماندهای معدنی باقی‌مانده در محوطه‌ای موسوم به «کارگاه شماره ۶» بیش از ۸۰ سال دست‌نخورده تصور می‌شدند؛ اما بررسی‌های جدید نشان می‌دهد که ممکن است در این مدت، فرایندهای طبیعی موجب تغییر وضعیت مواد موجود در این پسماندها شده باشند.
پژوهشگران در نمونه‌برداری از این محدوده، غلظت بالایی از اورانیوم و عناصر کمیاب خاکی را در ۱۰ سانتی‌متر بالایی پسماندها شناسایی کردند. این یافته پرسشی مهم را مطرح می‌کند: چگونه عناصری که انتظار می‌رفت در مواد معدنی باقی بمانند، به لایه‌های سطحی منتقل شده‌اند؟
نقش احتمالی میکروب‌ها در جابه‌جایی عناصر سمی
پژوهشگران احتمال می‌دهند میکروب‌های ساکن خاک با تغییر ترکیبات معدنی حاوی فسفات، به آزادشدن و جابه‌جایی ذرات بسیار ریز حامل اورانیوم و عناصر کمیاب خاکی کمک کنند. این ذرات که در ابعاد نانو قرار دارند، می‌توانند به‌صورت کلوئیدی در محیط حرکت کنند و مواد را از محل اولیه خود به بخش‌های دیگر خاک انتقال دهند.
با این حال، نقش مستقیم میکروب‌ها در این فرایند هنوز به‌طور قطعی اثبات نشده است و برای روشن‌شدن سازوکار دقیق انتقال عناصر، به بررسی‌های بیشتری نیاز است.
بارندگی شدید می‌تواند آلودگی را گسترش دهد
یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده در این پژوهش، امکان انتقال ذرات حامل عناصر سمی و پرتوزا به مناطق اطراف است. اگر بارندگی‌های شدید یا سیلاب‌های ناگهانی این ذرات را با خود حمل کنند، احتمال گسترش آلودگی فراتر از محدوده پسماندهای معدنی وجود خواهد داشت.
در مناطق خشک استرالیا، بارندگی ممکن است به‌ندرت رخ دهد؛ اما رگبارهای ناگهانی می‌توانند حجم زیادی از آب را در مدت کوتاهی جاری کنند. چنین شرایطی ممکن است جابه‌جایی ذرات ریز و مواد آلاینده را تسهیل کند.
این یافته‌ها نشان می‌دهد که توقف فعالیت یک معدن لزوماً به معنای پایان خطرات زیست‌محیطی آن نیست. حتی پسماندهایی که برای دهه‌ها بدون تغییر ظاهری باقی مانده‌اند، ممکن است تحت تأثیر فرایندهای زیستی و شیمیایی خاک دچار تغییر شوند.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Journal of Hazardous Materials منتشر شده است.