خشکسالی طولانی‌مدت در جنوب‌غرب آمریکا، علاوه بر کاهش آب رود کلرادو و مخازن سطحی، ذخایر آب زیرزمینی این منطقه را نیز با افتی نگران‌کننده روبه‌رو کرده است. یافته‌های جدید نشان می‌دهد حتی منابع زیرزمینی بخش بالادست حوضه رود کلرادو که پیش‌تر مقاوم‌تر به خشکسالی تصور می‌شدند، در سال‌های اخیر با سرعت بیشتری نسبت به بخش پایین‌دست کاهش یافته‌اند.
به گزارش سیناپرس، جنوب‌غرب ایالات متحده از سال ۲۰۰۰ تاکنون با خشکسالی شدیدی روبه‌رو بوده که تغییرات اقلیمی و مصرف بیش از حد آب از عوامل اصلی آن به شمار می‌روند. کاهش منابع آب در رود کلرادو و مخازن بزرگی مانند دریاچه مید و دریاچه پاول، نشانه آشکار این بحران است؛ اما پژوهش جدید نشان می‌دهد بخش پنهان منابع آب منطقه نیز در وضعیت نگران‌کننده‌ای قرار دارد.
با افزایش جمعیت و گسترش فعالیت‌های کشاورزی، سطح آب مخازن همچنان کاهش می‌یابد. برآوردها نشان می‌دهد ذخایر سطحی آب این حوضه، با توجه به میزان متوسط مصرف کنونی، تنها برای حدود ۱۵ ماه کفایت می‌کنند. حدود ۵۲ درصد از آب رود کلرادو نیز برای آبیاری زمین‌های کشاورزی مصرف می‌شود.
در چنین شرایطی، آب‌های زیرزمینی که در لایه‌های نفوذپذیر زمین و آبخوان‌ها ذخیره شده‌اند، نقش منبع پشتیبان را برای حدود ۴۰ میلیون ساکن حوضه رود کلرادو و فعالیت‌های اقتصادی منطقه ایفا می‌کنند. با این حال، پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا تک و دانشگاه ایندیانا در بلومینگتون دریافتند این ذخایر نیز با سرعت قابل توجهی در حال کاهش‌اند.
افت شدید ذخایر آب زیرزمینی در بالادست رود کلرادو
پژوهشگران با بررسی داده‌های سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۳ دریافتند که برخلاف انتظار، ذخایر آب زیرزمینی بخش بالادست حوضه رود کلرادو حتی سریع‌تر از منابع زیرزمینی بخش پایین‌دست کاهش یافته‌اند.در دوره خشکسالی شدید از اکتبر ۲۰۱۹ تا پایان سپتامبر ۲۰۲۲، بخش بالادست حدود ۴.۶ تریلیون گالن آب زیرزمینی از دست داد؛ در حالی که میزان کاهش در بخش پایین‌دست حدود ۲.۵ تریلیون گالن برآورد شد.
این یافته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخش بالادست حوضه به دلیل تغذیه آبخوان‌ها از ذوب برف کوهستان‌های راکی و مناطق مرتفع اطراف، پیش‌تر مقاوم‌تر در برابر خشکسالی تلقی می‌شد.
با این حال، میزان بارش برف در کوهستان‌های این منطقه از دست‌کم ابتدای قرن بیستم روندی کاهشی داشته است. در مارس ۲۰۲۶ نیز پوشش برفی ایالت‌های یوتا و کلرادو کمتر از میانگین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۵ بود و به اوج خود حدود چهار هفته زودتر از زمان معمول رسید.
کاهش بارش برف، علاوه بر محدودکردن جریان آب ناشی از ذوب برف، می‌تواند فرایند تغذیه دوباره منابع زیرزمینی را نیز تضعیف کند. به همین دلیل، احتمال دارد ذخایر ازدست‌رفته در سال‌های اخیر به‌طور کامل جبران نشده باشند.
ارتباط کمبود آب سطحی و زیرزمینی یکسان نیست
یکی دیگر از یافته‌های این پژوهش، تفاوت رابطه میان کمبود آب سطحی و خشکسالی آب‌های زیرزمینی در بخش‌های بالادست و پایین‌دست حوضه است.در بخش بالادست، کمبود آب‌های سطحی ارتباط قوی‌تری با احتمال وقوع خشکسالی آب زیرزمینی داشت. اما در بخش پایین‌دست، این ارتباط ضعیف‌تر بود؛ موضوعی که احتمالاً به محدودیت مزمن منابع آب سطحی و وابستگی متفاوت این منطقه به برداشت از آبخوان‌ها مربوط می‌شود.
به گفته پژوهشگران، ادامه کاهش ذخایر زیرزمینی، به‌ویژه در بخش بالادست، می‌تواند سهم آب‌های زیرزمینی در تأمین جریان رودخانه‌ها را کاهش دهد و در نتیجه، کمبود آب سطحی را تشدید کند. به این ترتیب، کاهش منابع آب زیرزمینی و افت جریان رودخانه‌ها ممکن است یکدیگر را تقویت کنند.
مدیریت منابع آب بدون توجه به آبخوان‌ها کافی نیست
نتایج این پژوهش نشان می‌دهد اتکا به بررسی سطح آب رودخانه‌ها و مخازن برای ارزیابی وضعیت منابع آبی منطقه کافی نیست. آب‌های زیرزمینی نیز بخش مهمی از ذخایر راهبردی این حوضه را تشکیل می‌دهند و نادیده‌گرفتن روند کاهش آن‌ها می‌تواند ارزیابی میزان تاب‌آوری منطقه در برابر خشکسالی را با خطا مواجه کند.
پژوهشگران تأکید دارند که حفاظت از منابع آب حوضه رود کلرادو به مدیریت هم‌زمان آب‌های سطحی و زیرزمینی نیاز دارد؛ به‌ویژه در شرایطی که کاهش بارش برف، تغییرات اقلیمی و مصرف بالای آب، فشار مضاعفی بر منابع موجود وارد می‌کنند.این پژوهش در نشریه علمی Water Resources Research منتشر شده است.