به این مولکولها که فقط از دو اتم همسان یا غیرهمسان ساخته میشوند؛ مولکولهای دیاتومیک یا دو اتمی گفته میشود. « یوهانس دایلمایر» و «هینر ساسمنزهاوسن» در مقالهای که در ژورنال Physical Review Letters منتشر کردهاند، شرح نحوه ساخت این مولکول غولپیکر را شرح دادهاند که اندازهاش تقریبا یک میکرومتر یا هزار برابر مولکولهای معمولی است. آنها این مولکول را از اتمهای عجیبی ساختهاند که به سختی جذب یکدیگر میشوند.تحقیقات پیشین نشان داده بود که این مولکولهای غولپیکر را میتوان در صورتی ساخت که اتمها وارد حالت رایدبرگ شوند؛ حالتی که در ان الکترونهای خارجی به یک حالت فوق کوانتومی ارتقاء مییابند و به همین دلیل میتوانند در فاصلهای دور از هسته مولکول به دور آن بچرخند. در این تلاش جدید دو فیزیکدان دو اتم سزیم را تا اندازه صفرمطلق سرد کردند، سپس با استفاده از یک پالس نور لیزر شکاف کوچک بین دو اتم را تحریک کرده و با یک پالس کم انرژیتر دو اتم را به حالت رایدبرگ بردند. این وضعیت برای شکلگیری مولکول دو اتمی و بسیار بزرگ کافی بوده و آن ها موفق به تولید این مولکول غولپیکر شدند.
پیش از این محققان توانسته بودند مولکولهایی چند اتمی و بزرگ بسازند، اما این مولکولها از چندین اتم تشکیل شدهاند، که قابل مقایسه با این مولکول دو اتمی نیست. در سال 2011 محققان موسسه تکنولوژی فدرال سوئیس در زوریخ توانسته بودند، بزرگترین مولکول ترکیبی پایدار جهان را متشکل از 200 میلیون اتم هیدروژن بسازند. این مولکول کهPG5 نام دارد، بزرگترین مولکول ترکیبی پایدار در زمان خودش بود و قطری برابر 10 نانومتر و جرمی برابر 200 میلیون اتم هیدروژن داشت. هدف از ساخت چنین مولکولهای غول پیکری میتواند انتقال دارو توسط شاخههای این ملکولهای باشد، در حالی که مولکول غولپیکر دواتمی تنها به قصد اثبات مفاهیم بنیادین فیزیک ساخته شده است، اما میتواند در آینده کاربردهایی هم داشته باشد.
علی رنجبران
منبع:Scientific American