فناوران یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان با استفاده از فناوری نانو و مواد زیست سازگار، مجموعه‌ای از محصولات پزشکی و بهداشتی شامل ضد عفونی کننده‌های مبتنی بر نانوکلوئید نقره، فرآورده‌های بندآورنده خونریزی و پانسمان‌های بیواکتیو بر پایه کیتوسان که برای کاربردهایی از زخم و سوختگی تا جراحی، دندانپزشکی و زخم‌های مزمن را در حوزه‌های ضدعفونی، کنترل خونریزی و ترمیم زخم توسعه داده است.
به گزارش سیناپرس، استفاده از فناوری نانو در محصولات پزشکی می‌تواند امکان کنترل دقیق‌تر عوامل عفونی و طراحی مواد زیست‌سازگار برای ترمیم زخم را فراهم کند. در کنار آن، توسعه مواد مؤثر برای کنترل خونریزی نیز می‌تواند در شرایطی مانند تروما، جراحی و برخی خونریزی‌های شدید اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
یکی از محصولات شاخص این شرکت، مجموعه ضدعفونی‌کننده‌های سیلوسپت است که بر پایه فناوری نانوکلوئید نقره تولید می‌شوند. این محصولات برای مقابله با طیف گسترده‌ای از عوامل بیماری‌زا از جمله باکتری‌ها و قارچ‌ها طراحی شده‌اند. سیلوسپت در انواع مختلفی برای کاربردهای گوناگون عرضه می‌شود؛ از جمله محلول‌های مورد استفاده برای ضدعفونی زخم و سوختگی، ضدعفونی دست، سطوح، تجهیزات پزشکی و پوست. عملکرد این محصولات به ویژگی‌های ضدمیکروبی نانوذرات نقره مربوط است. بر اساس سازوکار اعلام‌شده، نانوذرات نقره می‌توانند با دیواره سلولی و غشای میکروارگانیسم‌ها برهم‌کنش داشته باشند و عملکرد طبیعی سلول میکروبی را مختل کنند. این فرآیند در نهایت می‌تواند به از بین رفتن میکروارگانیسم منجر شود.
همچنین جلوگیری از تکثیر میکروارگانیسم‌ها، یکی دیگر از سازوکارهای مطرح‌شده برای این محصولات است که می‌تواند در کنترل گسترش عفونت نقش داشته باشد. محصولات سیلوسپت در آزمایشگاه‌های مرجع و همچنین در مطالعات بالینی مطابق استانداردهای بین‌المللی ارزیابی شده‌اند. نتایج آزمون‌های اعلام‌شده نیز حاکی از نبود سمیت سیستمیک، تحریک‌زایی و سمیت حاد استنشاقی در این محصولات بوده و غلظت ماده مؤثره آن‌ها در محدوده ایمن گزارش شده است.
کنترل خونریزی شدید یکی از چالش‌های مهم در شرایط اورژانسی، جراحی و تروما است. کیتوتک برای این حوزه نیز مجموعه‌ای از محصولات بندآورنده خونریزی را با نام‌های تجاری کیتوهم، کیتوسل، هموگاز و بون هم توسعه داده است. این محصولات برای کنترل خونریزی‌های شریانی، وریدی و مویرگی طراحی شده‌اند و کاربردهایی در شرایط مختلف از جمله تروما، جراحی، دندانپزشکی و خونریزی بینی دارند.
مکانیسم عملکرد این محصولات بر پایه جذب پلاسمای خون و افزایش غلظت عوامل انعقادی در محل خونریزی است. این فرآیند می‌تواند تشکیل لخته را سرعت ببخشد. همچنین افزایش موضعی تراکم پلاکت‌ها و گلبول‌های قرمز، در شکل‌گیری کمپلکس پلاکتی و توقف خونریزی نقش دارد. این محصولات در بیماران دارای اختلالات انعقادی مانند هموفیلی نیز قابلیت استفاده دارند. آزمون‌های انجام‌شده نیز، مطابق ادعای شرکت، نبود سمیت سلولی، حساسیت و تحریک‌پذیری را نشان داده‌اند و مطالعات بالینی اثربخشی آن‌ها را بر اساس استانداردهای جهانی ارزیابی کرده‌اند.
بخش دیگری از محصولات این شرکت به ترمیم زخم اختصاص دارد. این شرکت پانسمان‌های بیواکتیوی را بر پایه کیتوسان توسعه داده است؛ ماده‌ای طبیعی که از پوسته سخت‌پوستان دریایی و همچنین دیواره سلولی برخی قارچ‌ها به دست می‌آید.کیتوسان به دلیل ویژگی‌هایی مانند زیست‌سازگاری، خاصیت ضدمیکروبی و قابلیت کمک به فرآیند ترمیم زخم، یکی از مواد مورد توجه در توسعه محصولات پزشکی و مهندسی بافت محسوب می‌شود.
پانسمان‌های بیواکتیو کیتوتک با هدف ایجاد شرایط مناسب‌تر برای ترمیم زخم طراحی شده‌اند. بر اساس سازوکار اعلام‌شده، این پانسمان‌ها می‌توانند با فعال‌سازی سلول‌های ایمنی و عوامل مؤثر در ترمیم، روند بهبود بافت آسیب‌دیده را تحت تأثیر قرار دهند. حفظ میزان مناسب رطوبت در محیط زخم نیز یکی از ویژگی‌های مورد توجه در این پانسمان‌هاست. طبق اطلاعات ارائه‌شده، مطالعات انجام‌شده کاهش ۷۰ درصدی طول درمان زخم‌ها را در ارتباط با این ویژگی گزارش کرده‌اند.
این محصولات برای گروه‌های مختلفی از زخم‌ها طراحی شده‌اند؛ از زخم‌های حاد مانند سوختگی، جراحت‌های تروماتیک و زخم‌های ناشی از جراحی گرفته تا زخم‌های مزمن از جمله زخم پای دیابتی، زخم فشاری و زخم‌های عروقی.
به نقل از ایسنا، توسعه محصولات پزشکی علاوه بر دستیابی به عملکرد مورد انتظار، نیازمند بررسی دقیق ایمنی و زیست‌سازگاری است. شرکت کیتوتک اعلام کرده است که محصولات این مجموعه مطابق الزامات تولید و آزمون‌های مربوطه تولید و ارزیابی شده‌اند. آزمون‌هایی مانند بررسی سمیت سلولی، حساسیت و تحریک‌پذیری از جمله ارزیابی‌هایی هستند که برای بررسی ایمنی محصولات انجام شده‌اند. ترکیب این ارزیابی‌ها با مطالعات بالینی، امکان بررسی عملکرد و ایمنی محصولات را در شرایط مختلف فراهم می‌کند و از این منظر، بخش مهمی از مسیر توسعه و عرضه محصولات پزشکی به شمار می‌رود.
محصولات این شرکت علاوه بر بازار ایران، در بازارهای بین‌المللی نیز عرضه شده‌اند. توسعه چنین محصولاتی می‌تواند از یک سو به تأمین بخشی از نیاز بازار داخلی به فرآورده‌های پزشکی پیشرفته کمک کند و از سوی دیگر، زمینه حضور محصولات ایرانی در بازارهای خارجی را فراهم آورد. کاهش عوارض ناشی از عفونت، کمک به کنترل سریع‌تر خونریزی و تسریع روند ترمیم زخم، از جمله اهدافی است که برای این محصولات دنبال می‌شود. در صورت اثبات اثربخشی و ایمنی در مطالعات مربوطه، چنین فناوری‌هایی می‌توانند در کاهش هزینه‌های درمانی و زمان بستری بیماران نیز نقش داشته باشند.