احتمالاً برایتان پیش آمده است که با شنیدن صدای بلند کتری به آشپزخانه بروید، اما درست پیش از جوشیدن آب، صدای آن ناگهان کمتر شود. این تغییر صدا اتفاقی نیست؛ بلکه به شکل‌گیری و فروپاشی حباب‌های بخار در آب مربوط است.
به گزارش سیناپس،با گرم‌شدن آب، حباب‌های بخار در نزدیکی المنت تشکیل می‌شوند و هنگام برخورد با آب خنک‌ترِ بخش‌های بالاتر، از بین می‌روند؛ فرایندی که امواج فشاری و صدای بلند کتری را ایجاد می‌کند. هرچه آب به نقطه جوش نزدیک‌تر می‌شود، حباب‌های بیشتری بدون فروپاشی به سطح می‌رسند و صدای غرش‌مانند کتری کاهش می‌یابد تا در نهایت، صدای آشنای قل‌قل آب شنیده شود.
تغییر سریع حجم حباب‌ها، امواج فشاری ایجاد می‌کند که در تولید صدای بلند و ممتد کتری نقش دارند. هم‌زمان، خروج گازهای حل‌شده از آب و ارتعاش بدنه کتری نیز می‌توانند بر صدای آن تأثیر بگذارند.
با افزایش دمای آب، جریان‌های همرفتی گرما را در بخش‌های مختلف کتری پخش می‌کنند و اختلاف دمای آب کاهش می‌یابد. در این شرایط، حباب‌های بخار بیشتری می‌توانند بدون فروپاشی به سطح آب برسند. در نتیجه، یکی از منابع اصلی صدای بلند کتری ضعیف می‌شود و دستگاه ممکن است درست پیش از جوشیدن آب آرام‌تر به نظر برسد.
با رسیدن آب به نقطه جوش، حباب‌های بخار در سراسر آب تشکیل می‌شوند و به سطح می‌رسند. بازشدن این حباب‌ها و حرکت آب، صدای آشنای قل‌قل را ایجاد می‌کند؛ صدایی که با غرش ممتد مرحله پیش از جوشیدن تفاوت دارد.
پژوهش درباره رفتار حباب‌ها و امواج صوتی ناشی از آن‌ها، کاربردهایی فراتر از آشپزخانه دارد. ثبت و تحلیل صدا در کنار اندازه‌گیری دما و فشار می‌تواند به بررسی فرایند جوشش و پایش عملکرد تجهیزاتی مانند دیگ‌های بخار و سامانه‌های انتقال حرارت کمک کند.
البته شدت و الگوی صدای کتری به عواملی مانند توان المنت، مقدار آب و جنس و شکل بدنه نیز بستگی دارد. بنابراین، کاهش صدای کتری می‌تواند نشانه‌ای از تغییر وضعیت جوشش باشد، اما به‌تنهایی دمای دقیق آب را مشخص نمی‌کند.