بررسی دوباره جمجمههای افرادی که حدود ۵ هزار سال پیش در نزدیکی آرامگاه نخستین پادشاهان مصر دفن شدهاند، شواهد تازهای از احتمال قربانیشدن عمدی آنها پس از مرگ پادشاهان ارائه میدهد.
به گزارش سیناپرس، باستانشناسان دهههاست درباره این فرضیه بحث میکنند که در مصر باستان، برخی افراد پس از مرگ پادشاهان برای خدمت به آنها در زندگی پس از مرگ قربانی میشدند. اکنون یک بررسی پزشکی قانونی جدید، شواهدی را در تأیید این احتمال ارائه کرده است.
روزِلین کمپبل، باستانشناس دانشگاه پوردو آمریکا، در پژوهشی که در مجله Frontiers in Environmental Archaeology منتشر شده، ۴۶ جمجمه کشفشده در محوطه تدفینی «اُمالقاب» در ابیدوس را دوباره بررسی کرد. این جمجمهها در جریان کاوشهای باستانشناس بریتانیایی، فلیندرز پتری، در دهه ۱۹۲۰ کشف و به انگلستان منتقل شده بودند.
نتایج نشان داد ۱۸ جمجمه از ۴۶ جمجمه مورد بررسی، آثار آسیبهایی بالقوه مرگبار دارند. شایعترین آسیبها، شکستگیهای خطی در قسمت بالایی جمجمه بود که معمولاً در اثر برخورد اجسام پهن و سنگین ایجاد میشود. در برخی نمونهها نیز آثار جراحات ناشی از اجسام تیز، از جمله آسیب نفوذی به بخش جانبی سر و جراحت ناشی از ضربه برنده به ناحیه چشم مشاهده شد.
این افراد در مقبرههایی در نزدیکی مجموعههای تدفینی پادشاهان سلسله اول مصر دفن شده بودند؛ پادشاهانی که حدود ۳۰۷۸ تا ۲۹۰۰ پیش از میلاد حکومت میکردند. برخی از این مقبرهها دارای نام و عنوان رسمی افراد بود و نشان میداد که شماری از دفنشدگان از مقامهای اداری یا صنعتگران بودهاند.
کمپبل میگوید هرچند نمیتوان با قطعیت گفت همه این افراد قربانی شدهاند، شواهد نشان میدهد بسیاری از آنها در نزدیکی زمان مرگ، دچار آسیبهای شدید شدهاند؛ موضوعی که احتمال کشتهشدن عمدی آنها را تقویت میکند.
پتری پیشتر نیز با مشاهده بستهشدن همزمان تعداد زیادی از مقبرهها و ارتباط برخی دفنشدگان با دربار سلطنتی، احتمال داده بود این افراد پس از مرگ پادشاه قربانی شدهاند تا در زندگی پس از مرگ نیز به خدمت او ادامه دهند.
یافتههای جدید، شواهد بیشتری در حمایت از این فرضیه ارائه میکند و احتمال میدهد سنت قربانیکردن همراهان پادشاه، از دورههای بسیار ابتدایی تمدن مصر آغاز شده باشد.
کمپبل همچنین احتمال میدهد برخی افراد ممکن است داوطلبانه برای دستیابی به جایگاهی در زندگی ابدی یا کسب افتخار قربانی شده باشند، در حالی که برخی دیگر احتمالاً انتخاب یا مجبور شدهاند.
این پژوهش همچنین نشان میدهد بررسی دوباره یافتههای باستانشناسی قدیمی با استفاده از روشهای نوین میتواند اطلاعات تازهای درباره جوامع و رفتارهای انسانی در گذشته آشکار کند.
مترجم:ندا جوادهراتی

