زمان زیادی تا اعلام برندگان نوبل ۲۰۲۶ باقی نمانده و بی‌شک بخش بزرگی از جامعه علمی و عموم مردم منتظر این لحظه هستند. در این گزارش علت برگزاری این رقابت را مرور می‌کنیم، نگاهی کوتاه به نوبل گذشته خواهیم داشت و در مورد گزینه‌هایی که ممکن است برنده نوبل آینده باشند، خواهیم خواند.
به گزارش ایسنا، مراسم نوبل امسال از روز ۱۳ مهر آغاز می‌شود و مطابق روال هر سال این جایزه به رشته‌های پزشکی، فیزیک، شیمی، صلح، اقتصاد و ادبیات اهدا می‌شود.
جایزه نوبل مردم را تشویق می‌کند تا درباره چگونگی کارکرد جهان بیشتر بدانند، حقایق قدیمی را زیر سوال ببرند و راه‌حل‌های جدیدی پیدا کنند. دستاوردهای برندگان نشان می‌دهد که تغییر مثبت از طریق ایده‌های جدید، همکاری و سخت‌کوشی امکان‌پذیر است.
از سال ۱۹۰۱، جایزه نوبل به علم، ادبیات و تلاش‌های انجام شده در راستای صلح پاداش داده و از آنها تجلیل کرده است. آلفرد نوبل در وصیت‌نامه خود نوشت که این جایزه باید به کسانی اهدا شود که برای رساندن «بزرگترین سود به بشریت» تلاش کرده‌اند.
نوبل در وصیت‌نامه خود به پنج دسته جایزه اشاره کرد که شامل فیزیک، شیمی، فیزیولوژی یا پزشکی، ادبیات و صلح می‌شد و در سال ۱۹۶۸، جایزه بانک سوئد در علوم اقتصادی به یاد آلفرد نوبل تاسیس شد.
زمان اعلام نتایج نوبل‌های پزشکی، فیزیک و شیمی
نوبل پزشکی سال جاری در روز ۱۳ مهر و به دنبال آن جوایز فیزیک و شیمی به ترتیب در روزهای ۱۴ و ۱۵ مهر اهدا می‌شوند.
کمیته نوبل جایزه نوبل پزشکی سال ۲۰۲۵ را به «مری برانکو» (Mary Brunkow)، «فرد رامسدل» (Fred Ramsdell) و «شیمون ساکاگوچی» (Shimon Sakaguchi) برای اکتشافات آنها در مورد “ایمنی تحمل محیطی” اهدا کرد. آنان به خاطر اکتشافات پیشگامانه‌شان درباره تحمل ایمنی محیطی که مانع از آسیب رساندن سیستم ایمنی به بدن می‌شود، جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۵ را دریافت کردند. سیستم ایمنی بدن هر روز از ما در برابر هزاران میکروب گوناگون که سعی در حمله به بدن دارند، محافظت می‌کند.
جایزه نوبل فیزیک سال گذشته به جان کلارک (John Clarke)، میشل اچ. دوورت( Michel H. Devoret) و جان ام. مارتینز (John M. Martinis) برای کشف “پدیده تونل‌زنی مکانیکی کوانتومی در مقیاس ماکروسکوپی و کوانتیده شدن انرژی در یک مدار الکتریکی” اهدا شد. آزمایش‌های آنها روی یک تراشه، فیزیک کوانتومی را در عمل نشان داد.
این کمیته همچنین سوسومو کیتاگاوا، ریچارد رابسون و عمر یاغی را بابت تلاش‌هایشان برای توسعه چارچوب‌های فلزی-آلی، لایق دریافت جایزه نوبل شیمی دانست.
سوسومو کیتاگاوا(Susumu Kitagawa) از دانشگاه کیوتوی ژاپن، ریچارد رابسون(Richard Robson) از دانشگاه ملبورن استرالیا و عمر ام. یاغی(Omar M. Yaghi) از دانشگاه کالیفرنیا برکلی آمریکا به دلیل توسعه نوع جدیدی از معماری مولکولی، جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۲۵ را دریافت کردند. کیتاگاوا نشان داد که گازها می‌توانند به داخل و خارج سازه‌ها جریان یابند و پیش‌بینی کرد که می‌توان چارچوب‌های فلزی-آلی(MOF) را انعطاف‌پذیر کرد.
پیش‌بینی برندگان امسال
از پیشگامان GLP-۱ گرفته تا محققانی که ریشه‌های ژنتیکی نارکولپسی را کشف کردند، دانشمندان در مورد اینکه چه کسانی ممکن است امسال از سوی کمیته نوبل دعوت به دریافت جایزه شوند، صحبت کرده‌اند. اگرچه کمیته نوبل هیچ‌گاه فهرستی از نامزدهای جوایز را مشخص نمی‌کند و اسامی آنها تا سالها به صورت محرمانه باقی می‌ماند.
پیش‌بینی برندگان نوبل پزشکی
حوزه‌هایی که می‌توانند برنده نوبل پزشکی امسال باشند داروهای دیابت و کاهش وزن، داروهای مناسب برای خواب و بیداری، تصویربرداری OCT برای مشاهده با وضوح بالا از بافت‌های زنده و برخی مسیرهای جدید در ایمنی و ژن‌درمانی هستند.
پیش‌بینی وب‌سایت ساینتیست برای جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی، امانوئل میگنوت و ماساشی یاناگیساوا به خاطر کشف اورکسین و نقش محوری آن در تنظیم خواب و بیداری است. آنها به تازگی جایزه تحقیقات پزشکی پایه لاسکر ۲۰۲۶ را دریافت کرده‌اند که می‌تواند نشانه‌ای قوی برای بردن نوبل باشد.
یکی دیگر از پیش‌بینی‌ها لوته بیره نادسن و جان انگ جایزه برای نوبل فیزیولوژی یا پزشکی است.
جان انگ متخصص غدد درون‌ریز است که یک هورمون پپتیدی، مانند پپتید شبه گلوکاگون (GLP-۱) را در بزاق هیولای سمی گیلا مطالعه کرد که به هموار کردن راه برای داروهای دیابت نوع ۲ که به طور گسترده استفاده می‌شوند، کمک کرد. لوته بجر نادسن، دانشمند داروسازی است که در دوران فعالیتش از پتانسیل GLP-۱ برای درمان دیابت و مدیریت وزن حمایت کرد. او دریافت‌کننده جایزه پیشرفت بزرگ در علوم زیستی در سال ۲۰۲۵ بود.
کارل جون، ایمونولوژیست و انکولوژیست دانشگاه پنسیلوانیا نیز به خاطر توسعه درمان سرطان با سلول‌های T مبتنی بر گیرنده آنتی‌ژن کایمریک (CAR) می‌تواند از برندگان این بخش باشد.
نهاریکا ساکسنا، دانشمند بهداشت عمومی دامپزشکی و دامی و گورو آنگاد نیز به خاطر توسعه ایمونوتراپی مبتنی بر لیزات باکتریوفاژ برای بروسلوز گاوی که دومین بیماری مهم مشترک بین انسان و دام است و پایش و ارزیابی غیرتهاجمی اثربخشی داروهای ضدمیکروبی با استفاده از آران‌ای عوامل بیماری‌زا به عنوان نشانگر زیستی می‌توانند جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی را دریافت کنند.
پیش‌بینی برندگان نوبل فیزیک
حوزه‌های قابل توجه در فیزیک امسال شامل ساعت‌های نوری شبکه‌ای، متامواد و «شنل نامرئی»، کیوبیت‌های اسپینی در نقاط کوانتومی، تصحیح خطای کوانتومی و نظریه‌های مرتبط با مواد چندفروئیک هستند.
جان پندری، فیزیکدان ماده چگال در کالج امپریال لندن، به خاطر کارش روی متامواد و علم شنل‌های نامرئی، یکی از نامزدهای همیشگی بوده است. احتمال دیگر، کارهای بنیادی پشت اپتیک مدرن یا حسگر کوانتومی است.
پیش‌بینی برندگان نوبل شیمی
حوزه‌های قابل توجه در شیمی نیز نسل جدید توالی‌یابی دی‌ان‌ای، نانوفناوری و تک‌لایه‌های خودآرا، کاتالیز تک‌اتمی، فناوری‌های انتقال دارو با نانوذرات لیپیدی و شیمی باتری‌های نسل جدید بوده است.
پیش‌بینی برای جایزه نوبل شیمی، پیتر کولیس، زیست‌شیمی‌دان و گروهش در دانشگاه بریتیش کلمبیا، به خاطر فناوری انتقال نانوذرات لیپیدی است که ساخت واکسن‌های مبتنی بر آران‌ای‌پیامرسان را ممکن ساخت.
چگونه می‌توان برنده‌ها را پیش‌بینی کرد؟
به نقل از ایسنا، مردم و متخصصان برای پیش‌بینی برندگان احتمالی از جوایز علمی معتبر قبل از نوبل، میزان تأثیرگذاری یک کشف، فاصله زمانی از کشف تا اثبات اثرگذاری آن، تغییر ایجادشده در علم یا پزشکی و اینکه آیا یک دستاورد به مرحله کاربرد واقعی رسیده است یا نه، استفاده می‌کنند.
با وجود این گمانه‌زنی‌ها تا پیش از اعلام رسمی، هیچ‌یک از این پیش‌بینی‌ها قطعی نیستند. آنچه اهمیت دارد، فراتر از نام برندگان، تصویری است که نوبل امسال از مسیر علم ترسیم خواهد کرد. جایزه نوبل باعث می‌شود مردم فکر کنند، به دنبال دانش جدید باشند و ایده‌های یکدیگر را به چالش بکشند.