رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در ایران با توجه به جمعیت حدود ۱۳ درصدی سالمندان که نزدیک به ۱۱ میلیون نفر را شامل میشود، نرخ درگیری جمعیت با مسائل سالمندی به حدود ۱۸ درصد میرسد، یعنی ۲۳.۵ میلیون نفر از جمعیت فعال ایران درگیر سالمندان هستند.
به گزارش سیناپرس، سیدجواد حسینی روز چهارشنبه در نشست خبری به مناسبت گرامیداشت روزهای جهانی ناشنوایان و سالمندان افزود: با توجه به شرایط جمعیتی کشور، حدود ۱۸ درصد جمعیت با مسائل و پیامدهای سالمندی درگیر هستند و این موضوع، یکی از پیچیدهترین ابعاد مسئله سالمندی در کشور است، یعنی به ازای هر ۱۰۰ نفر سالمند، ۱۸۰ نفر غیر سالمند درگیر هستند.
حسینی اظهار کرد: مسئله سالمندی فقط به خود سالمندان محدود نمیشود، بلکه بخشی از جمعیت غیرسالمند نیز به دلیل شرایط سالمندان، به شکلهای مختلف درگیر این مسئله میشوند.
وی افزود: نگرانی درباره سلامت و ایمنی سالمندان، از جمله احتمال آسیبدیدگی، زمینخوردن و شکستگی لگن، در کنار افزایش هزینههای زندگی و هزینههای سلامت، بخشی از این درگیریها است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تفاوت نرخ درگیری جمعیت با سالمندی در کشورهای مختلف گفت: در ژاپن که حدود ۲۸ درصد جمعیت آن سالمند هستند، نرخ درگیری جمعیت غیرسالمند با مسائل سالمندی حدود ۱۲ درصد است، در ایران نیز با توجه به جمعیت حدود ۱۳ درصدی سالمندان که نزدیک به ۱۱ میلیون نفر را شامل میشود، نرخ درگیری جمعیت با مسائل سالمندی به حدود ۱۸ درصد میرسد.
حسینی ادامه داد: به این ترتیب، حدود ۱۸ درصد جمعیت فعال کشور به نوعی با مسائل سالمندی درگیر هستند و این مسئله یکی از ابعاد پیچیده سالمندی و از عوامل شکلگیری بحران پیشرو محسوب میشود.
وی با اشاره به چندلایه بودن مسائل سالمندان گفت: یکی از این مسائل، سالمندیِ تنهاست و در حال حاضر حدود ۵۱ هزار زن سالمند تنها در کشور داریم که طرح توانمندسازی آنها در حال پیگیری است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین با اشاره به وضعیت پوششهای حمایتی سالمندان اظهار کرد: حدود ۶۰ درصد سالمندان مستمری دریافت نمیکنند؛ یعنی از هر ۱۰ سالمند، حدود ۶ نفر فاقد مستمری هستند، بنابراین جمعیت قابل توجهی از سالمندان خارج از جمعیت تحت پوشش سازمان بهزیستی، کمیته امداد، سازمان تأمین اجتماعی و صندوقهای بازنشستگی قرار دارند.
حسینی با اشاره به وضعیت اقتصادی سالمندان افزود: نکته قابل توجه این است که پس از عبور از ۷۰ سالگی، وضعیت درآمدی سالمندان در جامعه ایران به شکل محسوسی کاهش پیدا میکند، میانگین دهک درآمدی سالمندان ۶۰ تا ۷۰ ساله حدود ۵.۷۶ است، در حالی که این رقم برای سالمندان بالای ۷۰ سال به حدود ۴.۵۲ میرسد و نشاندهنده کاهش موقعیت درآمدی در سنین بالاتر است.
وی تأکید کرد: این مجموعه مسائل نشان میدهد که سالمندی در ایران صرفاً یک موضوع جمعیتی نیست، بلکه ابعاد اجتماعی، اقتصادی، حمایتی و خانوادگی متعددی دارد و باید در برنامهریزیهای کشور مورد توجه قرار گیرد.
ایران هنوز از نظر جمعیتشناختی وارد بحران سالمندی نشده است
رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه ایران از نظر جمعیتشناختی هنوز با بحران سالمندی مواجه نیست، گفت: با توجه به سرعت بالای رشد جمعیت سالمند، کشور در مسیر ورود به سالمندی شدید قرار دارد و اگر برای این روند برنامهریزی نشود، با یک بحران اجتماعی در حوزه سالمندی مواجه خواهیم شد.
حسینی اظهار کرد: در سازمان بهزیستی و شورای ملی سالمندان به این جمعبندی رسیدهایم که یکی از مهمترین چرخشهای مورد نیاز، تغییر نگاه به مسئله سالمندی و حرکت از رویکردهای فعلی به سمت برنامهریزی برای سالمندی سالم است.
وی افزود: از نظر جمعیتشناختی، جامعهای که بین ۷ تا ۱۴ درصد جمعیت آن را سالمندان تشکیل دهند، در حال ورود به مرحله سالمندی محسوب میشود و در صورت عبور از ۲۷ درصد، وارد مرحله سالمندی شدید خواهد شد، ایران اکنون در مرحله ورود به سالمندی قرار دارد و هنوز از نظر جمعیتشناختی با بحران سالمندی مواجه نیست.
رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: با این حال، زمانی که از «بحران سالمندی» سخن گفته میشود، به این دلیل است که ایران در شمار پنج کشور جهان قرار دارد که با سرعت بالایی به سمت سالمندی و سالمندی شدید حرکت میکنند.
حسینی با اشاره به تفاوت سرعت رشد جمعیت سالمند و رشد جمعیت عمومی کشور گفت: در حال حاضر رشد عمومی جمعیت کشور حدود ۱.۲۴ درصد است، در حالی که رشد جمعیت سالمند به ۴.۸ درصد میرسد؛ یعنی سرعت رشد جمعیت سالمند بیش از چهار برابر رشد عمومی جمعیت است.
وی تصریح کرد: بر اساس برآوردها، در فاصله سالهای ۱۴۲۰ تا ۱۴۲۲ تعداد سالمندان کشور از تعداد جوانان و نوجوانان بیشتر خواهد شد و این موضوع ضرورت برنامهریزی برای مواجهه با پیامدهای اجتماعی سالمندی را دوچندان میکند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اینکه سالمندی از جنس بحرانهای اجتماعی است، گفت: بحرانهای اجتماعی فرایندی و پروسهای هستند و میتوان با حکمرانی هوشمند و برنامهریزی مناسب، از تبدیل آنها به بحرانهای گستردهتر در حوزههای اقتصادی، سیاسی، امنیتی و اجتماعی جلوگیری کرد.
حسینی افزود: بنابراین باید به جای آنکه از «سالمندی مخاطرهآمیز» یا «سالمندی سخت» سخن بگوییم، بر ضرورت برنامهریزی تأکید کنیم تا سالمندی در کشور به سمت سالمندی سالم و فعال هدایت شود.
۲۶۰ سالمند دارای معلولیت
وی در ادامه به چندلایه بودن مسئله سالمندی در ایران اشاره کرد و گفت: حدود ۲۶۰ هزار نفر از سالمندان کشور دارای معلولیت هستند و به این ترتیب، حدود ۲۲ درصد افراد دارای معلولیت را سالمندان تشکیل میدهند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور اظهار کرد: حدود ۷۷ هزار زن سالمند سرپرست خانوار نیز در کشور وجود دارند که بخشی از جمعیت سالمند نیازمند توجه و حمایت هستند.
به نقل از ایرنا، حسینی با اشاره به تغییرات ساختار خانواده و کاهش حمایتهای خانوادگی از سالمندان گفت: در کنار افزایش تعداد سالمندان، با پدیده سالمندان تنها و سالمندان بیهویت نیز مواجه هستیم و لازم است سیاستهای حمایتی کشور متناسب با این تحولات جمعیتی و اجتماعی بازطراحی شود.
به گفته وی، ۱۱ میلیون نفر در کشور سالمند و ۱۱ میلیون نفر دارای معلولیت هستند، ۹ درصد آنها از بیماری خاص رنج میبرند و ۵۰ درصد از مستمریبگیران سالمند بهزیستی، معلولان شدید و خیلی شدید هستند.