پژوهش جدید نشان میدهد گرمایش زمین میتواند با کند کردن گردش عمودی آب در اقیانوس آرام، سن تودههای آب و میزان اکسیژن آنها را به شکل متفاوتی در مناطق مختلف تغییر دهد؛ پدیدهای که میتواند بر زیستپذیری برخی بخشهای اقیانوس برای آبزیان اثر بگذارد.
به گزارش سیناپرس، آب اقیانوس برخلاف آنچه از سطح آرام آن به نظر میرسد، «سن» دارد. هرچه یک توده آب مدت بیشتری از سطح اقیانوس دور بماند، اکسیژن محلول بیشتری در اثر فعالیت موجودات دریایی، باکتریها و واکنشهای شیمیایی مصرف میشود و بدون بازگشت آب به سطح، امکان تجدید این اکسیژن کاهش مییابد.
اکنون پژوهشگران با مدلسازی تغییرات اقیانوس در ۱۰۰ سال آینده نشان دادهاند که گرمایش اقیانوس آرام میتواند روندی ظاهراً متناقض ایجاد کند: برخی آبهای جوانتر پیرتر شوند، در حالی که بخشی از آبهای قدیمیتر جوانتر شوند.
این مطالعه که توسط پژوهشگرانی از دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو انجام شده و در مجله AGU Advances منتشر شده است، بر لایهای از اقیانوس آرام به نام ترموکلاین فوقانی تمرکز دارد؛ ناحیهای در عمق تقریبی ۲۰۰ تا هزار متر که میان آبهای گرم و نسبتاً آمیخته سطحی و آبهای سردتر اعماق قرار گرفته است.
گرمایش، لایههای اقیانوس را از هم جدا میکند
آب گرم چگالی کمتری نسبت به آب سرد دارد. با گرمتر شدن اقیانوس، اختلاف دمای میان سطح و اعماق افزایش مییابد و در نتیجه، اختلاط و جابهجایی آب میان این لایهها دشوارتر میشود.اما این کاهش گردش آب در همه مناطق اقیانوس آرام پیامد یکسانی ندارد.
در شمال اقیانوس آرام و مناطق نیمهحارهای، ترموکلاین بیشتر تحت تأثیر ورود آبهای جوانتر و کمشورتر از لایههای بالایی قرار دارد. زمانی که اختلاط آب کاهش پیدا کند، ورود این آبهای جوان نیز کمتر میشود و در نتیجه، آبهای این منطقه بهتدریج «قدیمیتر» میشوند.در مقابل، در اقیانوس آرام استوایی، ترموکلاین بیشتر تحت تأثیر آبهای قدیمیتر و کمشورترِ لایههای زیرین است. کاهش اختلاط در این منطقه باعث میشود سهم آبهای قدیمی کاهش یابد و در نتیجه، آب موجود در این بخش از نظر سنی «جوانتر» شود.
پای اقیانوس جنوبی هم در میان است
پژوهشگران میگویند این تفاوت منطقهای تنها به فرآیندهای داخل اقیانوس آرام محدود نیست و گرمشدن اقیانوس جنوبی در اطراف جنوبگان نیز میتواند از راه دور بر این روند اثر بگذارد.به گفته آنها، کاهش سرعت حرکت عمودی آب در نتیجه گرمایش در حوضه اقیانوس آرام و همچنین تأثیرات گرمایی اقیانوس جنوبی، در شکلگیری این الگوی متفاوت نقش دارد.
این یافته، تصویر دقیقتری از آینده اکسیژن اقیانوس آرام ارائه میکند. مطالعات پیشین نیز کاهش و جابهجایی اکسیژن در این اقیانوس را پیشبینی کرده بودند، اما پژوهش جدید نشان میدهد که این تغییرات میتواند در مناطق مختلف، مسیرهای متفاوتی داشته باشد.
پیامد احتمالی برای زیستبوم اقیانوس
این مطالعه مستقیماً پیامدهای زیستبومی تغییر سن آب را بررسی نکرده است، اما پژوهشگران احتمال میدهند شمال اقیانوس آرام از مناطقی باشد که تغییرات قابلتوجهی در شرایط زیستپذیری آب تجربه میکند.
در مورد مناطق کماکسیژن موجود نیز نتایج اندکی متفاوت است. مدلسازی نشان میدهد کاهش اکسیژن در این نواحی طی قرن آینده احتمالاً بسیار شدید نخواهد بود؛ با این حال، این مناطق از همین حالا نیز شرایط نامناسبتری برای زیست دریایی دارند.
پژوهشگران تأکید میکنند برای ترسیم دقیقتر آینده اقیانوس آرام، مدلهای پیچیدهتر باید عواملی مانند تغییر الگوهای باد، گردش اقیانوسی و سایر فرآیندهای اقلیمی را نیز در نظر بگیرند.این پژوهش نشان میدهد گرمایش زمین فقط به معنای گرمتر شدن آب اقیانوس نیست؛ بلکه میتواند نحوه حرکت، اکسیژنرسانی و حتی «سن» آب را در مناطق مختلف اقیانوس تغییر دهد.
مترجم:ندا جوادهراتی