برای بسیاری از جانوران، لاشه یک حیوان مرده فرصتی برای بقاست؛ اما پژوهش جدید نشان میدهد این فرصت همیشه بدون انتخاب نیست. بررسی رفتار لاشهخواران نشان داده است که آنها معمولاً لاشه گونههایی را ترجیح میدهند که از نظر تکاملی فاصله بیشتری با خودشان دارند؛ رفتاری که ممکن است راهی طبیعی برای کاهش خطر ابتلا به بیماری باشد.
به گزارش سیناپرس، مرگ یک حیوان در طبیعت پایان ماجرا نیست. لاشه آن خیلی زود به بخشی از چرخه غذایی تبدیل میشود و میتواند غذای طیف گستردهای از جانوران باشد. با این حال، همین منبع غذایی میتواند خطرهایی مانند انتقال عوامل بیماریزا را نیز به همراه داشته باشد.
اکنون پژوهشگران شواهدی یافتهاند که نشان میدهد فاصله تکاملی میان لاشه و لاشهخوار میتواند در انتخاب غذا نقش داشته باشد.
بررسی انجامشده در یک تالاب طبیعی در جنوب شرقی اسپانیا نشان داد که بسیاری از لاشهخواران، برخلاف آنچه ممکن است انتظار رود، کمتر سراغ لاشه گونههایی میروند که از نظر تکاملی به خودشان نزدیکتر هستند.
یک انتخاب غذایی برای فرار از بیماری
پژوهشگران احتمال میدهند این رفتار نوعی خط دفاعی طبیعی در برابر بیماریها باشد. گونههایی که از نظر تکاملی به یکدیگر نزدیکترند، معمولاً ویژگیهای فیزیولوژیک مشترک بیشتری دارند و در نتیجه ممکن است عوامل بیماریزای مشابهی را نیز با خود حمل کنند.
بنابراین، فاصله گرفتن از لاشه خویشاوندان تکاملی میتواند احتمال مواجهه با عوامل بیماریزا را کاهش دهد و در عین حال انرژی مورد نیاز بدن برای مقابله با عفونت را کمتر کند.البته این رفتار در همه گونهها یکسان نبود. برای نمونه، زاغ اروپایی و روباه قرمز ظاهراً توجه چندانی به فاصله تکاملی لاشهای که مصرف میکردند نشان ندادند. در مقابل، برخی گونهها الگوی انتخابی مشخصتری داشتند.
در میان لاشهخواران بررسیشده، موش قهوهای بیشترین تعداد لاشه را مصرف کرد و در مجموع از ۳۸ لاشه، عمدتاً ماهی، تغذیه کرد. در سوی دیگر، «سنگچشم خاکستری ایبری» فقط از لاشه پرندگان تغذیه کرد و در نتیجه در گروه گونههایی قرار گرفت که بیشتر به مصرف خویشاوندان تکاملی نزدیک تمایل داشتند.
لاشهخواران؛ حلقهای مهم در سلامت طبیعت
نتایج این مطالعه فقط درباره عادت غذایی جانوران نیست. لاشهخواران با حذف بقایای حیوانات مرده، مواد مغذی را دوباره وارد چرخه طبیعت میکنند و در شکلدهی به شبکه غذایی نقش دارند. این جانوران همچنین میتوانند با کاهش منابع بالقوه عوامل بیماریزا، در محدود کردن خطر برخی بیماریهای قابل انتقال میان حیوانات و انسان نقش داشته باشند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که هنوز نمیتوان گفت پرهیز از لاشه خویشاوندان صرفاً به دلیل جلوگیری از بیماری شکل گرفته است. عواملی مانند وضعیت سلامت جانور، سن، رفتار اجتماعی و میزان دسترسی به غذا نیز ممکن است در انتخاب لاشه نقش داشته باشند و برای روشن شدن این موضوع به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
این مطالعه که توسط پژوهشگران اسپانیایی انجام شده، در نشریه Ecology Letters منتشر شده است.
مترجم:امیرحسین فتائی