مشاهدات تلسکوپ فضایی جیمز وب از شاریکلو (Chariklo)، یکی از کوچکترین اجرام منظومه شمسی که دارای حلقه است، تغییراتی غیرمنتظره را در حلقههای این جرم آشکار کرده است.
به گزارش سیناپرس،حلقههای شاریکلو که در فاصلهای میان زحل و اورانوس قرار دارد، در تصاویر جدید بهطور مرموزی با مشاهدات قبلی متفاوت به نظر میرسند. شاریکلو در دستهای از اجرام موسوم به قنطورسها (Centaurs) قرار میگیرد؛ اجرامی که برخی ویژگیهای سیارکها و دنبالهدارها را همزمان دارند.
قطر شاریکلو حدود ۴۰۰ کیلومتر است و بخشی از جمعیت اجرام کوچک و دوردست منظومه شمسی به شمار میرود.دانشمندان نخستین بار در سال ۲۰۱۳ وجود حلقههای شاریکلو را کشف کردند. این کشف از این جهت اهمیت داشت که شاریکلو نخستین جرم کوچک منظومه شمسی بود که مشخص شد دارای حلقه است. این حلقهها در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۷ نیز با استفاده از تلسکوپهای زمینی مورد بررسی قرار گرفتند.
اما زمانی که تلسکوپ فضایی جیمز وب در سال ۲۰۲۲ بار دیگر شاریکلو را رصد کرد، پژوهشگران متوجه تفاوتهایی در حلقههای آن نسبت به مشاهدات قبلی شدند. نتایج این پژوهش در ۹ سپتامبر در نشریه Science Advances منتشر شده است.
پابلو سانتوس-سانز، پژوهشگر مؤسسه اخترفیزیک اندلس و نویسنده اول این مطالعه، گفت مقایسه مشاهدات جیمز وب با دادههای بهدستآمده طی یک دهه گذشته، تغییرات متفاوتی را در دو حلقه نشان میدهد: حلقه داخلی کدورت بسیار بیشتری پیدا کرده، در حالی که کدورت حلقه خارجی کاهش یافته است.
پژوهشگران هنوز دقیقاً نمیدانند چه عاملی باعث این تغییرات شده است، اما در این مطالعه سه احتمال مطرح شده است.نخست اینکه وضوح بالای تلسکوپ جیمز وب ممکن است به دانشمندان اجازه داده باشد بخشهای متراکمتر و کمتراکمتر حلقهها را که در مشاهدات قبلی قابل تشخیص نبودهاند، مشاهده کنند.
احتمال دوم این است که مواد تشکیلدهنده حلقهها یا خود ذرات موجود در آنها در طول زمان تغییر کرده باشند.
احتمال سوم نیز به ویژگیهای نوری ذرات مربوط میشود. به گفته پژوهشگران، جیمز وب ممکن است ذراتی را شناسایی کرده باشد که ویژگیهای نوری آنها به طول موج وابسته است؛ به این معنا که تفاوت در ترکیب مواد یا اندازه دانههای موجود در حلقهها میتواند تغییرات مشاهدهشده را توضیح دهد.
با وجود این، پژوهشگران برای تعیین علت دقیق این تفاوتها به بررسیهای بیشتری نیاز دارند. شاریکلو و حلقههای آن همچنان یکی از نمونههای غیرمعمول در منظومه شمسی محسوب میشوند و دادههای جدید جیمز وب میتواند اطلاعات بیشتری درباره ساختار و رفتار این حلقهها ارائه کند.